Με τις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία και τη Ρωσία στην κορυφή της ατζέντας, εκπρόσωποι των δύο χωρών και των ΗΠΑ ετοιμάζονται να συναντηθούν στο Άμπου Ντάμπι, επιχειρώντας να επανεκκινήσουν τις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου.
Οι διήμερες συνομιλίες που αρχίζουν την Τρίτη (10 Νοεμβρίου) στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και αποτελούν την πρώτη κοινή διαπραγματευτική διαδικασία των τριών πλευρών από τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με το Associated Press.
Οι προηγούμενες επαφές, στις αρχές του 2026, δεν είχαν αποφέρει ουσιαστική πρόοδο, ενώ η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία πλησιάζει πλέον τη συμπλήρωση πέντε ετών.
Τον περασμένο μήνα, με τη μεσολάβηση και της πρώτης κυρίας των ΗΠΑ, Μελάνια Τραμπ, επιτεύχθηκε τοπική εκεχειρία γύρω από την κατεχόμενη από τη Ρωσία πόλη Ολέσκι, στη νότια Ουκρανία. Η συμφωνία επέτρεψε την απομάκρυνση κατοίκων και τη μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας. Μόσχα και Κίεβο παρουσίασαν την επταήμερη κατάπαυση του πυρός ως θετικό προηγούμενο, χωρίς όμως να υπάρξει αντίστοιχη αποκλιμάκωση στο υπόλοιπο μέτωπο.
Οι μάχες συνεχίζονται σε μια γραμμή αντιπαράθεσης μήκους περίπου 1.200 χιλιομέτρων, ενώ οι δύο χώρες έχουν εντείνει τις επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Τι απαιτεί η Ρωσία και τι απορρίπτει η Ουκρανία
Το μεγαλύτερο εμπόδιο παραμένουν οι όροι μιας ενδεχόμενης ειρηνευτικής συμφωνίας. Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν απαιτεί την αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από τέσσερις περιφέρειες τις οποίες η Μόσχα προσάρτησε παράνομα, χωρίς να έχει καταφέρει να τις θέσει εξ ολοκλήρου υπό τον έλεγχό της.
Ζητά επίσης από το Κίεβο να εγκαταλείψει την επιδίωξη ένταξης στο ΝΑΤΟ, να αποδεχθεί αυστηρούς περιορισμούς στις ένοπλες δυνάμεις του και να άρει τους περιορισμούς που αφορούν τη ρωσική γλώσσα και την Ορθόδοξη Εκκλησία που συνδέεται με το Πατριαρχείο Μόσχας. Το Κρεμλίνο επιμένει σε συνολική συμφωνία πριν από μια γενικευμένη κατάπαυση του πυρός, υποστηρίζοντας ότι μια προσωρινή παύση θα έδινε στην Ουκρανία χρόνο να ανασυγκροτήσει τις δυνάμεις της.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι απορρίπτει το ενδεχόμενο να παραχωρήσει οικειοθελώς εδάφη που ο ρωσικός στρατός δεν έχει καταλάβει. Δεν δέχεται επίσης τους προτεινόμενους περιορισμούς στον ουκρανικό στρατό και στη συνεργασία με τους δυτικούς εταίρους, καθώς θεωρεί ότι η διατήρηση ισχυρής άμυνας αποτελεί προϋπόθεση για την αποτροπή νέας εισβολής.
Το Κίεβο προτείνει πρώτα άμεση κατάπαυση του πυρός και στη συνέχεια διαπραγματεύσεις για μια ευρύτερη διευθέτηση. Κατά την ουκρανική πλευρά, τα εδαφικά ζητήματα μπορούν να επιλυθούν μόνο μέσα από απευθείας συνάντηση Πούτιν και Ζελένσκι.
