Καθώς οι θερμοκρασίες του καλοκαιριού στην Ευρώπη έσπασαν κάθε προηγούμενο ρεκόρ και αρκετοί πολιτικοί έσπευσαν να απολαύσουν τις καλοκαιρινές τους διακοπές, η Ρωσία παρέμεινε προσηλωμένη στον πόλεμο που διεξάγει.
Δεν εντάθηκαν μόνο οι ρωσικές στρατιωτικές επιθέσεις σε ολόκληρη την Ουκρανία τον περασμένο μήνα, οι οποίες αποδεικνύονται ολοένα και πιο θανατηφόρες για τους αμάχους.
Όλα δείχνουν επίσης ότι η Μόσχα έχει εντείνει την εκστρατεία δολιοφθοράς σε ολόκληρη την Ευρώπη, σύμφωνα με το BBC.
Αυτή τη φορά, στο επίκεντρο φαίνεται να βρίσκονται στρατιωτικές εγκαταστάσεις και υποδομές που συνδέονται με την αμυντική βιομηχανία.
Έναν ολόκληρο μήνα μετά τον εντοπισμό μη επανδρωμένων αεροσκαφών γεμάτων εκρηκτικά στο αεροδρόμιο της Λειψίας, το οποίο χρησιμοποιείται από την Ουκρανία για τη μεταφορά στρατιωτικού υλικού, ο υπουργός Εσωτερικών της Γερμανίας δήλωσε ότι «η Ρωσία είναι υπεύθυνη».
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, όπως συμβαίνει συχνά σε τέτοιες περιπτώσεις, ζητά αποδείξεις, ενώ Ρώσοι αξιωματούχοι χαρακτηρίζουν την κατηγορία «παράλογη».
Ωστόσο, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη ήταν μόνο η δραματική αρχή.
Ο Αύγουστος ακολούθησε με μια σειρά ύποπτων πυρκαγιών σε εγκαταστάσεις που συνδέονται με τον αμυντικό τομέα, από την Ιταλία έως την Εσθονία.
Ορισμένες από τις χώρες που επλήγησαν έχουν ήδη κατηγορήσει τη Ρωσία. Άλλες εξακολουθούν να διερευνούν τα περιστατικά, ενώ ορισμένες από τις πυρκαγιές ενδέχεται τελικά να αποδοθούν σε ατυχήματα – ακριβώς όπως, σύμφωνα με την εκτίμηση ειδικών, θα ήταν σχεδιασμένο να φαίνεται ένα τέτοιο σαμποτάζ.
Ο υπουργός Εσωτερικών της Πολωνίας εμφανίζεται πάντως κατηγορηματικός.
«Υπάρχουν πολλές, πολλές ενδείξεις ότι η Ρωσία αλλάζει τη στρατηγική της και εντείνει τις δραστηριότητές της, συμπεριλαμβανομένων των τρομοκρατικών ενεργειών και των δραστηριοτήτων δολιοφθοράς», δήλωσε ο Μάρτσιν Κιερβίνσκι, προειδοποιώντας τους πολίτες να βρίσκονται σε εγρήγορση.
Η εκστρατεία του Αυγούστου σε ολόκληρη την Ευρώπη
Το ημερολόγιο των περιστατικών είναι αρκετά ενδεικτικό:
4 Αυγούστου – Γερμανία: Εντοπίζεται το πρώτο drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας.
10 Αυγούστου – Βουλγαρία: Μεγάλη πυρκαγιά ξεσπά σε εργοστάσιο της αμυντικής εταιρείας EMCO.
Οι αρχιές αναφορές κάνουν λόγο για ανάφλεξη φορτηγού κατά τη διάρκεια παράδοσης καυσίμων.
13 Αυγούστου – Ιταλία: Πυρκαγιά στις εγκαταστάσεις της KNDS Ammo Italy, έξω από τη Ρώμη, προκαλεί ισχυρή έκρηξη.
Ο τοπικός εισαγγελέας εξετάζει το ενδεχόμενο εξωτερικής παρέμβασης, σύμφωνα με την εφημερίδα La Repubblica.
Δημοσίως, το γραφείο του επιβεβαιώνει μόνο ότι έχει ξεκινήσει έρευνα για αμέλεια που προκάλεσε καταστροφή σε βάρος «αγνώστων προσώπων».
