Ουκρανία: Ο πόλεμος παραλύει την οικονομία - $45 εκατ. κοστίζει κάθε ώρα συναγερμού για πυραυλική επίθεση

Πέρα από το βαρύ τίμημα στα πεδία των μαχών, η Ουκρανία μετρά και τεράστιες οικονομικές απώλειες από τις συνεχιζόμενες ρωσικές επιθέσεις. Κάθε ώρα που οι επιχειρήσεις αναγκάζονται να διακόψουν τη λειτουργία τους εξαιτίας συναγερμού για πυραυλική επίθεση κοστίζει στη χώρα περίπου 45 εκατ. δολάρια.

«Καθώς οι βομβαρδισμοί εντείνονται και κρίσιμες υποδομές βρίσκονται ολοένα και συχνότερα στο στόχαστρο της Μόσχας, το Κίεβο βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα ολοένα δυσκολότερο δίλημμα: πώς θα κρατήσει τις επιχειρήσεις σε λειτουργία χωρίς να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια των εργαζομένων».

Η Ρωσία έχει εντείνει τα πλήγματά της σε υποδομές ζωτικής σημασίας για την ουκρανική οικονομία, στοχεύοντας βιομηχανικές εγκαταστάσεις, αποθήκες, κόμβους εφοδιαστικής αλυσίδας και κέντρα δεδομένων, σε μια προσπάθεια, σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομίας και Περιβάλλοντος της Ουκρανίας, Ολεξάντρ Κραβτσένκο, «να καταστρέψει σχεδόν ολόκληρη την οικονομία» της χώρας.

«Αυτό που δεν είχαμε προβλέψει πλήρως ήταν πόσο γρήγορα θα ανέπτυσσε η Ρωσία αυτά τα drones με κινητήρες τζετ και πώς θα τα χρησιμοποιούσε για να πλήττει τα πάντα», δήλωσε ο υπουργός, αναφερόμενος στα νέα μη επανδρωμένα αεροσκάφη που έχει χρησιμοποιήσει η Μόσχα στους σφοδρούς βομβαρδισμούς του Κιέβου τις τελευταίες εβδομάδες.

Μιλώντας από το αυστηρά φρουρούμενο κυβερνητικό κτίριο στο Κίεβο, ο Κραβτσένκο, πρώην στέλεχος της McKinsey που εντάχθηκε στην κυβέρνηση το καλοκαίρι, εξήγησε ότι οι επιθέσεις προκαλούν επανειλημμένες διακοπές της οικονομικής δραστηριότητας, καθώς οι εργαζόμενοι αναγκάζονται να εγκαταλείπουν τις θέσεις τους και να καταφεύγουν στα καταφύγια. Οι συναγερμοί μπορεί να διαρκούν έως και 10 ώρες την ημέρα.

«Όταν οι άνθρωποι βρίσκονται σε καταφύγια, οι επιχειρήσεις σταματούν να λειτουργούν», τόνισε.

Το δίλημμα της ασφάλειας

Σε μια προσπάθεια να περιορίσει τις οικονομικές απώλειες, η ουκρανική κυβέρνηση θέσπισε πρόσφατα ένα νέο σύστημα προειδοποίησης δύο επιπέδων, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να συνεχίζουν τη λειτουργία τους ακόμη και κατά τη διάρκεια παρατεταμένων συναγερμών για αεροπορικές επιδρομές.

Ο «κόκκινος» συναγερμός προειδοποιεί για επικείμενη απειλή πυραυλικής επίθεσης και απαιτεί από τους πολίτες να καταφύγουν σε ασφαλή σημεία. Αντίθετα, ο «κίτρινος» συναγερμός αφορά απειλές από drones και επιτρέπει σε πολλές επιχειρήσεις να παραμένουν ανοιχτές.

Σύμφωνα με τον Κραβτσένκο, περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις συνεχίζουν πλέον τη λειτουργία τους όταν βρίσκεται σε ισχύ κίτρινος συναγερμός.

Ωστόσο, ακόμη και ο κίτρινος συναγερμός δεν σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι είναι ασφαλείς. Αυτό κατέδειξε η ρωσική επίθεση της Δευτέρας, όταν ένα drone με κινητήρα τζετ έπληξε την Εθνική Ακαδημία Επιστημών στο κέντρο του Κιέβου, σκοτώνοντας δύο ανθρώπους, ενώ βρισκόταν σε ισχύ κίτρινος συναγερμός και το προσωπικό συνέχιζε να εργάζεται.

