- Αξιωματούχοι της ΕΕ εκφράζουν ανησυχίες ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τρέφει μεγάλη αντιπάθεια προς τον ηγέτη της Ουκρανίας και δεν προτίθεται να πιέσει για μια δίκαιη ειρήνη στον πόλεμο.
- Σε πρόσφατη δήλωσή του, ο Τραμπ αμφισβήτησε την ευθύνη της Ρωσίας στον πόλεμο, δηλώνοντας πως «η Ρωσία έχει φερθεί μια χαρά όσον αφορά την Ουκρανία» και ότι «δεν έχουν κάνει και τόσο πολλά πράγματα».
- Οι δηλώσεις αυτές προκαλούν ανησυχίες στους κατοίκους του Κιέβου και στους ευρωπαίους συμμάχους της Ουκρανίας, ενισχύοντας την εντύπωση ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να υποστηρίζουν τον Ρώσο ηγέτη Βλαντίμιρ Πούτιν στον πόλεμο.
Έπειτα από 20 μήνες αναταράξεων στις διατλαντικές σχέσεις, αξιωματούχοι της ΕΕ φοβούνται ότι ο Αμερικανός πρόεδρος (Donald Trump) τρέφει τόσο μεγάλη αντιπάθεια για τον ηγέτη της Ουκρανίας, που δεν πρόκειται να πιέσει για μια δίκαιη ειρήνη, σχολιάζει το Politico.
Σε μια φευγαλέα αναφορά του αυτή την εβδομάδα, ο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) κατέστησε σαφές ότι δεν θεωρεί τον πόλεμο στην Ουκρανία ως μια σύγκρουση στην οποία φέρουν ευθύνη και οι δύο πλευρές. «Ειλικρινά, η Ρωσία έχει φερθεί μια χαρά όσον στην Ουκρανία», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος. «Δεν έχουν κάνει και τόσο πολλά πράγματα».
Για τους κατοίκους του Κιέβου —οι οποίοι έχουν υποστεί εβδομάδες εντεινόμενων βομβαρδισμών— καθώς και για τους συμμάχους της Ουκρανίας σε όλη την Ευρώπη, η δήλωση αυτή επιβεβαίωσε την αυξανόμενη εντύπωση ότι οι ΗΠΑ τάσσονται υπέρ του Ρώσου ηγέτη Βλαντίμιρ Πούτιν στον πόλεμο.
«Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές προσπαθούν να ωθήσουν την Ουκρανία σε συνθηκολόγηση εδώ και σχεδόν δύο χρόνια», τόνισε την Τρίτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας. Ο λόγος που η Ουκρανία δεν έχει «συνθηκολογήσει με τους όρους του Πούτιν» μέχρι στιγμής, είναι επειδή η Ευρώπη παρέχει σημαντική στήριξη, πρόσθεσε.
Καθώς προσπαθούν να βρουν εξηγήσεις για τη νέα στροφή του Τραμπ κατά της Ουκρανίας, ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και διπλωμάτες εκτιμούν ότι το ζήτημα ανάγεται στις προσωπικές προτιμήσεις του προέδρου, εξίσου όσο και στους πολιτικούς στόχους της χώρας του.
«Πιστεύω όντως ότι πρόκειται για προσωπικό ζήτημα», δήλωσε ο Ντέιβιντ Λίντινγκτον, πρώην υπουργός της βρετανικής κυβέρνησης και νυν διακεκριμένος ερευνητής στο Royal United Services Institute —ένα κορυφαίο ινστιτούτο στρατηγικών μελετών για θέματα ασφαλείας στο Λονδίνο. «Ο Τραμπ είναι εγωκεντρικός — οι προσωπικές του προτιμήσεις για δικτάτορες και αυταρχικούς ηγέτες, καθώς και η επιθυμία του να δημιουργήσει ευκαιρίες για τις αμερικανικές επιχειρήσεις... αποτελούν πολύ σημαντικά στοιχεία των κινήτρων του».