Οι εγγυήσεις ασφαλείας και το ενδεχόμενο ευρωπαϊκής στρατιωτικής παρουσίας
Στο Άμπου Ντάμπι, οι διαπραγματευτές αναμένεται να εξετάσουν πώς θα μπορούσαν να διαμορφωθούν εγγυήσεις που θα αποτρέπουν μια νέα σύγκρουση. Η Ουκρανία έχει συζητήσει με τους συμμάχους της μηχανισμούς ανάλογους με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, το οποίο προβλέπει ότι μια επίθεση εναντίον κράτους-μέλους αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον ολόκληρης της Συμμαχίας.
Σε συνέντευξη που μεταδόθηκε στις 5 Νοεμβρίου, ο Ζελένσκι έθεσε το πρακτικό ερώτημα που, όπως εξήγησε, βρίσκεται πίσω από τη συζήτηση: τι ακριβώς θα κάνουν οι δυτικοί σύμμαχοι, με ποια μέσα και σε ποιο χρονικό σημείο, εάν η Ρωσία επιτεθεί ξανά στην Ουκρανία.
Ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες έχουν εξετάσει το ενδεχόμενο αποστολής στρατευμάτων στην Ουκρανία μετά τη σύναψη ειρηνευτικής συμφωνίας. Η Μόσχα αποκλείει κατηγορηματικά μια τέτοια προοπτική και προειδοποιεί ότι θα θεωρούσε τις ευρωπαϊκές δυνάμεις σε ουκρανικό έδαφος νόμιμους στρατιωτικούς στόχους.
Η Ρωσία ζητά, από την πλευρά της, εγγυήσεις και για τη δική της ασφάλεια. Πριν από την εισβολή του Φεβρουαρίου 2022 είχε απαιτήσει από το ΝΑΤΟ να περιορίσει τη στρατιωτική παρουσία και τα οπλικά του συστήματα στα κράτη-μέλη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, θεωρώντας τα απειλή. Αντίστοιχες απαιτήσεις ενδέχεται να επανέλθουν στις διαπραγματεύσεις για μια συνολική συμφωνία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μετά τη συνάντησή του με τον απεσταλμένο του Πούτιν, Κίριλ Ντμίτριεφ, στον Λευκό Οίκο στις 4 Νοεμβρίου, έκανε λόγο για μια ευρεία συμφωνία που θα αφορά την ευρωπαϊκή ασφάλεια πέρα από τα όρια της Ουκρανίας, χωρίς να παρουσιάσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Η διαφωνία για τη συμμετοχή της Ευρώπης
Ένα ακόμη ζήτημα είναι ποιοι θα συμμετέχουν στις συνομιλίες. Το Κίεβο επιμένει ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί του πρέπει να έχουν θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ενώ η ρωσική πλευρά αντιτίθεται στην παρουσία τους στο Άμπου Ντάμπι.
Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Γιούρι Ουσακόφ, ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να προσκληθούν Ευρωπαίοι εκπρόσωποι στη συγκεκριμένη συνάντηση, προσθέτοντας πως ακόμη και αν μεταβούν στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, δεν θα τους επιτραπεί να συμμετάσχουν.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ αναγνώρισε, πάντως, ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί να εμπλακεί σε μεταγενέστερο στάδιο. Όπως εξήγησε, μια διαπραγμάτευση για τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας της ηπείρου δεν μπορεί τελικά να ολοκληρωθεί χωρίς ευρωπαϊκή συμμετοχή.
Στις 27 Οκτωβρίου, ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ και ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε συνομίλησαν τηλεφωνικά με τον Πούτιν, στις πρώτες γνωστές απευθείας επαφές τους μαζί του από την περίοδο λίγο μετά τη ρωσική εισβολή. Διευκρίνισαν ότι ενήργησαν ως ηγέτες γειτονικών προς τη Ρωσία σκανδιναβικών χωρών και όχι ως εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Πεσκόφ σχολίασε επικριτικά ότι τα κράτη-μέλη της ΕΕ δεν έχουν ακόμη καταλήξει ποιος θα μπορούσε να τα εκπροσωπήσει σε συνομιλίες με τη Μόσχα.
