Του Αντώνη Ζήβα
Η Σαξονία-Άνχαλτ μπορεί να γράψει ιστορία την Κυριακή, με την ακροδεξιά να διεκδικεί για πρώτη φορά την ηγεσία γερμανικού κρατιδίου μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο
Η Ανατολική Γερμανία μπορεί να βρίσκεται σε μία ενωμένη Γερμανία τρεις και πλέον δεκαετίες μετά την επανένωση της χώρας, όμως η πολιτική και κοινωνική της ταυτότητα παραμένει ζωντανή.
Και αυτή τη φορά φαίνεται να οδηγεί σε μια ιστορική πολιτική ανατροπή.
Την ερχόμενη Κυριακή 6 Σεπτέμβρη, το κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ οδηγείται στις κάλπες και το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) βρίσκεται σε θέση ισχύος, με τις δημοσκοπήσεις να του δίνουν ποσοστά άνω του 40%.
Εάν επιβεβαιωθούν τα ποσοστά, το AfD θα γίνει η πρώτη ακροδεξιά πολιτική δύναμη που θα βρεθεί στην εξουσία ενός γερμανικού κρατιδίου από το 1945.
Στο επίκεντρο της εκστρατείας βρίσκεται ο Ούλριχ Ζίγκμουντ, επικεφαλής υποψήφιος του AfD.
Σε προεκλογική συγκέντρωση στη Νάουμπουργκ, στην κεντρική αγορά της πόλης, μίλησε για μια νέα «αφύπνιση» στην ανατολική Γερμανία.
Η αναφορά του δεν ήταν τυχαία.
Η επίκληση μιας ξεχωριστής ανατολικογερμανικής ταυτότητας φαίνεται να βρίσκει ιδιαίτερη απήχηση σε μια περιοχή όπου ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού εξακολουθεί να αισθάνεται ότι η επανένωση δεν έφερε την ισότητα που υποσχέθηκε.
Όταν το παρελθόν επιστρέφει σαν φάντασμα
Ένας νεαρός άνδρας από το πλήθος φώναζε «Ostdeutschland!» (σ.σ. Ανατολική Γερμανία!), παρότι ήταν πολύ μικρός για να έχει ζήσει στη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία (ΛΔΓ), το κομμουνιστικό κράτος που υπήρχε στην Ανατολική Γερμανία έως το 1990.
«Ήταν πιο αγνά εκεί», είπε. «Περισσότερο γερμανικά. Όχι αμερικανογερμανικά, όπως στη Δύση».
Η Ανατολική Γερμανία διαλύθηκε επίσημα το 1990, όταν η χώρα επανενώθηκε.
Η ταυτότητα όμως που είχε δημιουργηθεί εντός της επί τέσσερις δεκαετίες δεν εξαφανίστηκε μαζί με το τότε σοσιαλιστικό κράτος.
Αντίθετα, οι κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες που παρέμειναν μετά την επανένωση, η δημογραφική συρρίκνωση πολλών περιοχών και η αίσθηση ότι οι πολιτικές αποφάσεις λαμβάνονται από μια πολιτική ελίτ στη Δύση συνέβαλαν στη δημιουργία ενός ιδιαίτερου αισθήματος αποξένωσης.
Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αξιοποιήσει σήμερα το AfD.
Ο Ζίγκμουντ συνδυάζει την εθνικιστική/ακροδεξιά ρητορική με την απόρριψη της πολιτικής του Βερολίνου απέναντι στη Ρωσία και την Ουκρανία.
Στην προεκλογική του εκστρατεία έχει καταδικάσει αρκετές φορές τη στήριξη προς την Ουκρανία και έχει ταχθεί υπέρ της επιστροφής στις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Θέσεις που βρίσκουν απήχηση σε ένα μεγάλο τμήμα του εκλογικού σώματος της πρώην Ανατολικής Γερμανίας.