Σε κατ' ιδίαν συζητήσεις, αξιωματούχοι της ΕΕ συμφωνούν. «Ο Τραμπ δεν συμπαθεί τον [Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ] Ζελένσκι. Απλώς δεν τον συμπαθεί», ανέφερε κυβερνητικός αξιωματούχος που έχει παρακολουθήσει στενά και τους δύο άνδρες. «Αυτό καθιστά δυσκολότερο να πειστούν οι ΗΠΑ να συμβάλουν στην ειρήνη. Για τον Τραμπ, όλα αποτελούν μια ορθολογική επιχειρηματική συμφωνία — μέχρι τη στιγμή που παύουν να είναι». Ένας διπλωμάτης από χώρα της ΕΕ —στον οποίο παραχωρήθηκε ανωνυμία, όπως και σε άλλους που αναφέρονται στην παρούσα έκθεση, προκειμένου να συζητηθούν ευαίσθητα ζητήματα— δήλωσε ότι ο ασυνεπής Τραμπ θα μπορούσε να αλλάξει ξανά γνώμη και να ανατρέψει τις πρόσφατες κινήσεις του κατά της Ουκρανίας. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αλλάξει στάση επανειλημμένα σε πολλά ζητήματα, «εκτός από ένα», ανέφερε ο διπλωμάτης. «Φαίνεται να τάσσεται υπέρ των Ρώσων».
«Έχει ασκήσει κριτική στην Ουκρανία, την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, αλλά σχεδόν ποτέ δεν έχει πει κάτι επικριτικό για τον Πούτιν. Είναι εντυπωσιακό. Έχουμε να κάνουμε με μια κυβέρνηση που μοιάζει να είναι περισσότερο φιλορωσική από οτιδήποτε άλλο», δήλωσε χαρακτηριστικά ο διπλωμάτης.
Αυξανόμενες απώλειες
Για την Ουκρανία και τους Ευρωπαίους συμμάχους της, η ιδέα ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει —ή δεν πρόκειται να αλλάξει— τα αισθήματα του Τραμπ για τον Ζελένσκι είναι εξαιρετικά δυσοίωνη. Έπειτα από τέσσερα και πλέον χρόνια πολέμου, το Κίεβο αντιμετωπίζει ελλείψεις σε χρηματοδότηση και συστήματα αεράμυνας, ενώ —εν μέσω της ενίσχυσης της λαϊκιστικής δεξιάς στην Ευρώπη— έρχεται αντιμέτωπο με την πιθανή απώλεια πολιτικής στήριξης τους επόμενους μήνες.
Ο απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, συναντήθηκε την Τρίτη στο Όσλο με τον Ουκρανό πρόεδρο και τους ηγέτες της Νορβηγίας και της Φινλανδίας, ενώ την Τετάρτη θα μεταβεί στην Αγία Πετρούπολη για να συζητήσει προτάσεις ειρήνης με τη ρωσική ηγεσία, καθώς ο Λευκός Οίκος πιέζει έντονα για κατάπαυση του πυρός. Μία από τις επιλογές που θα προταθούν στον Πούτιν είναι μια τριμερής σύνοδος κορυφής, με τη συμμετοχή του Τραμπ και του Ζελένσκι.
Ωστόσο, προηγούμενες προσπάθειες να πειστεί ο Ρώσος πρόεδρος να συμμετάσχει σε μια τέτοια συνάντηση έχουν αποτύχει, ενώ οι διπλωμάτες της ΕΕ δεν πιστεύουν ότι ο Πούτιν επιδεικνύει κάποια ειλικρινή επιθυμία για κατάπαυση του πυρός. Αυτό είναι, εν μέρει, που καθιστά την εχθρική στάση του Τραμπ απέναντι στον Ζελένσκι τόσο προβληματική.
«Υπάρχει σαφής ομοφωνία σε όλη την Ευρώπη ότι ο Πούτιν δεν επιθυμεί την ειρήνη», σημείωσε ένας δεύτερος διπλωμάτης της ΕΕ. «Θα χρειαστεί να εξαναγκαστεί σε ειρήνη».