Το περιστατικό αναδεικνύει τα δύσκολα διλήμματα που αντιμετωπίζει η Ουκρανία, καθώς επιχειρεί να διατηρήσει την οικονομική δραστηριότητα και την καθημερινότητα των πολιτών, προστατεύοντάς τους παράλληλα από τις ολοένα σφοδρότερες ρωσικές επιθέσεις.

Στα $10 δισ. οι ζημιές φέτος - Φόβοι για τον δυσκολότερο χειμώνα μέχρι τώρα

Σύμφωνα με τον Κραβτσένκο, οι ρωσικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει μόνο φέτος ζημιές ύψους περίπου 10 δισ. δολαρίων σε πάγια περιουσιακά στοιχεία της χώρας. Μεταξύ των στόχων περιλαμβάνονται χαλυβουργίες, αποθήκες, υποδομές εφοδιαστικής αλυσίδας και, πιο πρόσφατα, κέντρα δεδομένων.

Παράλληλα, η Ρωσία έχει ουσιαστικά αποκλείσει τα ουκρανικά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας, μέσω των οποίων διακινούνταν το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών της χώρας πριν από τον αποκλεισμό.

Ο Κραβτσένκο εκτιμά ότι η κυβέρνηση είναι φέτος καλύτερα προετοιμασμένη για έναν χειμώνα που ενδέχεται να αποδειχθεί «ο δυσκολότερος και πιο σκληρός» από την έναρξη του πολέμου. Οι πιέσεις αναμένεται να ενταθούν τόσο στον ενεργειακό εφοδιασμό και στις υποδομές όσο και στις επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν ήδη αποδυναμωθεί από τις πολύμηνες επιθέσεις.

Για να ενισχύσει την προστασία απέναντι σε μελλοντικά πλήγματα, η κυβέρνηση εξετάζει τρόπους ώστε να επιτρέψει σε περισσότερες ιδιωτικές εταιρείες να αγοράζουν ουκρανικά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας.
 
Ο Κραβτσένκο προειδοποίησε, ωστόσο, ότι οι επιχειρήσεις δεν θα μπορέσουν ποτέ να προστατευθούν πλήρως από τους ρωσικούς πυραύλους και τα drones.

Δημοσιονομική ασφυξία και αναζήτηση νέας χρηματοδότησης

Οι συνεχιζόμενες καταστροφές από τις ρωσικές επιθέσεις επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την ήδη πιεσμένη οικονομία της Ουκρανίας. 

Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι εκτίμησε πρόσφατα ότι το χρηματοδοτικό κενό στον κρατικό προϋπολογισμό για το τρέχον έτος ανέρχεται σε περίπου 27 δισ. δολάρια.

Το ποσό αυτό έχει προκαλέσει ερωτήματα σε ορισμένες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις σχετικά με το πώς προέκυψε το κενό, δεδομένου ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη εγκρίνει πακέτο δανείων ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία για την περίοδο 2026-2027.

Ο Κραβτσένκο ανέφερε ότι η κυβέρνηση έχει στο μεταξύ καταφέρει να περιορίσει το χρηματοδοτικό κενό στα 20 δισ. δολάρια, μέσω περικοπών δαπανών και εντοπισμού πρόσθετων διαθέσιμων πόρων στο εσωτερικό της χώρας.

Το Κίεβο επιδιώκει πλέον να εξασφαλίσει περαιτέρω οικονομική στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ιαπωνία, τον Καναδά και το Ηνωμένο Βασίλειο. Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται είναι και η επίσπευση της εκταμίευσης δανείων που είχαν προγραμματιστεί για το επόμενο έτος.

«Καταβάλλονται πολύ εντατικές προσπάθειες σε συνεργασία με όλους τους διεθνείς εταίρους μας, προκειμένου να εξασφαλίσουμε πρόσθετες πηγές χρηματοδότησης», δήλωσε ο υπουργός.

Ο Κραβτσένκο απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι το χρηματοδοτικό κενό οφείλεται σε κακοδιαχείριση ή διαφθορά.

