Ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας επεκτείνεται επικίνδυνα στη Μαύρη Θάλασσα, με τις συνεχείς επιθέσεις σε εμπορικά πλοία κοντά στα χωρικά ύδατα κρατών-μελών του ΝΑΤΟ να προκαλούν αυξανόμενη ανησυχία για την ασφάλεια της περιοχής και τις δυνατότητες αντίδρασης της Συμμαχίας.
Μέσα στον περασμένο μήνα καταγράφηκαν επτά επιθέσεις σε φορτηγά πλοία κοντά στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία. Σε απάντηση, το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε ότι θα ενισχύσει την ανατολική του πτέρυγα στη Μαύρη Θάλασσα, αναπτύσσοντας αεροσκάφη θαλάσσιας επιτήρησης, συστήματα ραντάρ και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Ωστόσο, μόλις τρεις ημέρες μετά την ανακοίνωση, στις 23 Οκτωβρίου, ένα ακόμη πλοίο δέχθηκε επίθεση λίγο έξω από τα ρουμανικά χωρικά ύδατα. Την περασμένη εβδομάδα, ένα ελληνικό φορτηγό πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων βυθίστηκε έπειτα από επίθεση με ναυτικά drones στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Βουλγαρίας.
The Liberian-flagged container ship CONTSHIP JET chartered by Israeli shipping company ZIM has sunk in the Black Sea off the coast of Bulgaria after being hit by 3 drones. The ship was sailing from Haifa, Israel, to Romania carrying 421 containers including hazardous materials such as lithium-ion batteries, corrosive liquids and acids. All 18 crew members managed to abandon the ship safely and were rescued by Bulgarian navy.
— Current Report (@Currentreport1) October 29, 2026
Η αλληλουχία των περιστατικών καταδεικνύει ότι ο θαλάσσιος πόλεμος μεταξύ Μόσχας και Κιέβου αποκτά πλέον ευρύτερες διαστάσεις, δημιουργώντας μια σοβαρή πρόκληση για το ΝΑΤΟ και εκθέτοντας σε αυξανόμενους κινδύνους τα παράκτια κράτη-μέλη του.
Στρατιωτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι πίσω από τις επιθέσεις βρίσκεται η Ρωσία. Μάλιστα, το μη επανδρωμένο σκάφος που καταγράφηκε σε βίντεο κατά την τελευταία επίθεση παρουσιάζει ομοιότητες με ρωσική έκδοση ναυτικού drone, σύμφωνα με την εταιρεία θαλάσσιας ασφάλειας Ambrey.
«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρόκειται για κλιμάκωση», δήλωσε ο Σιντάρθ Καουσάλ, ανώτερος ερευνητής του βρετανικού Ινστιτούτου Βασιλικών Ενόπλων Δυνάμεων (RUSI).
Η Μόσχα αρνείται ότι χρησιμοποιεί drones για να πλήξει γειτονικές χώρες της Ουκρανίας, ενώ κατηγορεί τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι κλιμακώνουν τη σύγκρουση μέσω της στρατιωτικής υποστήριξης προς το Κίεβο. Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας δεν απάντησε σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό.
Η Ρωσία δοκιμάζει τις κόκκινες γραμμές του ΝΑΤΟ
Αρκετά από τα πλοία που δέχθηκαν επιθέσεις τον Οκτώβριο βρίσκονταν αγκυροβολημένα ή κινούνταν προς και από έναν σημαντικό ρουμανικό δίαυλο, τον οποίο χρησιμοποιεί η Ουκρανία για τις εξαγωγές της.
Ένα από τα πλοία βρισκόταν εντός των χωρικών υδάτων της Ρουμανίας, ενώ άλλα οκτώ εντοπίστηκαν στην αποκλειστική οικονομική ζώνη είτε της Ρουμανίας είτε της Βουλγαρίας.
