Παγκόσμιο συναγερμό σήμανε η είδηση πως η τεχνητή νοημοσύνη εντόπισε σοβαρά κενά ασφαλείας στη γλώσσα προγραμματισμού PHP, η οποία χρησιμοποιείται διεθνώς από τη δεκαετία του 2000 για τη δημιουργία ιστοσελίδων.
Κυβερνήσεις και υπηρεσίες κυβερνοασφάλειας σε όλο τον κόσμο έσπευσαν να περιορίσουν τις επιπτώσεις αυτής της ανακάλυψης και προέτρεψαν τους διαχειριστές ιστοσελίδων να εγκαταστήσουν μια νέα επείγουσα επιδιόρθωση ή να εξετάσουν το ενδεχόμενο να θέσουν τις πλατφόρμες τους εκτός λειτουργίας.
Η εταιρεία κυβερνοασφάλειας Wiz, μία από τις εταιρείες των οποίων οι ερευνητές εντόπισαν τις ευπάθειες, χαρακτήρισε τα κενά ασφαλείας ως τα «σοβαρότερα» που έχουν εντοπιστεί ποτέ από την τεχνητή νοημοσύνη».
Και η OpenAI, της οποίας η τεχνολογία χρησιμοποιήθηκε για τον εντοπισμό των ελαττωμάτων, χαρακτήρισε την ανακάλυψη ως «ένα από τα πιο σοβαρά ζητήματα ασφάλειας των τελευταίων χρόνων».
Τι συνέβη και γιατί επηρεάζονται εκατομμύρια ιστότοποι
Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορεί να μην έχουν ακούσει ποτέ την PHP, αλλά έρχονται σε επαφή με αυτή καθημερινά.
Η PHP υποστηρίζει έναν τεράστιο αριθμό πλατφορμών, όπως ηλεκτρονικά καταστήματα, τη Βικιπαίδεια και το WordPress, το οποίο χρησιμοποιούν αμέτρητες ιστοσελίδες.
Όταν επισκέπτεστε έναν ιστότοπο όπως η Wikipedia, ο κώδικας PHP είναι αυτός που συλλέγει τις πληροφορίες που χρειάζεστε και τις παρουσιάζει με τρόπο που να μπορείτε να τις διαβάσετε στο διαδίκτυο, εξήγησε στο BBC ο Πολ Σπέιν, διευθύνων σύμβουλος της Gorilla Cyber Security.
Ωστόσο, λόγω ενός ελαττώματος που θα μπορούσε να επιτρέψει σε εισβολείς να αναλάβουν τον έλεγχο των επηρεαζόμενων διακομιστών χωρίς έλεγχο ταυτότητας και να υποκλέψουν ευαίσθητα δεδομένα, όλα όσα έχουν δημιουργηθεί με PHP είναι εκτεθειμένα.
Η AI θα μπορούσε να κάνει τέτοιες επιθέσεις ευκολότερες και ταχύτερες, ανέφερε ο ειδικός, εκτιμώντας ότι το ελάττωμα θα μπορούσε να επηρεάσει εκατομμύρια ιστότοπους.
Θα ήταν καταστροφικό αν χάκερ ή χώρες αξιοποιούσαν το ελάττωμα ως όπλο και αποκτούσαν πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα από ιστότοπους, δήλωσε στο βρετανικό δίκτυο η ερευνήτρια στον τομέα της κυβερνοασφάλειας Τζιλ Σλάι, από το Πανεπιστήμιο της Αδελαΐδας.
Ποιες ιστοσελίδες επηρεάζονται – Εκτός λειτουργίας κυβερνητικές πύλες
Η προειδοποίηση έχει διακόψει τη λειτουργία υπηρεσιών σε παγκόσμιο επίπεδο, από πλατφόρμες παιχνιδιών έως κυβερνητικές πύλες και διαδικτυακά φόρουμ.
Σε αυτές περιλαμβάνεται και η Wikimedia - ο οργανισμός που διαχειρίζεται τη διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια Wikipedia - η οποία έθεσε εκτός λειτουργίας ορισμένα από τα συστήματά της ως προληπτικό μέτρο.
Ιστότοποι και σελίδες έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας από τη φινλανδική κυβέρνηση, το δημοτικό συμβούλιο του Εδιμβούργου και το BBC, ενώ και η ολλανδική υπηρεσία κυβερνοασφάλειας έθεσε εκτός λειτουργίας τον ιστότοπό της.
Αρκετοί δημόσιοι φορείς της Σκωτίας, μεταξύ των οποίων δημοτικά συμβούλια και υγειονομικές αρχές, έχουν επίσης θέσει τους ιστότοπούς τους εκτός λειτουργίας.
Ειδικοί προειδοποιούν ότι η ευπάθεια αυτή ενδέχεται να θέσει σε μεγαλύτερο κίνδυνο τους ιστότοπους που δεν συντηρούνται σωστά, ιδίως εκείνους που ανήκουν σε μικρότερους οργανισμούς με περιορισμένους πόρους στον τομέα της ασφάλειας.
Τι ακολούθησε μετά την αποκάλυψη
Οι προγραμματιστές της πλατφόρμας PHP κυκλοφόρησαν ενημερώσεις για να διορθώσουν τα κενά ασφαλείας που κρύβονταν στο λογισμικό τους εδώ και χρόνια.
«Συνιστούμε θερμά σε όλους τους χρήστες της PHP να πραγματοποιήσουν άμεσα την ενημέρωση», ανέφερε η εταιρεία.
Αρχές και οργανισμοί ασφαλείας σε όλο τον κόσμο έχουν επαναλάβει αυτές τις προειδοποιήσεις προς τους διαχειριστές ιστοσελίδων, προτρέποντάς τους να εξασφαλίσουν την ασφάλεια των πλατφορμών τους.