15 Αυγούστου – Εσθονία: Το εργοστάσιο της Milrem Robotics στο Ταλίν, το οποίο, σύμφωνα με την Kyiv Post, προμηθεύει την Ουκρανία με drones, τυλίγεται στις φλόγες.
Δύο ύποπτοι συλλαμβάνονται.
Η πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κρίστεν Μίχαλ, δηλώνει ότι το ενδεχόμενο ρωσικής δολιοφθοράς «λαμβάνεται σοβαρά υπόψη» από τους ερευνητές.
25 Αυγούστου – Σλοβακία: Η αστυνομία ανακοινώνει ότι απέτρεψε εμπρηστική επίθεση σε εταιρεία που κατασκευάζει ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ότι κατέσχεσε «μεγάλη ποσότητα εμπρηστικού μείγματος».
Η ίδια η εταιρεία κατηγορεί τη Ρωσία, ενώ η αστυνομία συλλαμβάνει τρεις υπόπτους, οι οποίοι, σύμφωνα με τις αρχές, «εκτελούσαν εντολές».
Η Σλοβακία θεωρείται ένας από τους στενότερους συμμάχους της Ρωσίας στην Ευρώπη.
30 Αυγούστου – Πολωνία: Μια χώρα που έχει βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο περιστατικών δολιοφθοράς αναφέρει δύο ακόμη πυρκαγιές.
Η μία σημειώνεται στο Λούμπλιν, σε εταιρεία που κατασκευάζει εξαρτήματα για ελικόπτερα.
Ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ δηλώνει ότι «δεν μπορεί να αποκλειστεί» το ενδεχόμενο εμπρησμού.
Μια δεύτερη επίθεση, αυτή τη φορά σε βάρος της εταιρείας κατασκευής drones WB Group, εμφανίζεται πιο ξεκάθαρη.
Κάμερες ασφαλείας καταγράφουν έναν μασκοφόρο άνδρα να πετά εμπρηστικούς μηχανισμούς.
Ο Τουσκ χαρακτηρίζει το περιστατικό «συνέχιση των κλιμακούμενων δραστηριοτήτων της Ρωσίας».
Το μοτίβο συνεχίστηκε και τον Σεπτέμβριο, με δύο Βούλγαρους να συλλαμβάνονται στο Μόναχο της Γερμανίας για ύποπτο εμπρησμό, αφού φέρεται να πέταξαν εμπρηστικούς μηχανισμούς από αυτοκίνητο σε εγκαταστάσεις της εταιρείας αμυντικών συστημάτων Rhode & Schwarz.
Γιατί συμβαίνει αυτό τώρα;
Οι επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών και αμυντικών στόχων δεν αποτελούν κάτι καινούργιο.
Προηγούμενες πράξεις δολιοφθοράς που έχουν συνδεθεί με τη Ρωσία αφορούσαν, μεταξύ άλλων, πιο ασυνήθιστους στόχους, όπως ένα κατάστημα Ikea και ένα πολωνικό κατάστημα χρωμάτων.
Η καινοτομία αυτή τη φορά βρίσκεται στη συγκέντρωση των περιστατικών μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
«Η ένταση των επιθέσεων σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις που έχουμε δει τις τελευταίες δύο εβδομάδες είναι ασυνήθιστη», λέει η Ντανιέλα Ριχτέροβα, από το Τμήμα Πολεμικών Σπουδών του King's College.
Η ίδια συνδέει την αύξηση των περιστατικών με τις εξελίξεις στον πόλεμο της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας.
«Ουσιαστικά, έχουμε δει την Ουκρανία να μεταφέρει τον πόλεμο στη Ρωσία και να χτυπά βαθιά μέσα στο ρωσικό έδαφος... Αυτοί [στη Μόσχα] βρίσκονται υπό πίεση και πρέπει να κάνουν κάτι».
Ενώ ορισμένες επιχειρήσεις σαμποτάζ έχουν σχεδιαστεί με στόχο να προκαλέσουν χάος ή φόβο, η Ριχτέροβα εκτιμά ότι ο στόχος του Κρεμλίνου αυτή τη στιγμή είναι η «εξαναγκαστική σηματοδότηση», να ασκήσει δηλαδή, πίεση στις ευρωπαϊκές χώρες ώστε να περιορίσουν ή να σταματήσουν την υποστήριξή τους προς το Κίεβο, αυξάνοντας το κόστος και τους κινδύνους.