Η Ιούλια Τζόγια, διευθύντρια του προγράμματος για τη Μαύρη Θάλασσα στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής της Ουάσινγκτον, εκτιμά ότι η Ρωσία υπολογίζει την απροθυμία των δυτικών χωρών να προχωρήσουν σε κινήσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ευρύτερη στρατιωτική αντιπαράθεση.
«Πρόκειται για μια δοκιμή αυτών των κόκκινων γραμμών, με πλήρη επίγνωση ότι θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να λάβουμε τα ελάχιστα δυνατά μέτρα», ανέφερε, παραλληλίζοντας τη στρατηγική αυτή με τις επανειλημμένες παραβιάσεις του εναέριου χώρου χωρών του ΝΑΤΟ από ρωσικά drones τα τελευταία χρόνια.
Αξιωματούχος της Συμμαχίας δήλωσε ότι οι ρωσικές ενέργειες που αποσκοπούν στην αποθάρρυνση των συμμάχων από τη στήριξη της Ουκρανίας συνιστούν σοβαρή απειλή για την ασφάλεια. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η δέσμευση του ΝΑΤΟ να υπερασπιστεί όλα τα μέλη του, συμπεριλαμβανομένων όσων βρίσκονται στη Μαύρη Θάλασσα, παραμένει ακλόνητη.
Ο ίδιος αναγνώρισε την ανάγκη ανάπτυξης οικονομικά αποδοτικών συστημάτων αντιμετώπισης drones, σημειώνοντας ότι η Συμμαχία έχει ήδη δεσμευθεί να επενδύσει περισσότερα από 40 δισ. δολάρια σε σχετικές δυνατότητες μέσα στην επόμενη πενταετία.
🇷🇴 Another Ukraine-linked ship sunk off Romania The Comoros-flagged cargo ship Khoriv has sunk 24 km off the Romanian port of Constanța after a drone strike, just a few kilometers outside Romania's territorial waters. It was heading for Ukrainian ports on the Danube. The ship regularly called at those ports and was used to carry ore. Russia's Defense Ministry said earlier it had struck a cargo ship being used to supply the AFU. Of the 13 crew, 10 Ukrainians and 3 Azerbaijanis, Romanian rescuers saved nine. One sailor was killed and three are still missing. A Romanian patrol ship, a boat and the search and rescue vessel Artemis are still searching the area. The Khoriv is the 11th ship hit by drones in the Black Sea recently, and the seventh near Romania's coast.
— DD Geopolitics (@DD_Geopolitics) October 23, 2026
Γιατί η Μαύρη Θάλασσα έχει στρατηγική σημασία για τη Ρουμανία
Για τη Ρουμανία, η Μαύρη Θάλασσα αποτελεί ζωτικής σημασίας εμπορική οδό, αλλά και περιοχή ιδιαίτερης ενεργειακής σημασίας, καθώς εκεί βρίσκεται το υπεράκτιο έργο φυσικού αερίου Neptun Deep. Η αξιοποίησή του αναμένεται να καταστήσει τη χώρα τον μεγαλύτερο παραγωγό φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το επόμενο έτος.
Η σημασία του έργου αποτυπώνεται και στο γεγονός ότι τον Αύγουστο ένα ναυτικό drone πλησίασε την περιοχή του Neptun Deep.
Το Βουκουρέστι έχει κατηγορήσει τη Ρωσία για «συστηματικές» επιθέσεις εναντίον πολιτικών πλοίων, αποφεύγοντας, ωστόσο, να αποδώσει επισήμως την ευθύνη για κάθε μεμονωμένο περιστατικό, επικαλούμενο την ανάγκη συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων. Η Βουλγαρία, από την πλευρά της, δεν έχει κατονομάσει τη Μόσχα ως υπεύθυνη, έχει όμως επισημάνει ότι ορισμένες από τις επιθέσεις φαίνεται να εξυπηρετούν τα ρωσικά συμφέροντα.
Η κλιμάκωση σημειώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσινγκτον επανεξετάζει τη στρατιωτική παρουσία της στην Ευρώπη, καθώς μετατοπίζει το ενδιαφέρον της προς την Κίνα. Πέρυσι, οι ΗΠΑ απέσυραν 1.000 στρατιώτες από τη Ρουμανία.