Εάν το AfD καταφέρει τελικά να εξασφαλίσει μια καθαρή νίκη στη Σαξονία-Άνχαλτ, το ερώτημα δεν θα αφορά μόνο το συγκεκριμένο κρατίδιο.
Θα αφορά συνολικά τη γερμανική πολιτική και το κατά πόσο οι κυβερνήσεις των Χέλμουτ Κολ, Άνγκελα Μέρκελ τις προηγούμενες δεκαετίες και σήμερα του Φρίντριχ Μερτς απέτυχαν να κλείσουν το χάσμα ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση.
«Είμαστε ο λαός»: Από τις διαδηλώσεις του 1989 στο AfD
Η εικόνα στους δρόμους της Σαξονίας-Άνχαλτ είναι σύνθετη.
Στις προεκλογικές συγκεντρώσεις του AfD υπάρχουν ψηφοφόροι που εκφράζουν κυρίως οικονομική και πολιτική απογοήτευση, αλλά και πιο ακραία ρητορική, μεταξύ των οποίων άνθρωποι με νεοναζιστικά σύμβολα.
Ένας από τους συγκεντρωμένους, μάλιστα, εξέφρασε ανοιχτά αντισημιτικές και αντιουκρανικές απόψεις, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση του Βερολίνου στέλνει φορολογικά έσοδα «στους Εβραίους στο Ισραήλ» και στον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αντί να τα διαθέτει για τους κατοίκους της Ανατολής.
Ωστόσο, η πολιτική ταυτότητα της Ανατολικής Γερμανίας δεν μπορεί να ταυτιστεί συνολικά με τη νοσταλγία για τη Λαϊκή Δημοκρατίας της Γερμανίας.
Το AfD αξιοποιεί ένα πολύ διαφορετικό κομμάτι της ιστορικής μνήμης: το κίνημα αντίστασης απέναντι στον κομμουνισμό.
Το κόμμα έχει επαναφέρει το σύνθημα «Wir sind das Volk» (σ.σ. Είμαστε ο Λαός), το οποίο χρησιμοποιήθηκε μαζικά στις διαδηλώσεις του 1989 εναντίον του κομμουνιστικού καθεστώτος.
Τότε το σύνθημα εξέφραζε την απαίτηση για ελευθερία και δημοκρατία.
Σήμερα το AfD το χρησιμοποιεί για να παρουσιάσει τον εαυτό του ως εκπρόσωπο ενός «λαού» που θεωρεί ότι έχει αγνοηθεί από το πολιτικό κατεστημένο.
«Και τώρα θα δείξουμε ξανά στον κόσμο», λέει ο Ντιρκ Χούζενλαουμπ, μεταλλουργός που συμμετείχε σε άλλη προεκλογική συγκέντρωση.
Ο ίδιος έχει καταφέρει να δημιουργήσει μια επιτυχημένη μικρή επιχείρηση, προμηθεύοντας τοπικές εταιρείες.
Παρ' όλα αυτά, υποστηρίζει ότι «οι άνθρωποι στην κορυφή δεν θέλουν να τα πάμε καλά» και ότι «μας κρατούν χαμηλά επίτηδες».
Στη συνέχεια αναπαράγει μια σειρά από θεωρίες συνωμοσίας που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο, υποστηρίζοντας ότι Μέρκελ και Μερτς «πρόδωσαν» την Ανατολή και ότι η Γερμανία κινδυνεύει να καταρρεύσει όπως κατέρρευσε η παλιά Ανατολική Γερμανία.
Η επανένωση που δεν έφερε την ισότητα για όλους
Για να κατανοήσει κανείς γιατί η Ανατολική Γερμανία εξακολουθεί, 36 χρόνια μετά την επανένωση, να αισθάνεται διαφορετική από τη Δύση, πρέπει να επιστρέψει στα πρώτα χρόνια μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου.
Η επανένωση του 1990 παρουσιάστηκε ως ένας θρίαμβος της δημοκρατίας και της εθνικής αποκατάστασης.