Αντί, όμως, να έχει απαιτήσεις από τον Πούτιν, ο Τραμπ έχει εντείνει την πίεση προς τον Ζελένσκι, ακόμη και τώρα που οι ρωσικές επιθέσεις εναντίον ουκρανικών πόλεων κλιμακώνονται αυτόν τον μήνα. Ο Ουκρανός ηγέτης αισθάνεται την πίεση, όπως δήλωσε στους Ευρωπαίους ομολόγους του κατά τη διάρκεια κατ' ιδίαν συναντήσεων στις Βρυξέλλες την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με τον πρώτο διπλωμάτη. Σε μια σειρά από ιδιαίτερα επικριτικά σχόλια τις τελευταίες ημέρες, ο Τραμπ δήλωσε ότι ο Ζελένσκι «δεν νοιάζεται» και «δεν θέλει να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο», προσθέτοντας ότι θα έπρεπε να αντικατασταθεί από την ηγεσία ή από τον ρόλο του διαπραγματευτή της Ουκρανίας. «Ο Πρόεδρος Πούτιν θα ήθελε να δει μια διευθέτηση», ανέφερε ο Τραμπ. «Ο Πρόεδρος Ζελένσκι θα μπορούσε να είχε δώσει λύση σε αυτόν τον πόλεμο, ή να είχε συνάψει συμφωνία, πολλές φορές».
Το «σφυροκόπημα» στο Οβάλ Γραφείο
Η εχθρότητα του Τραμπ ενδέχεται να ανάγεται σε ένα περιστατικό κατά την πρώτη του θητεία, το 2019, όταν προέτρεψε τον Ουκρανό ηγέτη να συνδράμει σε μια έρευνα σχετικά με τον Τζο Μπάιντεν — ο οποίος τελικά κέρδισε τον Τραμπ στις επόμενες προεδρικές εκλογές, ανέφερε ο Λίντινγκτον. Μια σειρά από εχθρικές συναντήσεις τα χρόνια που ακολούθησαν —συμπεριλαμβανομένης μίας στο Οβάλ Γραφείο τον Φεβρουάριο του 2025— ενίσχυσαν αυτή την εντύπωση, πρόσθεσε.
«Ήταν σαφές ότι, στη διαβόητη συνάντηση στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ και ο [Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι] Βανς είχαν προσχεδιάσει εκείνη τη δημόσια επίθεση κατά του Ζελένσκι, και μου έκανε εντύπωση τότε ότι υπήρχε ένα έντονο προσωπικό στοιχείο σε όλο αυτό», δήλωσε ο Λίντινγκτον.
«Νομίζω ότι υπάρχει και μια άλλη παράμετρος: αν παρατηρήσει κανείς τα πρόσωπα που επιδιώκει να προσεγγίσει ο Τραμπ, πρόκειται συνήθως για αυταρχικούς ηγέτες — και τονίζω το "ηγέτες" (άνδρες)», σημείωσε ο Λίντινγκτον.
Ανέφερε ένα περιστατικό από ένα δείπνο με παγκόσμιους ηγέτες το 2018, στο Παρίσι, με αφορμή την επέτειο των εκατό ετών από τη λήξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και η τότε Γερμανίδα Καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ ήταν οι οικοδεσπότες στο «κεντρικό τραπέζι», ωστόσο ο Τραμπ δεν έδειξε κανένα ενδιαφέρον για μια τυπική συζήτηση μαζί τους, είπε ο Λίντινγκτον.
«Ήταν αρκετά φανερό από τη γλώσσα του σώματός του ότι ο Τραμπ ένιωθε ανυπόμονος απέναντί τους. Ένα από τα πρόσωπα με τα οποία ήθελε πραγματικά να μιλήσει ήταν ο [Τούρκος ηγέτης Ρετζέπ Ταγίπ] Ερντογάν, καθώς και άλλοι που ταίριαζαν περισσότερο στο πρότυπο του "ισχυρού άνδρα" — ένα προφίλ που αρέσει και στον ίδιο να προβάλλει», παρατήρησε.