Μετά από ένα αργό ξεκίνημα, η Γερμανία έχει εξελιχθεί στον μεγαλύτερο προμηθευτή στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία.
Υπάρχουν όμως και άλλες θεωρίες.
Για ορισμένους αναλυτές, η Ρωσία ενδιαφέρεται λιγότερο για το «κλείσιμο της στρόφιγγας» των προμηθειών προς την Ουκρανία και περισσότερο για το να εντοπίσει αδυναμίες στο ΝΑΤΟ.
«Η Ρωσία διερευνά τα όρια του τι είναι αποδεκτό και συλλέγει πληροφορίες σχετικά με τα αποτελέσματα.
Ανακαλύπτουν τι λειτουργεί και τι είναι ευάλωτο», υποστηρίζει ο Κιρ Τζάιλς από το think tank Chatham House.
Ο ίδιος θεωρεί την εκστρατεία δολιοφθοράς προετοιμασία για την «επόμενη φάση», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, της ρωσικής επιθετικότητας στην Ευρώπη.
«Αξιολογούν την προθυμία της χώρας-θύματος να κάνει κάτι γι' αυτό».
Το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS), το οποίο παρακολουθεί υποθέσεις δολιοφθοράς, έχει επισημάνει μια προηγούμενη αύξηση των περιστατικών το 2024, όταν οι σύμμαχοι της Ουκρανίας άρχισαν να της επιτρέπουν να χρησιμοποιεί δυτικά όπλα για πλήγματα βαθύτερα στο εσωτερικό της Ρωσίας.
Το 2024 ήταν επίσης η χρονιά της συνωμοσίας με τα «δέματα-βόμβες», όταν η Ρωσία κατηγορήθηκε ότι έστειλε δέματα που περιείχαν υγρά εκρηκτικά στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Πολωνία.
Ένα από αυτά αναφλέγει λίγο πριν φορτωθεί σε μεταγωγικό αεροσκάφος της DHL. Εκτιμάται ότι επρόκειτο για δοκιμή ενόψει μιας επιχείρησης σημαντικά μεγαλύτερης κλίμακας.
«Αυτό ήταν ένα αξιοσημείωτα υψηλό επίπεδο όσον αφορά την προθυμία τους να προκαλέσουν μαζικές απώλειες», προσθέτει ο Τζάιλς.
Ήταν ένα τόσο σοβαρό βήμα, ώστε ο Λευκός Οίκος επικοινώνησε με το Κρεμλίνο για να του ζητήσει να σταματήσει.
Η Ρωσία είχε, κατά την εκτίμηση αυτή, διερευνήσει και εντοπίσει τα όρια.
Ωστόσο, οι επιθέσεις συνεχίστηκαν.
Τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης επικαλέστηκαν την Παρασκευή έκθεση της ομοσπονδιακής αστυνομίας, σύμφωνα με την οποία έχουν καταγραφεί περισσότερες από 165 ύποπτες υποθέσεις δολιοφθοράς σε ολόκληρη τη χώρα φέτος, χωρίς ωστόσο να αναφέρεται ποιος βρίσκεται πίσω από αυτές.
Ποιοι είναι οι ύποπτοι σαμποτέρ;
Αναφορές από τη Γερμανία υποδηλώνουν ότι οι άνδρες που φόρτωσαν και εκτόξευσαν τα drones στο αεροδρόμιο της Λειψίας ήταν Ρώσοι και ότι τουλάχιστον ένας από αυτούς ενδέχεται να εισήλθε στη χώρα ειδικά για να πραγματοποιήσει τη συγκεκριμένη αποστολή.
Κάτι τέτοιο θα ήταν ασυνήθιστο.
Η συντριπτική πλειονότητα των επιθέσεων δολιοφθοράς στην Ευρώπη έχει πραγματοποιηθεί από Ρώσους πληρεξούσιους, τους λεγόμενους «σαμποτέρ της οικονομίας των περιστασιακών διακοπών».