Για πολλούς Ανατολικογερμανούς, όμως, η μετάβαση δεν ήταν η ισότιμη ένωση δύο κοινωνιών.
Ήταν περισσότερο μια διαδικασία κατά την οποία οι θεσμοί, οι επιχειρήσεις και οι κανόνες της Δυτικής Γερμανίας επεκτάθηκαν στην Ανατολή.
Εκατομμύρια Ανατολικογερμανοί βρέθηκαν μέσα σε ελάχιστο χρόνο αντιμέτωποι με μια οικονομία αγοράς που δεν γνώριζαν, ενώ μεγάλος αριθμός κρατικών επιχειρήσεων έκλεισε ή ιδιωτικοποιήθηκε.
Η Treuhandanstalt, ο οργανισμός που δημιουργήθηκε για να διαχειριστεί την ιδιωτικοποίηση των κρατικών επιχειρήσεων της πρώην ΛΔΓ, έγινε για πολλούς σύμβολο αυτής της βίαιης οικονομικής μετάβασης.
Η αλλαγή ήταν τεράστια. Στο τέλος του 1989 περίπου 9,8 εκατομμύρια από τους 16 εκατομμύρια κατοίκους της Ανατολικής Γερμανίας είχαν εργασία.
Μία δεκαετία αργότερα ο αριθμός είχε μειωθεί περίπου στο μισό. Στη Σαξονία-Άνχαλτ, η ανεργία έφτασε το 22% το 2003.
Παράλληλα, πολλές θέσεις ευθύνης σε επιχειρήσεις, πανεπιστήμια, κρατικούς θεσμούς και άλλους οργανισμούς πέρασαν σε Δυτικογερμανούς.
Για ένα τμήμα της κοινωνίας στην Ανατολή, αυτό δημιούργησε την αίσθηση ότι δεν αντιμετωπίζονταν ως ισότιμοι πολίτες μιας νέας κοινής Γερμανίας, αλλά ως πολίτες μιας ηττημένης κοινωνίας που έπρεπε να προσαρμοστεί στους κανόνες της Δύσης.
Η αίσθηση αυτή αποτυπώθηκε και σε μια νέα κοινωνική διάκριση που απέκτησε ιδιαίτερη σημασία στη Γερμανία: «Ossis» για τους Ανατολικογερμανούς και «Wessis» για τους Δυτικογερμανούς.
Οι όροι ξεκίνησαν ως καθημερινές συντομογραφίες, όμως γρήγορα απέκτησαν και στερεοτυπικό περιεχόμενο.
Οι «Ossis» συχνά παρουσιάζονταν ως οικονομικά καθυστερημένοι, άπειροι ή πολιτικά προβληματικοί, ενώ οι «Wessis» ως πλούσιοι, αλαζόνες και αποκομμένοι από την πραγματικότητα της Ανατολής.
Έτσι, η επανένωση που για τη Δύση σήμαινε κυρίως την επέκταση της επιτυχημένης οικονομικής και πολιτικής τάξης της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας, για αρκετούς Ανατολικογερμανούς βιώθηκε και ως απώλεια της κοινωνικής τους ταυτότητας, της οικονομικής ασφάλειας και της δυνατότητας να αποφασίζουν οι ίδιοι για το μέλλον των περιοχών τους.
Η άλλη πλευρά της επανένωσης: Η έκρηξη της ακροδεξιάς
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον οικονομικής κατάρρευσης, κοινωνικής ανασφάλειας και θεσμικού κενού άρχισε να αναπτύσσεται στην Ανατολική Γερμανία μια νέα γενιά ακροδεξιών και νεοναζιστικών ομάδων.
Ήταν κυρίως νεαροί skinheads, οργανωμένοι σε μικρές ομάδες, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν τη βία και τον εκφοβισμό εναντίον μεταναστών, προσφύγων, ξένων εργατών αλλά και άλλων κοινωνικών ομάδων.
