Ένα νέο εκτελεστικό διάταγμα από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump), ζητά σαρωτικές αλλαγές στις συστάσεις για τα παιδικά εμβόλια.
Τα σχέδιά του θα είχαν ως αποτέλεσμα τη σύσταση λιγότερων εμβολίων συνολικά, την αντικατάσταση του συνδυασμένου εμβολίου ιλαράς, παρωτίτιδας και ερυθράς (MMR) με τρεις ξεχωριστές δόσεις, καθώς και τη χορήγηση όλων των παιδικών εμβολιασμών σε ξεχωριστές ιατρικές επισκέψεις «στο μέγιστο δυνατό βαθμό».
Υπάρχει επιστημονική βάση πίσω από τις προτάσεις; Και ποιες είναι οι πιθανές επιπτώσεις εντός και εκτός των συνόρων των ΗΠΑ; Ακολουθεί η ανάλυση του Guardian:
Τι αντίκτυπο θα έχει αυτό το διάταγμα στις ΗΠΑ;
Το κύριο αποτέλεσμα θα είναι «σύγχυση για τους γονείς», δήλωσε στο Reuters ο Δρ Aaron Milstone από την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής, με τα αντικρουόμενα μηνύματα να είναι πιθανό να σημαίνουν καθυστερήσεις στους εμβολιασμούς.
Κατά τη διάρκεια οποιασδήποτε καθυστέρησης, ορισμένα παιδιά ενδέχεται να προσβληθούν από θανατηφόρες ασθένειες που προλαμβάνονται με εμβολιασμό. Τα κρούσματα ιλαράς βρίσκονται ήδη σε υψηλό 30 ετών στις ΗΠΑ.
Ένα εκτελεστικό διάταγμα δεν έχει άμεση, νομική ισχύ για το κοινό – αλλά είναι πιθανό να ασκήσει πίεση στις πολιτείες των ΗΠΑ να προβούν σε αλλαγές στις απαιτήσεις εμβολιασμού των παιδιών πριν φοιτήσουν σε σχολεία. Επίσης, προετοιμάζει το έδαφος για νομικές αμφισβητήσεις εναντίον πολιτειών που έχουν εφαρμόσει τις δικές τους εμβολιαστικές συστάσεις.
Τι ισχύει για τις άλλες χώρες;
Οι συστάσεις είναι αμφίβολο να αντιγραφούν σε άλλες χώρες, δήλωσε ο Ben Kasstan-Dabush, επίκουρος καθηγητής παγκόσμιας υγείας και ανάπτυξης στο London School of Hygiene & Tropical Medicine: «Καμία χώρα δεν θα ήθελε να διαχειριστεί τις αναπόφευκτα δαπανηρές αντιμετωπίσεις ξεσπασμάτων νόσων που θα προέκυπταν ως αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής απόφασης».
Ωστόσο, τόσο οι ιδέες όσο και οι ασθένειες εξαπλώνονται εύκολα διασυνοριακά. Ο βραχυπρόθεσμος κίνδυνος είναι οι γονείς σε άλλες χώρες να σχηματίσουν τη λανθασμένη εντύπωση ότι τα εμβόλια που προσφέρονται για τα παιδιά τους δεν είναι ασφαλή, καθυστερώντας ή αποφεύγοντας τον εμβολιασμό και θέτοντας τα δικά τους παιδιά σε κίνδυνο.
Ο μακροπρόθεσμος κίνδυνος είναι ότι η παραπληροφόρηση οδηγεί σε χαμηλότερα ποσοστά εμβολιασμού σε επίπεδο πληθυσμού, με τον κόσμο να βιώνει την επανεμφάνιση ασθενειών που θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί.
«Υπάρχει κίνδυνος το συγκεχυμένο μήνυμα να επηρεάσει ανθρώπους εκτός των ΗΠΑ», δήλωσε ο καθηγητής Sir Andrew Pollard, διευθυντής του Oxford Vaccine Group. «Η εμπιστοσύνη στα εμβόλια και ο εμβολιασμός είναι κρίσιμης σημασίας για την υγεία ενός πληθυσμού».
Λίγο μετά την ανακοίνωση του Τραμπ, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπερασπίστηκε την επιστημονικά τεκμηριωμένη διαδικασία που χρησιμοποιείται για τον καθορισμό των προγραμμάτων παιδικού εμβολιασμού σε χώρες σε όλο τον κόσμο.
Ο εκπρόσωπος του ΠΟΥ Tarik Jašarević δήλωσε σε ενημέρωση τύπου στη Γενεύη ότι είναι σημαντικό οι συστάσεις για τα εμβολιαστικά προγράμματα των χωρών να γίνονται από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες και να είναι «απαλλαγμένες από βιομηχανικές και πολιτικές επιρροές».
«Όταν αυτά τα πρότυπα δεν τηρούνται, η εμπιστοσύνη στα εμβόλια, στους ειδικούς υγείας και σε επιστημονικά ιδρύματα, όπως ο ΠΟΥ, μπορεί να διαβρωθεί», πρόσθεσε.
Γιατί το κάνει αυτό ο Τραμπ;
Ο ίδιος ο Τραμπ έχει επαναλάβει πολλές φορές καταρριφθέντες ισχυρισμούς ότι ο εμβολιασμός προκαλεί αυτισμό, ενώ φάνηκε να κάνει την ίδια σύνδεση κατά την υπογραφή του διατάγματος.