«Είναι μια συγκυρία στις διατλαντικές σχέσεις που ο Πούτιν πιθανότατα θέλει να εκμεταλλευτεί», δήλωσε ανώτερος Ρουμάνος αξιωματούχος. Όπως πρόσθεσε, η προσοχή της ΕΕ και του ΝΑΤΟ είναι κρίσιμη, ωστόσο οι στρατιωτικές δυνάμεις τους έχουν αυτή την περίοδο στραμμένο το ενδιαφέρον τους προς τον βορρά και τις χώρες της Βαλτικής.
Το ΝΑΤΟ έχει ενισχύσει την παρουσία του στις χώρες της Βαλτικής και στην Πολωνία, στο πλαίσιο της πολιτικής ενισχυμένης αποτροπής. Ωστόσο, σύμφωνα με την Τζόγια, δεν έχει προχωρήσει σε αντίστοιχες κινήσεις στη Ρουμανία, παρά τα σχετικά αιτήματα του Βουκουρεστίου.
«Οι Βρυξέλλες και η Ουάσινγκτον δεν φαίνεται να έχουν αποφασίσει ακόμη εάν η Μαύρη Θάλασσα αποτελεί πλήρως μέρος της δέσμευσης του ΝΑΤΟ», σημείωσε.
Ο Ρουμάνος αξιωματούχος υπογράμμισε ότι η χώρα του χρειάζεται επειγόντως αντιαεροπορικούς αναχαιτιστικούς πυραύλους και συστήματα ραντάρ για την αντιμετώπιση των απειλών.
Η Τζόγια επισήμανε, από την πλευρά της, ότι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα για τις δυτικές χώρες είναι η περιορισμένη διαθεσιμότητα οικονομικών όπλων αναχαίτισης, μια κατάσταση που έχει επιδεινωθεί εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν.
317 πλοία δέχθηκαν επιθέσεις σε έξι μήνες
Η αύξηση των επιθέσεων στη Μαύρη Θάλασσα έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις σε έναν από τους σημαντικότερους διαύλους εξαγωγών σιτηρών και πετρελαίου, τον οποίο χρησιμοποιούν τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία.
Σύμφωνα με τον Τόμας Άλεξα, ανώτερο αναλυτή της Ambrey Analytics, συνολικά 317 εμπορικά και άλλα πλοία δέχθηκαν επιθέσεις στη Μαύρη και την Αζοφική Θάλασσα από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο. Ο αριθμός αυτός είναι υπερτετραπλάσιος σε σύγκριση με τις 74 επιθέσεις που είχαν καταγραφεί κατά το προηγούμενο εξάμηνο.
Η συχνότητα των επιθέσεων παρουσιάζει διακυμάνσεις, καθώς πλησιάζει η πέμπτη επέτειος της ρωσικής εισβολής πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2027.
Κατά το τρίτο τρίμηνο του έτους, η Ουκρανία πραγματοποίησε 137 επιθέσεις εναντίον πλοίων, έναντι 92 της Ρωσίας. Η εικόνα, ωστόσο, αντιστράφηκε τον Οκτώβριο, όταν η Ρωσία πραγματοποίησε 38 επιθέσεις, έναντι μόλις πέντε της Ουκρανίας, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ambrey.
Καταρρέουν οι εξαγωγές σιτηρών Ρωσίας και Ουκρανίας
Οι επιθέσεις σε λιμενικές εγκαταστάσεις και πλοία έχουν περιορίσει σημαντικά τις εξαγωγικές δυνατότητες των δύο χωρών, αναγκάζοντας τη Μόσχα και το Κίεβο να αναζητήσουν εναλλακτικές θαλάσσιες και χερσαίες διαδρομές.