Η δράση τους δεν περιορίστηκε σε συνθήματα ή διαδηλώσεις.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 σημειώθηκε μια ευρύτερη έκρηξη ρατσιστικής και ξενοφοβικής βίας στη Γερμανία, με ιδιαίτερα έντονα φαινόμενα στην Ανατολή.
Ένα από τα πρώτα μεγάλα περιστατικά σημειώθηκε τον Σεπτέμβριο του 1991 στο Χόγιερσβερντα (Hoyerswerda), στη Σαξονία.
Ακροδεξιοί επιτίθονταν επί ημέρες σε ξενώνες όπου διέμεναν αιτούντες άσυλο και ξένοι εργαζόμενοι, χρησιμοποιώντας πέτρες και βόμβες μολότοφ.
Οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν μπροστά σε κατοίκους που, σε ορισμένες περιπτώσεις, επευφημούσαν τους δράστες.
Έναν χρόνο αργότερα, τον Αύγουστο του 1992, η βία κορυφώθηκε στο Ρόστοκ-Λίχτενχαγκεν (Rostock-Lichtenhagen).
Για αρκετές ημέρες, εκατοντάδες ακροδεξιοί πολιορκούσαν ένα κέντρο φιλοξενίας αιτούντων άσυλο και ένα κτίριο όπου διέμεναν κυρίως Βιετναμέζοι πρώην «συμβασιούχοι εργαζόμενοι» της Ανατολικής Γερμανίας.
Οι επιθέσεις πήραν τη μορφή πραγματικού πογκρόμ.
Οι δράστες πετούσαν πέτρες και εμπρηστικούς μηχανισμούς στο κτίριο, ενώ έως και 3.000 άνθρωποι παρακολουθούσαν από απόσταση, σε ορισμένες περιπτώσεις χειροκροτώντας.
Το κτίριο τυλίχθηκε στις φλόγες, ενώ οι άνθρωποι που βρίσκονταν μέσα προσπαθούσαν να προστατευθούν από τη φωτιά και την επίθεση.
Τα γεγονότα του Ρόστοκ θεωρούνται μία από τις σοβαρότερες εκρήξεις ξενοφοβικής βίας στη μεταπολεμική Γερμανία.
Η βία δεν περιορίστηκε στην Ανατολική Γερμανία.
Τον Νοέμβριο του 1992, στο Μέλν (Mölln) της βόρειας Γερμανίας, ακροδεξιοί πυρπόλησαν σπίτια στα οποία ζούσαν τουρκικές οικογένειες, σκοτώνοντας τρεις ανθρώπους.
Τον Μάιο του 1993, στο Ζόλινγκεν (Solingen), επίσης στη Δυτική Γερμανία, νεοναζί έβαλαν φωτιά σε σπίτι τουρκικής οικογένειας, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους πέντε άνθρωποι.
Συνολικά, οι δύο επιθέσεις κόστισαν τη ζωή σε οκτώ ανθρώπους.
Τα γεγονότα αυτά προκάλεσαν σοκ σε ολόκληρη τη Γερμανία.
Παράλληλα, όμως, ανέδειξαν ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο: σε αρκετές περιπτώσεις οι ακροδεξιοί δράστες δεν βρίσκονταν αντιμέτωποι με μια αποφασισμένη κοινωνία, αλλά με πλήθη που παρακολουθούσαν, ανέχονταν ή ακόμη και επιδοκίμαζαν τη βία.
Στο Ρόστοκ, για παράδειγμα, οι εικόνες των επιθέσεων μεταδόθηκαν τηλεοπτικά, ενώ χιλιάδες άνθρωποι βρίσκονταν γύρω από το σημείο.
Οι «Baseballschlägerjahre» και η βία της δεκαετίας του 1990
Στην Ανατολική Γερμανία, τα χρόνια μετά την επανένωση έμειναν στη μνήμη μιας ολόκληρης γενιάς ως τα «Baseballschlägerjahre», δηλαδή τα «χρόνια των ροπάλων του μπέιζμπολ».