Η Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας των ΗΠΑ (NSA) κάλεσε όλους τους οργανισμούς που χρησιμοποιούν PHP να θέσουν τα συστήματά τους εκτός λειτουργίας, εφόσον δεν ήταν σε θέση να εφαρμόσουν αμέσως τις ενημερώσεις ασφαλείας, προσθέτοντας ότι το ελάττωμα θα μπορούσε να αποτελέσει «άμεση οδό» για την εκμετάλλευση της βάσης δεδομένων ενός συστήματος.
«Αυτοί οι κίνδυνοι είναι αρκετά σοβαροί ώστε να απαιτούν την άμεση εφαρμογή ενημερώσεων ασφαλείας σε όλα τα υπουργεία και τις υπηρεσίες της κυβέρνησης των ΗΠΑ», ανέφερε η υπηρεσία.
Το Εθνικό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου έδωσε παρόμοιες συμβουλές και κάλεσε τους οργανισμούς να ελέγξουν αν υπάρχουν «πίσω πόρτες που έχουν εγκατασταθεί από κάποιον εισβολέα».
Τα αντίστοιχα κέντρα στην ΕΕ και την Αυστραλία έχουν επίσης εκδώσει παρόμοιες προειδοποιήσεις.
Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαΐτσι, προέτρεψε τους πολίτες να ελέγξουν αν οι δημόσια προσβάσιμοι ιστότοποι λειτουργούν με PHP.
«Έχουμε ένα επείγον αίτημα προς όλους να αναλάβουν δράση απόψε», έγραψε η Τακαΐτσι στο X. «Εάν είναι δύσκολο να εγκατασταθεί άμεσα η ενημερωμένη έκδοση, η προσωρινή αναστολή λειτουργίας των ιστοτόπων και παρόμοια μέτρα μπορούν να θεωρηθούν αποτελεσματικοί τρόποι για τη μείωση του κινδύνου», ανέφερε.
Πώς εντοπίζει η τεχνητή νοημοσύνη τα τρωτά σημεία
Τα κενά ασφαλείας εντοπίστηκαν από ερευνητές των εταιρειών ασφαλείας Calif και Wiz.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν προηγμένα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία είναι σε θέση να αναλύουν τον κώδικα και να εντοπίζουν ελαττώματα πολύ πιο γρήγορα από ό,τι μπορούν οι άνθρωποι ή τα παλαιότερα συστήματα.
«Το σύγχρονο λογισμικό είναι απίστευτα περίπλοκο, και ορισμένες ευπάθειες μπορεί να παραμείνουν απαρατήρητες για χρόνια», δήλωσε ο ερευνητής στον τομέα της κυβερνοασφάλειας Σαλίλ Κανχέρε από το UNSW του Σίδνεϊ. «Τα υποκείμενα σφάλματα δεν ήταν καινούργια. Αυτό που άλλαξε ήταν η ικανότητά μας να τα εντοπίζουμε», επισήμανε.
Λεπτομέρειες σχετικά με την ανακάλυψη διέρρευσαν στο διαδίκτυο αυτή την εβδομάδα, αναγκάζοντας τους προγραμματιστές της πλατφόρμας PHP να ανακοινώσουν εσπευσμένα το κενό ασφαλείας και την τεράστια έκτασή του.
Το περιστατικό «αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποκαλύψει κενά ασφαλείας», αλλά και πώς μπορεί να «βοηθήσει τους επιτιθέμενους να αναπτύξουν γρήγορα εργαλεία επίθεσης και εκμεταλλεύσεις», ανέφερε η OpenAI σε ανάρτηση στο blog της.
Η εταιρεία που έχει αναπτύξει το ChatGPT ανέφερε ότι έχει κυκλοφορήσει ένα πρόγραμμα για τον έλεγχο της ασφάλειας της πλατφόρμας PHP.
«Πολλά από αυτά τα κενά οφείλονται στον τρόπο με τον οποίο κατασκευάζονταν τα λογισμικά στο παρελθόν, τα οποία σχεδιάζονταν με γνώμονα τη λειτουργικότητα και όχι την ασφάλεια», δήλωσε ο Ράιαν Κι, από το Κέντρο Κυβερνοερευνών του Πανεπιστημίου του Κουίνσλαντ.
Τι μπορούν να κάνουν οι χρήστες για να προστατευθούν
Οι διαχειριστές ιστοσελίδων καλούνται να εξασφαλίσουν την ασφάλεια των ιστοσελίδων τους χρησιμοποιώντας την πιο πρόσφατη έκδοση της PHP.
Η NSA προέτρεψε σε «αυξημένη επαγρύπνηση» τις επόμενες εβδομάδες και στην προσεκτική παρακολούθηση των ενημερώσεων από τους προμηθευτές λογισμικού.
«Η επαγρύπνηση κατά την εφαρμογή ενημερώσεων που σχετίζονται με αυτά τα συστήματα είναι υψίστης σημασίας», ανέφερε.
Η ευθύνη βαρύνει κυρίως τους διαχειριστές των ιστότοπων, αλλά οι χρήστες θα πρέπει να παραμένουν σε εγρήγορση για τυχόν συμβουλές ασφαλείας που εκδίδονται από τις επηρεαζόμενες υπηρεσίες, όπως αιτήματα για αλλαγή κωδικών πρόσβασης.
Οι χρήστες πρέπει επίσης να είναι πολύ προσεκτικοί για τυχόν μηνύματα ηλεκτρονικού ψαρέματος (phishing) που εκμεταλλεύονται τη δημοσιότητα γύρω από το περιστατικό.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