Συνήθως πρόκειται για ρωσόφωνους από πρώην σοβιετικές χώρες, οι οποίοι στρατολογούνται μέσω διαδικτύου και καθοδηγούνται περισσότερο από την οικονομική ανταμοιβή παρά από πολιτικές πεποιθήσεις.
Σε μία περίπτωση, το BBC ανέφερε από την Πολωνία ότι οι πληρωμένοι σαμποτέρ είχαν προηγουμένως πολεμήσει ως εθελοντές στο πλευρό της Ουκρανίας.
Οι «χειριστές» των επιχειρήσεων πιστεύεται γενικά ότι παραμένουν στη Ρωσία, συντονίζοντας τις ενέργειες μέσω διαδικτύου.
Το IISS έχει παρομοιάσει τους πληρεξούσιους που χρησιμοποιεί η Ρωσία με drones καμικάζι: είναι φθηνοί, μπορούν να στρατολογηθούν και να χρησιμοποιηθούν εύκολα σε μεγάλους αριθμούς, αλλά είναι ουσιαστικά αναλώσιμοι.
Οι ερασιτέχνες, ωστόσο, μπορεί να είναι απρόσεκτοι ή απλώς απερίσκεπτοι.
Στην υπόθεση με τα δέματα, ένας άνδρας δεν κατάφερε να βρει το σημείο παραλαβής και ολόκληρη η αποστολή χρειάστηκε να ματαιωθεί.
Επομένως, εάν η Μόσχα έστειλε επαγγελματίες για την επιχείρηση με τα drones στη Λειψία, αυτό θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι επιδίωκε ακρίβεια και επιτυχία.
Στην πραγματικότητα, ωστόσο, οι συσκευές φαίνεται πως δυσλειτούργησαν.
Το ΝΑΤΟ απέναντι σε μια εκστρατεία σοβιετικού τύπου
Οι επιχειρήσεις δολιοφθοράς της Ρωσίας φαίνεται να προέρχονται από το εγχειρίδιο του Ψυχρού Πολέμου.
Η έρευνα της Ντανιέλα Ριχτέροβα δείχνει ότι οι στόχοι που επιλέγονται σήμερα παρουσιάζουν πολλές ομοιότητες με εκείνους που περιλαμβάνονταν στις σοβιετικές λίστες πιθανών στόχων για επιχειρήσεις δολιοφθοράς.
Αντίστοιχα, και οι πράκτορες-σαμποτέρ φαίνεται να χρησιμοποιούνται με παρόμοιο τρόπο.
Η ιδέα, εξηγεί, ήταν να πραγματοποιούνται μικρές, αμφισβητήσιμες επιθέσεις σε καιρό ειρήνης, οι οποίες θα μπορούσαν να κλιμακωθούν σε περιόδους πολέμου.
«Νομίζω ότι βρισκόμαστε ακόμη στη γκρίζα ζώνη μεταξύ των δύο, αλλά το είδος των επιθέσεων που έχουμε δει τις τελευταίες εβδομάδες συρρικνώνει αυτή τη ζώνη», λέει. «Και νομίζω ότι αυτό αυξάνει τον κίνδυνο για το τι θα συμβεί στη συνέχεια».
Καθώς το ΝΑΤΟ προσπαθεί να διαμορφώσει μια απάντηση, παραμένουν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα: πόσες μικρές, μεμονωμένες επιθέσεις συνιστούν πλέον μια διαρκή ρωσική επίθεση και σε ποιο σημείο απαιτείται συλλογική αντίδραση;
Ίσως ακόμη πιο επικίνδυνη από τις ίδιες τις επιχειρήσεις δολιοφθοράς είναι η πιθανότητα μιας ακούσιας κλιμάκωσης.
Τι θα συνέβαινε αν το εκρηκτικό δέμα είχε εκραγεί στον αέρα και είχε προκαλέσει την πτώση ενός αεροσκάφους;
Τι θα γινόταν αν το drone στη Λειψία είχε καταρρίψει ένα αεροπλάνο;
«Νομίζω ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια μεγάλη επίθεση», λέει η Ριχτέροβα. «Τότε το ΝΑΤΟ, σε αυτό το περιβάλλον αυξημένης ασφάλειας, δεν θα μπορούσε να το αγνοήσει και θα έπρεπε να αντιδράσει».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