Ο όρος παραπέμπει στις επιθέσεις ακροδεξιών νεαρών που χρησιμοποιούσαν συχνά ρόπαλα και άλλα όπλα εναντίον ανθρώπων που θεωρούσαν «ξένους» ή πολιτικούς αντιπάλους.
Η βία δημιούργησε σε αρκετές περιοχές μια πραγματικότητα στην οποία οι μετανάστες, οι πρόσφυγες και οι αριστεροί αισθάνονταν ότι δεν ήταν ασφαλείς στους δρόμους.
Νεοναζιστικές ομάδες προσπάθησαν μάλιστα να δημιουργήσουν αυτό που αποκαλούσαν «national befreite Zonen», δηλαδή «εθνικά απελευθερωμένες ζώνες»: περιοχές όπου η ακροδεξιά θα επέβαλλε στην πράξη τη δική της εξουσία και όπου άνθρωποι που δεν ταίριαζαν στην εθνικιστική της αντίληψη θα αισθάνονταν ανεπιθύμητοι.
Η δυναμική αυτή δεν δημιούργησε βέβαια από μόνη της τη σημερινή AfD. Το κόμμα ιδρύθηκε μόλις το 2013.
Δημιούργησε όμως ένα πολιτικό και κοινωνικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο, δεκαετίες αργότερα, μπόρεσε να αναπτυχθεί η σύγχρονη γερμανική ακροδεξιά.
Αυτό είναι και ένα από τα πιο δύσκολα κεφάλαια της γερμανικής επανένωσης: η ίδια περιοχή που το 1989 πρωτοστάτησε στις ειρηνικές διαδηλώσεις οι οποίες ανέτρεψαν το κομμουνιστικό καθεστώς, βρέθηκε μόλις λίγα χρόνια αργότερα αντιμέτωπη με μια ισχυρή νεοναζιστική υποκουλτούρα.
Δεν πρόκειται, ωστόσο, για μια απλή γραμμική διαδρομή από το 1989 στο AfD.
Η Ανατολική Γερμανία δεν ήταν και δεν είναι συνώνυμη της ακροδεξιάς.
Υπήρξαν ισχυρές αντιδράσεις πολιτών, εκκλησιών, οργανώσεων και κινημάτων απέναντι στη ρατσιστική βία.
Όμως η εμπειρία των πρώτων χρόνων μετά την επανένωση άφησε ένα βαθύ αποτύπωμα: την αίσθηση ότι η δημοκρατία και η οικονομική ευημερία που υποσχόταν η ενωμένη Γερμανία δεν μοιράστηκαν από την αρχή με τον ίδιο τρόπο σε Ανατολή και Δύση.
Και αυτή η αίσθηση αδικίας, σε συνδυασμό με την οικονομική υστέρηση, τη δημογραφική ερήμωση πολλών περιοχών και την πολιτισμική αποξένωση, αποτελεί σήμερα ένα από τα κλειδιά για να κατανοήσει κανείς γιατί το AfD έχει τόσο ισχυρή απήχηση σε τμήματα της πρώην Ανατολικής Γερμανίας.
Η Μέρκελ και η προσφυγική κρίση που άλλαξε τις ισορροπίες
Η Άνγκελα Μέρκελ θα μπορούσε θεωρητικά να αποτελέσει μια φυσική γέφυρα ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση.
Γεννημένη στην Ανατολική Γερμανία, και πρώην μέλος της κομμουνιστικής νεολαίας, στην πορεία συμμετείχε ενεργά στη Wende, τη γερμανική «στροφή» που οδήγησε στην κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος και τελικά στην επανένωση.
Ως καγκελάριος κληρονόμησε την υπόσχεση του Χέλμουτ Κολ για τη δημιουργία «ανθισμένων τοπίων» στα πρώην ανατολικογερμανικά κρατίδια.
Πολλά από αυτά πράγματι άλλαξαν.
