Σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση στο Ισραήλ προκαλεί το ντοκιμαντέρ «NAZA», λίγες ώρες μετά την απονομή του Ειδικού Βραβείου της Επιτροπής στο 83ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, με τον υπουργό Πολιτισμού Μίκι Ζοχάρ να απειλεί τους δύο Ισραηλινούς σκηνοθέτες με αφαίρεση της υπηκοότητάς τους.
Ο Ζοχάρ εξαπέλυσε προσωπική επίθεση κατά του Γιουβάλ Άμπραχαμ και της Ρέιτσελ Ζορ, χαρακτηρίζοντας το «NAZA» «αποτρόπαιο» και τη βράβευσή του στη Βενετία «σοκαριστική».
Σε ανάρτησή του στο X κατηγόρησε τους δύο δημιουργούς ότι είναι διατεθειμένοι να βλάψουν την πατρίδα τους για να αποσπάσουν, όπως υποστήριξε, το χειροκρότημα «αντισημιτών σε όλο τον κόσμο».
«Οι πράξεις τους συνιστούν προδοσία κατά του κράτους», υποστήριξε ο Ισραηλινός υπουργός, προσθέτοντας ότι θα κινηθεί «άμεσα» για την αφαίρεση της ισραηλινής υπηκοότητάς τους.
Η επίθεση δεν έγινε μόνο από τον υπουργό Πολιτισμού.
Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ χαρακτήρισε τους δύο σκηνοθέτες «ντροπή και όνειδος για ολόκληρο τον λαό του Ισραήλ» και τους κάλεσε ουσιαστικά να εγκαταλείψουν τη χώρα, υποστηρίζοντας ότι «οι φίλοι τους», δηλαδή η Χαμάς στη Γάζα, θα τους υποδεχθούν.
“NAZA”, a documentary about Israel’s AI-powered mass killing in Gaza, received a 25-minute ovation at the Venice Film Festival.
— Al Jazeera English (@AJEnglish) September 11, 2026
It features Israeli intelligence personnel and whistleblowers discussing how Palestinians were targeted.
Al Jazeera’s Dmitry Medvedenko reports. pic.twitter.com/6aGRX8w4Ab
Τι καταγράφει το «NAZA»
Το 80λεπτο ντοκιμαντέρ, που γυρίστηκε μυστικά επί τρία χρόνια σε νυχτερινά γυρίσματα στις ταράτσες του Τελ Αβίβ, βασίζεται στις μαρτυρίες 24 Ισραηλινών στρατιωτικών και στελεχών των υπηρεσιών πληροφοριών που, σύμφωνα με τους δημιουργούς, συμμετείχαν στον σχεδιασμό και την εκτέλεση επιχειρήσεων στη Γάζα.
Οι μάρτυρες εμφανίζονται ανώνυμα, με αλλοιωμένα πρόσωπα και φωνές, ώστε να μην είναι δυνατή η ταυτοποίησή τους.
Περιγράφουν ένα σύστημα επιτήρησης και επιλογής στόχων στο οποίο, σύμφωνα με τις καταθέσεις τους, χρησιμοποιούνταν και τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης.
Μία από τις πιο σοβαρές καταγγελίες της ταινίας αφορά την έγκριση πληγμάτων με εκ των προτέρων υπολογισμό των αναμενόμενων απωλειών αμάχων.
Σε μία μαρτυρία αναφέρεται ότι είχε εγκριθεί η θανάτωση έως και 500 ανθρώπων που περιλαμβάνονταν στον υπολογισμό των «NAZA», προκειμένου να σκοτωθεί ένας μαχητής της Χαμάς.
Άλλοι μάρτυρες περιγράφουν σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που επεξεργαζόταν δεδομένα από χιλιάδες κινητά τηλέφωνα και βοηθούσε στον εντοπισμό κτιρίων που μπορούσαν να αποτελέσουν στόχους.
Ένας από τους πρώην στρατιωτικούς υποστηρίζει μάλιστα ότι ακόμη και η ένδειξη σε κινητό παιδιού ότι «ο μπαμπάς είναι σπίτι» μπορούσε να αποτελέσει σήμα για την ενεργοποίηση διαδικασίας αεροπορικής επίθεσης.
Οι μαρτυρίες αφορούν επίσης επιθέσεις σε κατοικίες όπου, σύμφωνα με τους πληροφοριοδότες, ήταν γνωστό ότι βρίσκονταν μέλη των οικογενειών των υπό στόχευση προσώπων, αλλά και επιχειρήσεις σε ολόκληρες γειτονιές.
Το Ισραήλ απορρίπτει τις καταγγελίες
Οι ισχυρισμοί του ντοκιμαντέρ έχουν απορριφθεί από τον ισραηλινό στρατό. Οι IDF υποστηρίζουν ότι οι μαρτυρίες είναι ανώνυμες και ότι δεν είναι δυνατό να επιβεβαιωθεί ούτε η ταυτότητα ούτε ο ακριβής ρόλος των προσώπων που εμφανίζονται στην ταινία.
Το Ισραήλ υποστηρίζει πως έχει λάβει εκτεταμένα μέτρα για την αποφυγή απωλειών αμάχων και κατηγορεί τη Χαμάς ότι χρησιμοποιεί τον άμαχο πληθυσμό ως ανθρώπινη ασπίδα.
Οι δημιουργοί, από την πλευρά τους, επιμένουν ότι σκοπός τους ήταν ακριβώς να φέρουν στο φως τη λειτουργία του μηχανισμού που, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, βρίσκεται πίσω από τις επιθέσεις.