Οι ρωσικές εξαγωγές σιτηρών μέσω της Μαύρης και της Αζοφικής Θάλασσας περιορίστηκαν τον Σεπτέμβριο στους 300.000 μετρικούς τόνους, από 4,74 εκατομμύρια τόνους τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους, σύμφωνα με στοιχεία των ρωσικών εξαγωγών που εξέτασε το Reuters.
Η Ουκρανία, από την πλευρά της, ανέστειλε στα τέλη Ιουλίου τις δραστηριότητές της στα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας εξαιτίας των ρωσικών επιθέσεων. Ως αποτέλεσμα, αναγκάστηκε να διοχετεύσει μέρος των εξαγωγών της σε λιμάνια του Δούναβη και στη συνέχεια μέσω του καναλιού της Σουλίνας στη Ρουμανία, αξιοποιώντας τη νότια θαλάσσια διαδρομή κατά μήκος των ρουμανικών ακτών.
Ακόμη και με τη χρήση αυτής της εναλλακτικής οδού, οι ουκρανικές εξαγωγές σιτηρών από τα λιμάνια μειώθηκαν στους 810.000 μετρικούς τόνους τον Σεπτέμβριο, από 2,1 εκατομμύρια τόνους τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία.
Ο Αντρίι Ριζένκο, ναυτικός αναλυτής και πρώην ανώτερος αξιωματικός του ουκρανικού Πολεμικού Ναυτικού, εκτιμά ότι βασικός στόχος της Ρωσίας είναι να περιορίσει ακόμη περισσότερο τις ουκρανικές εξαγωγές, ενώ παράλληλα επιδιώκει να δοκιμάσει τα αντανακλαστικά και τις αντοχές του ΝΑΤΟ.
Πιέσεις για θαλάσσια εκεχειρία – Προειδοποίηση Ζελένσκι για επισιτιστική κρίση
Η τελευταία επίθεση σημειώθηκε την ώρα που οι υπουργοί Άμυνας και οι αρχηγοί των ενόπλων δυνάμεων της Ρουμανίας, της Βουλγαρίας και της Τουρκίας, και οι τρεις χώρες μέλη του ΝΑΤΟ, συναντήθηκαν στη Σόφια για να συζητήσουν την κατάσταση στη Μαύρη Θάλασσα.
Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας αξιοποίησε τη συνάντηση για να απευθύνει προειδοποίηση προς τη Μόσχα και το Κίεβο σχετικά με τον κίνδυνο περαιτέρω επιθέσεων. Η Άγκυρα αναμένει απάντηση από τις δύο πλευρές σε πρότασή της για περιορισμένη κατάπαυση του πυρός σε συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή.
Η Τουρκία διαθέτει ιδιαίτερο ρόλο στην ασφάλεια της περιοχής, καθώς ελέγχει τη διέλευση πολεμικών πλοίων από τα Στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων, βάσει της Σύμβασης του Μοντρέ.
Αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, η Τουρκία και η Ινδία, έχουν ζητήσει να υπάρξει θαλάσσια εκεχειρία, προκειμένου να αποτραπούν οι επιπτώσεις από τη διατάραξη της ναυσιπλοΐας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς τιμές των καυσίμων και των σιτηρών έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Το Σάββατο, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι αυξάνεται το διεθνές ενδιαφέρον για μια περιορισμένη εκεχειρία στη θάλασσα.
Η Ρωσία, ωστόσο, έχει απορρίψει την πρόταση, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια συμφωνία θα έδινε στην Ουκρανία την ευκαιρία να ανασυνταχθεί.
Από την πλευρά του, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει προειδοποιήσει για τις ευρύτερες συνέπειες που μπορεί να έχει η παράλυση των εξαγωγών σιτηρών, επισημαίνοντας ότι η διεθνής συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται στις επιπτώσεις στην αγορά ενέργειας.
«Όλοι μιλούν για το ντίζελ και ξεχνούν τα σιτηρά. Σε έναν ή δύο μήνες, όλοι θα αρχίσουν να μιλούν για μια αγροτική κρίση», είχε δηλώσει τον περασμένο μήνα ο Ουκρανός πρόεδρος.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