Πόλεις ανακαινίστηκαν, οι υποδομές βελτιώθηκαν και η βαριά ρύπανση από τη χρήση λιγνίτη που αποτέλούσε τη βασική πηγή ενέργειας στην Ανατολική Γερμανία περιορίστηκε δραστικά.
Όμως η πολιτική σχέση της Ανατολής με τη Μέρκελ άρχισε να αλλάζει αποφασιστικά μετά το 2015.
Η απόφασή της να επιτρέψει την είσοδο περισσότερων από ένα εκατομμύριο προσφύγων και μεταναστών, κυρίως από τη Συρία και άλλες περιοχές της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις.
Η Μέρκελ είχε αναγνωρίσει ότι πίσω από αυτές τις αντιδράσεις υπήρχε και μια βαθύτερη κοινωνική ανασφάλεια: κοινότητες που έχαναν πληθυσμό, νέοι άνθρωποι που έφευγαν και παραδοσιακές θέσεις εργασίας που εξαφανίζονταν.
«Αυτές οι δύσκολες προσωπικές εμπειρίες επηρεάζουν τους ανθρώπους και αφήνουν βαθιά σημάδια, πρέπει να το καταλάβουμε αυτό», είχε πει το 2018.
Για πολλούς κατοίκους της Ανατολής, όμως, αυτό δεν ήταν αρκετό.
Και από το 2015 το AfD άρχισε να ενισχύεται θεαματικά.
Από την πανδημία στη Ρωσία
Η πανδημία του Covid-19 βάθυνε ακόμη περισσότερο τις πολιτικές διαιρέσεις.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναπτύχθηκαν εκστρατείες υπέρ του ρωσικού εμβολίου Sputnik V, πριν ακόμη υπάρξει σαφής εικόνα για την αποτελεσματικότητα και τη διαθεσιμότητα άλλων εμβολίων.
Για τον κοινωνιολόγο Ντέτλεφ Πόλακ, αυτή η στάση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής κουλτούρας που έχει ενισχύσει το AfD: δυσπιστία απέναντι στους δυτικούς θεσμούς και τον καπιταλισμό, σε συνδυασμό με μεγαλύτερη ανοχή ή και θετική στάση απέναντι στη Ρωσία.Ο ίδιος μιλά για μια «μυθολογία του θύματος»: την πεποίθηση ότι η ενωμένη Γερμανία δεν αντιμετώπισε δίκαια τους πολίτες της Ανατολής.
Σύμφωνα με την έρευνα που επικαλείται το POLITICO, περίπου τρία τέταρτα των ψηφοφόρων που κλίνουν προς το AfD θεωρούν ότι η ενωμένη Γερμανία τους έχει στερήσει όσα δικαιούνται, έναντι περίπου δύο πέμπτων στο σύνολο του πληθυσμού της πρώην Ανατολικής Γερμανίας.
Η οικονομία τροφοδοτεί την απογοήτευση
Το οικονομικό χάσμα δεν έχει εξαφανιστεί.
Το Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών του Χάλε επισημαίνει ότι η αρχική δυναμική σύγκλισης της Ανατολικής με τη Δυτική Γερμανία σταμάτησε μετά τη δεκαετία του 1990.
Έκτοτε, η οικονομία της Ανατολικής Γερμανίας έχει αναπτυχθεί σε μεγάλο βαθμό με βραδύτερους ρυθμούς από εκείνη της Δύσης.
Το ινστιτούτο επισημαίνει χαμηλότερη παραγωγικότητα των επιχειρήσεων, τη συνεχιζόμενη «διαρροή εγκεφάλων», δηλαδή την αποχώρηση εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού προς άλλες περιοχές, και χαμηλότερη δημιουργία νέων επιχειρήσεων.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό.
Γερμανός αξιωματούχος στον τομέα της άμυνας, ο οποίος μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας, επισημαίνει ότι μεγάλο μέρος των νέων αμυντικών επενδύσεων συγκεντρώνεται στην παλιά Δυτική Γερμανία.
Αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, μειώνει το ενδιαφέρον της Ανατολής για την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και για την αντιπαράθεση με τη Ρωσία.