Υποστήριξε επίσης ότι δεν αποτελεί συνέπεια υπερβολικών δαπανών επί θητείας του πρώην υπουργού Άμυνας Μιχάιλο Φεντόροφ, ο οποίος είχε αναλάβει την αναμόρφωση του συστήματος στρατιωτικών προμηθειών και την ταχεία επέκταση του ουκρανικού προγράμματος drones.

Οι πρωτοβουλίες αυτές είχαν αναδείξει τον Φεντόροφ σε έναν από τους σημαντικότερους μεταρρυθμιστές της κυβέρνησης, προτού απομακρυνθεί από τη θέση του τον Ιούλιο, μια απόφαση που προκάλεσε διαδηλώσεις.

Αντίθετα, σύμφωνα με τον Κραβτσένκο, το χρηματοδοτικό κενό οφείλεται στον συνδυασμό δύο παραγόντων: των χαμηλότερων των αναμενόμενων κρατικών εσόδων και της διαρκούς αύξησης του κόστους του πολέμου.

«Το κόστος του πολέμου απλώς αυξάνεται», τόνισε, επισημαίνοντας την ανάγκη για περισσότερα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, αλλά και για επιτάχυνση της ανάπτυξης ουκρανικών drones που θα μπορούν να αναχαιτίζουν τα νέα ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη με κινητήρες τζετ.

Η διαφθορά κλονίζει την εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση

Την ίδια ώρα, μεγάλα σκάνδαλα διαφθοράς έχουν αγγίξει ακόμη και το στενό περιβάλλον του Ζελένσκι, κλονίζοντας την εμπιστοσύνη προς την κυβέρνηση τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και μεταξύ των δυτικών χωρών που τη χρηματοδοτούν.

Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση του Διεθνούς Ινστιτούτου Κοινωνιολογίας του Κιέβου, η διαφθορά στην κυβέρνηση αποτελεί τη μεγαλύτερη πηγή ανησυχίας για τους Ουκρανούς, με το 50% των ερωτηθέντων να την αναφέρει ως πρόβλημα. Ακολουθούν οι μαζικές επιθέσεις με πυραύλους και drones, με ποσοστό 40%.

Η ίδια έρευνα έδειξε ότι το 72% των ερωτηθέντων θεωρεί τον Ζελένσκι προσωπικά υπεύθυνο για πράξεις διαφθοράς ανθρώπων του περιβάλλοντός του.

Ο Κραβτσένκο υποστήριξε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος στην καταπολέμηση της διαφθοράς, παραδέχθηκε όμως ότι η Ουκρανία καλείται να αντιμετωπίσει όχι μόνο το ίδιο το πρόβλημα, αλλά και τη διαρκώς αρνητική εικόνα που υπάρχει γι' αυτό, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.

«Εκτιμώ ιδιαίτερα την πίεση που ασκούν οι Ευρωπαίοι εταίροι μας για την προώθηση μεταρρυθμίσεων», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η χώρα πρέπει παράλληλα να αντιμετωπίσει και τις αντιλήψεις περί διαφθοράς εντός και εκτός των συνόρων της.

Στα 52,6 δισ. δολάρια το χρηματοδοτικό κενό για το 2027

Οι ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης της Ουκρανίας για το 2027 εκτιμώνται σε 52,6 δισ. δολάρια. Ωστόσο, σύμφωνα με τον υπουργό, μέχρι στιγμής έχουν εξασφαλιστεί μόλις περίπου 20 δισ. δολάρια, ενώ βρίσκονται υπό συζήτηση νέες αυξήσεις φόρων και πρόσθετες περικοπές δαπανών.

Πέρα από τις οικονομικές δυσκολίες, το Κίεβο βρίσκεται αντιμέτωπο και με την αβεβαιότητα σχετικά με τη διατήρηση της δυτικής στήριξης, καθώς ενισχύονται πολιτικές δυνάμεις σε ευρωπαϊκές χώρες που αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό τη συνέχιση της βοήθειας προς την Ουκρανία.

Ερωτηθείς εάν η άνοδος τέτοιων κομμάτων στη Γαλλία και τη Γερμανία θα μπορούσε να αποδυναμώσει τη δέσμευση της Δύσης απέναντι στο Κίεβο, ο Κραβτσένκο παραδέχθηκε ότι υπάρχει λόγος ανησυχίας.

«Αν ανησυχώ; Νομίζω πως μάλλον θα έπρεπε», απάντησε. «Η γενικότερη κόπωση στην Ευρώπη αυξάνεται», πρόσθεσε.

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.