ΚΑΙΡΟΣ

Η δύσκολη εξίσωση της Γάζας: Πώς συνδέεται ο αφοπλισμός της Χαμάς με την αποχώρηση του Ισραήλ

Your browser doesn’t support HTML5 audio

Η συμφωνία έρχεται μετά από εβδομάδες διαπραγματεύσεων στην Αίγυπτο και αφορά την επόμενη φάση της εκεχειρίας που υπογράφηκε τον Οκτώβριο του 2025

Η Χαμάς επιβεβαίωσε σήμερα Παρασκευή (31/7) ότι συμφωνήθηκε το πλαίσιο για τον αφοπλισμό της στη Λωρίδα της Γάζας, ένα από τα βασικά σημεία της δεύτερης φάσης της εκεχειρίας με το Ισραήλ και κεντρική πρόβλεψη του ειρηνευτικού σχεδίου του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Η συμφωνία έρχεται μετά από εβδομάδες διαπραγματεύσεων στην Αίγυπτο και αφορά την επόμενη φάση της εκεχειρίας που υπογράφηκε τον Οκτώβριο του 2025, έπειτα από δύο χρόνια πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς.

Σύμφωνα με τον Γκάζι Χαμάντ, μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας της Χαμάς, η οργάνωση προχώρησε σε «υποχωρήσεις για το καλό του λαού μας και της Λωρίδας της Γάζας», με στόχο, όπως ανέφερε, «να τον σώσει από τον θάνατο και τον εκτοπισμό».

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία για τον αφοπλισμό

Ο πυρήνας της συμφωνίας αφορά τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και των υπόλοιπων ένοπλων οργανώσεων που δρουν στη Γάζα, όπως έχει δηλώσει ο Ντόναλντ Τραμπ.

Η διαδικασία συνδέεται με:

  • τη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τη Λωρίδα της Γάζας
  • τη δημιουργία νέου μηχανισμού διακυβέρνησης στον παλαιστινιακό θύλακα
  • την ανάπτυξη διεθνούς δύναμης ασφαλείας
  • την έναρξη της ανοικοδόμησης της Γάζας

Η Χαμάς υποστηρίζει ότι ο αφοπλισμός και η αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων αποτελούν αλληλένδετα στοιχεία και ότι δεν μπορεί να εφαρμοστεί το ένα χωρίς το άλλο.

«Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο, τα στοιχεία του οποίου πρέπει να παραμείνουν αλληλένδετα», δήλωσε ο Χαμάντ, προσθέτοντας ότι θα πρέπει να διαλυθούν και οι υπόλοιπες ένοπλες ομάδες στη Γάζα.

Ποιος θα αναλάβει τον αφοπλισμό

Σύμφωνα με τη Χαμάς, το Ισραήλ δεν θα έχει άμεσο ρόλο στη διαδικασία αφοπλισμού.

Η Εθνική Επιτροπή για τη Διακυβέρνηση της Γάζας, η οποία αποτελείται από Παλαιστίνιους τεχνοκράτες που ορίστηκαν από το Συμβούλιο της Ειρήνης για να αναλάβουν τη διαχείριση της ανοικοδόμησης, θα είναι το μοναδικό όργανο που θα έχει την αρμοδιότητα:

  • να καταγράψει τα όπλα
  • να οργανώσει τη διαδικασία αποθήκευσής τους
  • να επιβλέψει την εφαρμογή του σχεδίου

«Το Ισραήλ δεν θα επέμβει στο ζήτημα του αφοπλισμού. Η Εθνική Επιτροπή είναι το μόνο όργανο που θα αναλάβει το έργο αυτό», ανέφερε ο Χαμάντ.

Η Χαμάς, πάντως, δηλώνει ότι βασίζεται στους μεσολαβητές και στο Συμβούλιο της Ειρήνης προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το Ισραήλ θα τηρήσει τις δικές του δεσμεύσεις.