Το πρόβλημα του Μερτς
Ο Φρίντριχ Μερτς βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπος με ένα πρόβλημα που η Μέρκελ δεν κατάφερε ποτέ να λύσει πλήρως.
Ο ίδιος είναι πολιτικός της Δυτικής Γερμανίας και η σχέση του με την Ανατολή είναι πολύ πιο περιορισμένη.
Η άνοδος του AfD, την ίδια στιγμή που η γερμανική οικονομία αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες, έχει αποδυναμώσει περαιτέρω την εικόνα του παραδοσιακού πολιτικού συστήματος.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αυτοκινητοβιομηχανία Volkswagen και οι απειλούμενες απώλειες θέσεων εργασίας στο εργοστάσιο του Βόλφσμπουργκ, κοντά στα παλιά σύνορα Ανατολής και Δύσης.
Ο Μερτς προειδοποιεί ότι μια κυβέρνηση της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ θα μπορούσε να απομακρύνει ξένους επενδυτές και να δημιουργήσει «σημαντικά προβλήματα» για το κρατίδιο.
Δεν είναι βέβαιο, όμως, ότι αυτή η προειδοποίηση θα πείσει τους ψηφοφόρους.
Ο καγκελάριος πραγματοποίησε τη Δευτέρα αιφνιδιαστική επίσκεψη στη Σαξονία-Άνχαλτ για να στηρίξει τον υποψήφιο του CDU, Σβεν Σουλτσε, και καταδίκασε «τους ανθρώπους που εκμεταλλεύονται τον θυμό».
Το πρόβλημα για το CDU είναι ότι ακόμη και μια πρωτιά στις εκλογές μπορεί να μην αρκεί για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Η AfD μπορεί να κερδίσει τις εκλογές, αλλά τα υπόλοιπα κόμματα έχουν αποκλείσει τη συνεργασία μαζί του.
Η κρίσιμη κάλπη της Κυριακής
Η Σαξονία-Άνχαλτ είναι ένα σχετικά μικρό κρατίδιο, με λίγο περισσότερους από δύο εκατομμύρια κατοίκους.
Η σημασία της κάλπης, όμως, ξεπερνά κατά πολύ τα σύνορά της.
Η περιοχή αποτελεί ιστορικά ένα από τα σημαντικά κέντρα της λουθηρανικής παράδοσης στη Γερμανία, αλλά και έναν τόπο όπου η αμφισβήτηση της εξουσίας έχει βαθιές ιστορικές ρίζες. Και αυτό ο Ζίγκμουντ το γνωρίζει καλά.
«Ακόμη κι αν δεν φτάσουμε εκεί (στην απόλυτη πλειοψηφία), δεν θα φύγουμε», λέει.
Η φράση παραπέμπει και πάλι στις τελευταίες ημέρες του 1989, όταν οι Ανατολικογερμανοί διαδήλωναν στους δρόμους εναντίον του κομμουνιστικού καθεστώτος.
Τότε φώναζαν ότι είναι «ο λαός».
Σήμερα, στην αγορά της Νάουμπουργκ, η ίδια πολιτική κληρονομιά χρησιμοποιείται από την AfD για να διεκδικήσει τη δική του εκδοχή της «λαϊκής εξουσίας», μέσα σε ένα κλίμα όπου οι δημοσκοπήσεις το φέρνουν πάνω από το 40%.
Την Κυριακή, το AfD θα δοκιμαστεί.
Αλλά μαζί του θα δοκιμαστεί και το γερμανικό πολιτικό κατεστημένο.
Εκείνο που πέτυχε την επανένωση της χώρας το 1990, αλλά τρεις δεκαετίες αργότερα βλέπει ένα σημαντικό τμήμα της Ανατολικής Γερμανίας να απομακρύνεται πολιτικά από αυτό και να κοιτά έστω κι έμμεσα ένα ιδεολογικό παρελθόν που δεν θέλει κανένας να θυμάται.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