Ο Άμπραχαμ έχει δηλώσει ότι ιδιαίτερη σημασία έχει να δουν την ταινία οι ίδιοι οι Ισραηλινοί, καθώς οι στρατιωτικοί και οι αξιωματικοί που μιλούν στο ντοκιμαντέρ επέλεξαν να μιλήσουν στα εβραϊκά προκειμένου οι συμπατριώτες τους να ακούσουν τις μαρτυρίες τους.
Από το «No Other Land» στο «NAZA»
Οι δύο σκηνοθέτες δεν είναι άγνωστοι στο ισραηλινό κοινό.
Ο Άμπραχαμ και η Ζορ ήταν δύο από τους τέσσερις συνδημιουργούς του «No Other Land», μαζί με τους Παλαιστίνιους Μπάζελ Άντρα και Χαμντάν Μπαλάλ, το οποίο κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ το 2025.
Το «NAZA» αποτελεί συνέχεια αυτής της κινηματογραφικής και δημοσιογραφικής καταγραφής της ισραηλινοπαλαιστινιακής σύγκρουσης, αλλά αυτή τη φορά μεταφέρει την κάμερα στο εσωτερικό του ίδιου του ισραηλινού στρατιωτικού και πληροφοριακού μηχανισμού.
Η ταινία έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στη Βενετία και, σύμφωνα με το Reuters, οι θεατές χειροκροτούσαν επί 25 συνεχόμενα λεπτά, τη μεγαλύτερη διάρκεια μέχρι τότε στη φετινή διοργάνωση.
🎬Le documentaire "#Naza" réalisé par les journalistes d'investigation Yuval Abraham et #RachelSzor a été accueilli par une ovation debout de 25 minutes, jeudi 10 septembre, lors de sa première à la #Mostra de Venise pic.twitter.com/yVEGk7nq6N
— FRANCE 24 Français (@France24_fr) September 11, 2026
Τελικά απέσπασε το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής.
Η επίσημη περιγραφή της Μπιενάλε της Βενετίας αναφέρει ότι η ταινία, γυρισμένη τη νύχτα στις ταράτσες του Τελ Αβίβ, αποκαλύπτει «τα συστήματα πίσω από τις υπολογισμένες μαζικές δολοφονίες Παλαιστινίων αμάχων στη Γάζα».
A wave of bloody incitement and retaliatory calls among the occupation against Israeli directors Yuval Abraham and Rachel Szor, the creators of the film “NAZA” that won at the Venice Film Festival.
— Eye on Palestine (@EyeonPalestine) September 14, 2026
This comes concurrently with the announcement by the occupation’s Minister of… pic.twitter.com/1YsEvTzD4k
Η απειλή για την υπηκοότητα και το νομικό εμπόδιο
Παρά τη δήλωση του Ζοχάρ ότι θα κινηθεί «άμεσα», η διαδικασία αφαίρεσης της υπηκοότητας δεν βρίσκεται αποκλειστικά στα χέρια του υπουργού Πολιτισμού.
Η ισραηλινή νομοθεσία προβλέπει υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις τη δυνατότητα αφαίρεσης υπηκοότητας για πράξεις που θεωρούνται «παραβίαση της πίστης προς το κράτος», μεταξύ άλλων για πράξεις τρομοκρατίας, προδοσία ή βαριά κατασκοπεία.
Ωστόσο, η σχετική διαδικασία περνά από τον υπουργό Εσωτερικών και τα δικαστήρια.
Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ότι το δικαστήριο μπορεί να ανακαλέσει την υπηκοότητα κατόπιν αίτησης του υπουργού Εσωτερικών, ενώ προβλέπονται συγκεκριμένες δικαστικές εγγυήσεις.
Το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ έχει επικυρώσει τη δυνατότητα αφαίρεσης υπηκοότητας σε εξαιρετικές περιπτώσεις που συνδέονται με «παραβίαση πίστης» προς το κράτος, θέτοντας ωστόσο περιορισμούς στην άσκηση αυτής της εξουσίας.
Με άλλα λόγια, η δήλωση του Ζοχάρ αποτελεί πολιτική απειλή και πρόθεση έναρξης διαδικασίας, όχι απόφαση αφαίρεσης της υπηκοότητας.
Η σύγκρουση μεταφέρεται και στο εσωτερικό του Ισραήλ
Η υπόθεση του «NAZA» έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονες αντιπαραθέσεις για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται ο πόλεμος στη Γάζα στο εσωτερικό της χώρας.
Ο ίδιος ο Ζοχάρ έχει ήδη βρεθεί σε σύγκρουση με μεγάλο μέρος της ισραηλινής κινηματογραφικής κοινότητας εξαιτίας μεταρρύθμισης της κρατικής χρηματοδότησης του κινηματογράφου.
Η πρότασή του δίνει μεγαλύτερο βάρος στην εμπορική απήχηση των ταινιών, προκαλώντας αντιδράσεις από σκηνοθέτες και ηθοποιούς που υποστηρίζουν ότι περιορίζει τη χρηματοδότηση καλλιτεχνικών και πολιτικά κριτικών έργων.
Για τους δύο σκηνοθέτες, ωστόσο, το ζητούμενο είναι να προβληθεί η ταινία όσο το δυνατόν ευρύτερα, και ιδιαίτερα στο ίδιο το Ισραήλ.
Ο Άμπραχαμ έχει υποστηρίξει ότι οι Ισραηλινοί πρέπει να ακούσουν απευθείας τους στρατιωτικούς που περιγράφουν όσα έκαναν στη Γάζα.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