Ο υπουργός Υγείας των ΗΠΑ, Robert F Kennedy Jr, είναι ένας ηγετικός σκεπτικιστής των εμβολίων, ο οποίος διογκώνει επί χρόνια την παραπληροφόρηση σχετικά με αυτά. Μία μελέτη διαπίστωσε ότι ήταν ο μεγαλύτερος «υπερ-διασπορέας» παραπληροφόρησης για τα εμβόλια Covid-19 στο Twitter (νυν X) το 2021.
Ο Kennedy προσπάθησε να αναμορφώσει τα εμβολιαστικά προγράμματα των ΗΠΑ, αλλά είδε τις προσπάθειές του να μπλοκάρονται από ομοσπονδιακό δικαστή. Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι αυτό ήταν ξεχωριστό ζήτημα από το εκτελεστικό διάταγμα.
Το 2025, Βρετανοί ειδικοί στα εμβόλια κάλεσαν τις υπηρεσίες δημόσιας υγείας σε άλλες χώρες να προετοιμαστούν για τις πολιτικές του Kennedy («Kennedy ready»). Υποστήριξαν ότι «η πολιτική ατζέντα κατά του εμβολιασμού στις Ηνωμένες Πολιτείες εγείρει επιπτώσεις για τα τακτικά προγράμματα παιδικού εμβολιασμού στο Ηνωμένο Βασίλειο και σε χώρες σε όλο τον κόσμο, λόγω της διασυνοριακής εξάπλωσης ασθενειών και ιδεών».
Προκαλεί αυτισμό το εμβόλιο MMR;
«Όχι. Υπάρχουν «ισχυρά στοιχεία για την απουσία οποιασδήποτε σύνδεσης», δήλωσε η Helen Bedford, καθηγήτρια παιδικής δημόσιας υγείας στο UCL. «Το εμβόλιο έχει σώσει και συνεχίζει να σώζει εκατομμύρια ζωές».
Ψευδείς ισχυρισμοί για σύνδεση μεταξύ του εμβολίου MMR και του αυτισμού διατυπώθηκαν από τον Βρετανό γιατρό Andrew Wakefield το 1998 στο ιατρικό περιοδικό Lancet. Εκείνη η δημοσίευση αποσύρθηκε και ο Wakefield διαγράφηκε από το ιατρικό μητρώο του Ηνωμένου Βασιλείου. Ωστόσο, έχει επαινεθεί από αντιεμβολιαστικές ομάδες και παρευρέθηκε στην πρώτη ορκωμοσία του Τραμπ.
Υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση που να υποστηρίζει τον διαχωρισμό του εμβολίου MMR σε ξεχωριστές δόσεις;
«Τα τρία εμβόλια δεν έχουν χορηγηθεί ποτέ ως ξεχωριστές δόσεις σε μικρά παιδιά στο πλαίσιο εμβολιαστικής πολιτικής, επομένως η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα αυτής της πολιτικής δεν έχουν αποδειχθεί», δήλωσε η Bedford. «Ωστόσο, μόνο και μόνο με την καθυστέρηση της προστασίας, θα αποτελούσε ένα σοβαρό βήμα προς τα πίσω για την προστασία της υγείας των παιδιών μας».
Στην πραγματικότητα, αναφέρει ο Kasstan-Dabush, η ξεχωριστή χορήγησή τους ισοδυναμεί με «ένα πείραμα με την υγεία των παιδιών».
Ο Adam Finn, ομότιμος καθηγητής παιδιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ, έθεσε ένα πιο πρακτικό ζήτημα για τις ΗΠΑ και πολλές άλλες χώρες.
«Ο διαχωρισμός του εμβολίου σε ξεχωριστά συστατικά δεν έχει καμία λογική και είναι ανέφικτος αυτή τη στιγμή σε κάθε περίπτωση, καθώς δεν υπάρχουν διαθέσιμα τέτοια εμβόλια», πρόσθεσε.
Θα επηρέαζαν αυτές οι προτάσεις τα ποσοστά εμβολιασμού;
Μελέτες σε κοινότητες με χαμηλά ποσοστά εμβολιασμού διαπιστώνουν συνήθως ότι, ενώ η διστακτικότητα μπορεί να αποτελεί πρόβλημα, η προσβασιμότητα -όπως η εφοδιαστική αλυσίδα και τα logistics για τη μεταφορά των παιδιών στα ιατρικά ραντεβού- παίζει επίσης ρόλο. Εάν οι γονείς μπορούν να κάνουν μόνο μία δόση σε ένα ραντεβού, ενδέχεται να μην επιστρέψουν για τις υπόλοιπες.
«Η διασπορά των εμβολίων σε πολλές ξεχωριστές επισκέψεις αυξάνει την πιθανότητα καθυστερημένων ή χαμένων δόσεων και αφήνει τα παιδιά ευάλωτα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, χωρίς κανένα αποδεδειγμένο όφελος ασφάλειας στα υγιή παιδιά», δήλωσε ο Azeem Majeed, καθηγητής πρωτοβάθμιας φροντίδας και δημόσιας υγείας στο Imperial College του Λονδίνου.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.