«Παράξενες ιστορίες»
Ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος από ευρωπαϊκή χώρα, ο οποίος είναι ενήμερος για τις συζητήσεις σχετικά με την Ουκρανία, δήλωσε ότι τα κίνητρα του Τραμπ είναι εν μέρει πολιτικά, εν μέρει θέμα υπολογισμού του τι είναι επωφελές, και εν μέρει ζήτημα προσωπικοτήτων.
«Αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εκλογικό κύκλο και χρειάζονται κάποιον για να ρίξουν το φταίξιμο για την άνοδο των τιμών», ανέφερε ο αξιωματούχος. «Σε γενικές γραμμές, ο Τραμπ τείνει να συμπαθεί διάφορους τύπους ανθρώπων και ηγετών. Στην πραγματικότητα, τρέφει μια ιδιαίτερη συμπάθεια για ανθρώπους που είναι επιτυχημένοι και ευδιάθετοι». Τις τελευταίες ημέρες, ο Ζελένσκι προειδοποίησε ότι η χώρα του υφίσταται περισσότερες απώλειες μεταξύ των αμάχων, επειδή οι ΗΠΑ έχουν περιορίσει την υποστήριξή τους — συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών Starlink και Starshield, οι οποίες βοηθούν την Ουκρανία να αμυνθεί έναντι των ρωσικών επιθέσεων και να σχεδιάζει επιχειρήσεις. «Δεν έχουμε ακόμη καμία εξήγηση γι' αυτό, παρά μόνο διάφορες παράξενες ιστορίες», δήλωσε τη Δευτέρα ο Ζελένσκι σε Αμερικανούς νομοθέτες.
Αυτόν τον μήνα, οι έγκαιρες προειδοποιήσεις από τους Αμερικανούς εταίρους σχετικά με επερχόμενες ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις δεν έφτασαν στο Κίεβο όπως συνήθως. Ο ίδιος ανέφερε επίσης ότι η Ουκρανία αντιμετωπίζει έλλειψη αναχαιτιστικών πυραύλων για τα συστήματα Patriot.
Το Πεντάγωνο δεν έχει προβεί σε επίσημο σχόλιο σχετικά με τις ουκρανικές καταγγελίες. Η Αποστολή Παρακολούθησης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στην Ουκρανία ανακοίνωσε ότι, τον περασμένο μήνα, 328 άμαχοι σκοτώθηκαν και περισσότεροι από 2.000 τραυματίστηκαν σε όλη την επικράτεια της χώρας — αριθμός που συνιστά αύξηση 85% σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο του 2025. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, οι δύο πρώτες εβδομάδες του Οκτωβρίου ήταν από τις πιο φονικές για τους αμάχους στην Ουκρανία εδώ και χρόνια, εξαιτίας της έξαρσης των επιθέσεων με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Ο πρώτος Ευρωπαίος διπλωμάτης που μίλησε στο Politico δήλωσε ότι πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι δυσαρεστημένες, καθώς ο Τραμπ τις έχει αποκλείσει μέχρι στιγμής από τις συνομιλίες του με τον Πούτιν. «Πιθανότατα υπάρχει πολύ περισσότερος διάλογος μεταξύ Αμερικανών και Ρώσων από ό,τι γνωρίζουμε», σημείωσε ο διπλωμάτης.
Η συνάντηση της Τρίτης με τον Γουίτκοφ στη Νορβηγία άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να επανέλθει στο τραπέζι η απευθείας επικοινωνία με τον Πούτιν — τουλάχιστον όσον αφορά τον Ζελένσκι.
«Η σημερινή ήταν μια καλή μέρα για την ειρήνη», δήλωσε ο Πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, μετά τη συμμετοχή του στις συνομιλίες στο Όσλο. «Σε ουσιαστικό και τεχνικό επίπεδο, έχουμε σημειώσει σημαντική πρόοδο —μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας— κατά την τελευταία περίπου εβδομάδα, και πλέον αισθάνομαι ότι η διαδικασία έχει μπει ξανά στον σωστό δρόμο», ανέφερε ο Στουμπ.
Η διαδικασία κινείται και πάλι προς τη σωστή κατεύθυνση, πρόσθεσε. «Ας ελπίσουμε ότι δεν θα υπάρξει καμία υπαναχώρηση».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