Ο ρόλος των Γουίτκοφ και Κούσνερ και ο επικεφαλής της ρωσικής αποστολής
Στην αμερικανική διπλωματική προσπάθεια συμμετέχουν ο Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ. Ο Ζελένσκι ανακοίνωσε ότι είχε μαζί τους συνομιλία διάρκειας 90 λεπτών στις 4 Νοεμβρίου, τονίζοντας την ανάγκη να επιταχυνθούν οι προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου.
Ο Κούσνερ περιέγραψε ως στόχο τη διαμόρφωση πρακτικών ρυθμίσεων που θα ανταποκρίνονται στις ανησυχίες ασφαλείας όλων των πλευρών. Στις προτεραιότητες που παρουσίασε περιλαμβάνονται σταθεροί μηχανισμοί διαβούλευσης, αξιόπιστοι δίαυλοι επικοινωνίας σε περιόδους κρίσης, μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς τις στρατιωτικές δραστηριότητες και αμοιβαία μέτρα περιορισμού του κινδύνου κλιμάκωσης.
Ο ίδιος επισήμανε ότι Ευρώπη και Ρωσία δυσκολεύονται επί περισσότερα από 30 χρόνια να οικοδομήσουν ένα βιώσιμο πλαίσιο ασφαλείας, επικαλούμενος τη μακρόχρονη δυσπιστία και τις αντικρουόμενες ανησυχίες των δύο πλευρών.
Επικεφαλής της ρωσικής διαπραγματευτικής ομάδας παραμένει ο σύμβουλος του Πούτιν Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, ο οποίος είχε ηγηθεί των πρώτων απευθείας συνομιλιών με την Ουκρανία στην Κωνσταντινούπολη, τον Μάρτιο του 2022, καθώς και μεταγενέστερων επαφών.
Ο πρώην υπουργός Πολιτισμού της Ρωσίας είναι γνωστός για τις σκληρές θέσεις του. Κατά τις συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη το 2025, φέρεται να είχε επικαλεστεί τον 21ετή πόλεμο του Μεγάλου Πέτρου εναντίον της Σουηδίας, υποστηρίζοντας ότι και η σημερινή Ρωσία είναι έτοιμη να πολεμήσει όσο χρειαστεί. Έχει επίσης συγγράψει βιβλία σχετικά με υποτιθέμενα σχέδια της Δύσης εναντίον της Ρωσίας ανά τους αιώνες.
Συνεχίζονται τα ρωσικά πλήγματα στις ενεργειακές υποδομές
Οι νέες διπλωματικές επαφές πραγματοποιούνται ενώ η Ρωσία εντείνει τις επιθέσεις στο ενεργειακό δίκτυο της Ουκρανίας, καθώς πλησιάζει ο χειμώνας. Η Μόσχα χρησιμοποιεί βαλλιστικούς πυραύλους και νεότερα, ταχύτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη με κινητήρες τζετ, εκμεταλλευόμενη τις ελλείψεις της ουκρανικής αεράμυνας σε αμερικανικούς αναχαιτιστικούς πυραύλους Patriot.
Ο Ζελένσκι δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι όλες οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής της χώρας έχουν υποστεί ζημιές, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, από τις επιθέσεις. Ζήτησε από τους συμμάχους του γεννήτριες και άλλο εξοπλισμό για τη διατήρηση της ηλεκτροδότησης, καθώς και επιπλέον μέσα αεράμυνας, ακόμη και από τα υπάρχοντα αποθέματά τους, με δυνατότητα μεταγενέστερης αναπλήρωσης.
Ο Πούτιν έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι, εάν η Ουκρανία δεν αποδεχθεί τους ρωσικούς όρους για ειρήνη, η Μόσχα θα επιδιώξει να επιτύχει τους στόχους της με στρατιωτικά μέσα.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