Μετά την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, η Διεθνής Δύναμη Σταθεροποίησης, μια νέα πολυεθνική δομή υπό την αιγίδα του Συμβουλίου της Ειρήνης, θα συνεργαστεί με μια νέα παλαιστινιακή αστυνομική δύναμη για την ασφάλεια στη Γάζα.

Ο Τραμπ υποστήριξε ότι στόχος είναι η Γάζα να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί ξανά ως βάση για επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ.

Η μεγάλη διαφωνία Ισραήλ – Χαμάς

Παρά τη συμφωνία, παραμένουν σημαντικά σημεία τριβής.

Από την πλευρά της Χαμάς, ο αφοπλισμός συνδέεται άμεσα με την ισραηλινή αποχώρηση, την ανάληψη της διοίκησης από την Εθνική Επιτροπή και την έναρξη της ανοικοδόμησης.

«Η συμφωνία περιλαμβάνει σαφή διάταξη που ορίζει ότι το Ισραήλ πρέπει να δεσμευτεί και να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του. Αν το Ισραήλ δεν εφαρμόσει τη συμφωνία, ούτε εμείς θα την εφαρμόσουμε», δήλωσε ο Χαμάντ.

Ωστόσο, ισραηλινή πολιτική πηγή ανέφερε ότι δεν θα υπάρξει περαιτέρω αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τη λεγόμενη «κίτρινη γραμμή» στη Γάζα, όσο η Χαμάς δεν έχει αφοπλιστεί πλήρως και η περιοχή δεν έχει αποστρατιωτικοποιηθεί.

Η «κίτρινη γραμμή» είναι η ονομασία που έχει δοθεί στη γραμμή που διαχωρίζει τις περιοχές υπό τον έλεγχο του ισραηλινού στρατού από εκείνες που ελέγχει η Χαμάς.

Τα μεγάλα εμπόδια στην εφαρμογή της συμφωνίας

Παρά τη σημασία της συμφωνίας, αναλυτές επισημαίνουν ότι υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους η εφαρμογή της μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά δύσκολη.

Από τη μία πλευρά, περισσότεροι από 2.000.000 Παλαιστίνιοι στη Γάζα εξακολουθούν να ζουν σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, με εκτεταμένη ανθρωπιστική κρίση, ασθένειες και τεράστιες καταστροφές μετά από δύο χρόνια πολέμου.

Από την άλλη, το Ισραήλ εξακολουθεί να επικαλείται τις σοβαρές ανησυχίες ασφαλείας που προκάλεσε η επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, θεωρώντας ότι η αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για οποιαδήποτε πολιτική διευθέτηση.

Το βασικό ερώτημα αφορά το κατά πόσο το Ισραήλ θα συμφωνήσει σε πλήρη αποχώρηση από περιοχές της Γάζας. Παρότι αυτό αποτελεί βασικό στοιχείο του σχεδίου, μέχρι σήμερα η ισραηλινή στρατηγική έχει κινηθεί προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης του ελέγχου της επί του παλαιστινιακού θύλακα.

Ο Μοσέ Σαάντα, βουλευτής του Λικούντ του Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε στο δημόσιο δίκτυο Kan News ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να προχωρήσει σε καμία ενέργεια πριν από τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και την εξουδετέρωση των όπλων, των σηράγγων και των υποδομών της.

«Η Χαμάς ήδη υποστηρίζει το αντίθετο: ότι αναμένει πρώτα την αποχώρηση του Ισραήλ και μόνο στη συνέχεια θα αφοπλιστεί», ανέφερε, αποτυπώνοντας τη βασική διαφωνία που απειλεί την εφαρμογή του σχεδίου.

Ο Σαάντα υποστήριξε ακόμη ότι, τελικά, δεν υπάρχει άλλη επιλογή για τη Γάζα πέρα από τη στρατιωτική διοίκηση και την πλήρη κατοχή της περιοχής.

Σε ακόμη σκληρότερο τόνο κινήθηκε ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, ο οποίος καταφέρθηκε κατά της υπό διαμόρφωση συμφωνίας πριν από την ανακοίνωση του Τραμπ.

«Με τους Ναζί μιλάς μόνο μέσα από το στόχαστρο - και με κανέναν άλλο τρόπο», έγραψε στην πλατφόρμα X, προσθέτοντας ότι η μόνη λύση για τη Γάζα στην οποία θα μπορούσε να συμμετάσχει το Ισραήλ είναι «η ενθάρρυνση της μετανάστευσης και η καταστροφή της Χαμάς».

Παράλληλα, το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό στο Ισραήλ αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας. Με τις εκλογές να είναι προγραμματισμένες για τον Οκτώβριο, το πολιτικό σύστημα κινείται σε μεγάλο βαθμό προς τα δεξιά, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια για παραχωρήσεις προς την παλαιστινιακή πλευρά.

Έτσι, παρότι η συμφωνία δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία για την επόμενη ημέρα στη Γάζα, η εφαρμογή της θα εξαρτηθεί από μια σειρά δύσκολων προϋποθέσεων: την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, τον πραγματικό αφοπλισμό της Χαμάς, τη δημιουργία νέου μηχανισμού διακυβέρνησης και τη διατήρηση της πολιτικής βούλησης και από τις δύο πλευρές.

Τι θα γίνει τώρα

Η επόμενη φάση αφορά τις τεχνικές λεπτομέρειες εφαρμογής της συμφωνίας.

Η Χαμάς ανακοίνωσε ότι θα ξεκινήσει συζητήσεις με τους βασικούς μεσολαβητές:

  • την Αίγυπτο
  • τις ΗΠΑ
  • το Κατάρ
  • την Τουρκία

Στο επίκεντρο των συνομιλιών θα βρεθούν:

  • ο τρόπος εφαρμογής του αφοπλισμού
  • το χρονοδιάγραμμα
  • οι μηχανισμοί ελέγχου και επαλήθευσης

Σύμφωνα με τον Χαμάντ, η διαδικασία αναμένεται να διαρκέσει τουλάχιστον δύο εβδομάδες, ενώ συνάντηση των μεσολαβητών αναμένεται να πραγματοποιηθεί σύντομα στο Κάιρο.

Ο Νικολάι Μλαντένοφ, επικεφαλής του Συμβουλίου της Ειρήνης, τόνισε ότι η εφαρμογή της συμφωνίας και η επαλήθευση της τήρησής της πρέπει «να είναι πραγματικές», σημειώνοντας ότι η αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων πρέπει να προχωρήσει σε συνδυασμό με τον αφοπλισμό.

Η κατάσταση στη Γάζα

Παρά την εκεχειρία που ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2025, η κατάσταση στη Γάζα παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.

Το Ισραήλ εξακολουθεί να ελέγχει περίπου το 60% του θύλακα, ενώ έχουν καταγραφεί σχεδόν καθημερινά πλήγματα.

Δεκάδες χιλιάδες Παλαιστίνιοι εξακολουθούν να ζουν σε σκηνές, καθώς μεγάλο μέρος της Γάζας έχει καταστραφεί μετά από δύο χρόνια πολέμου.

Σύμφωνα με το παλαιστινιακό υπουργείο Υγείας, τουλάχιστον 1.124 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί μετά την έναρξη της εκεχειρίας.

Από την πλευρά του, το Ισραήλ έχει ανακοινώσει τον θάνατο πέντε στρατιωτικών του και ενός συμβασιούχου την ίδια περίοδο.

Η εφαρμογή της συμφωνίας για τον αφοπλισμό της Χαμάς αποτελεί πλέον το μεγαλύτερο τεστ για το ειρηνευτικό σχέδιο Τραμπ, καθώς από την επιτυχία ή την αποτυχία της διαδικασίας θα κριθεί η επόμενη ημέρα στη Λωρίδα της Γάζας.

Πηγή: skai.gr