Το φαινόμενο του διαρκώς αυξανόμενου παγκόσμιου εμπορίου μουμιοποιημένων ανθρώπινων λειψάνων χαρακτηρίζουν ακαδημαϊκοί ως την «πραγματική κατάρα της μούμιας», προειδοποιώντας ότι εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την υγεία τόσο αγοραστών και πωλητών όσο και των εργαζομένων στις ταχυδρομικές και μεταφορικές υπηρεσίες που χρησιμοποιούνται για τη διακίνησή τους.
Έρευνα σχετικά με την τακτική της αγοράς και πώλησης ανθρώπινων μελών όπως χέρια, πόδια και κεφάλια, που μουμοποιήθηκαν ανά τους αιώνες, εντόπισε σημαντικούς κινδύνους που συνδέονται με αδρανείς μικροοργανισμούς, αλλά και με τοξικές ουσίες που χρησιμοποιούνταν κατά το παρελθόν για τη συντήρηση των λειψάνων.
Η μελέτη με τίτλο «Η πραγματική κατάρα της μούμιας: Κίνδυνοι για την υγεία που συνδέονται με την πώληση και το εμπόριο μουμιοποιημένων λειψάνων», η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «International Journal of Cultural Property» από το «Cambridge University Press», περιγράφει μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, ένα «ημι-παράνομο και συχνά παράνομο» δίκτυο εμπορίας έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τις προσωπικές ιστοσελίδες, τα ηλεκτρονικά καταστήματά, τις πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου και οίκων δημοπρασιών.
Ωστόσο, όσοι συμμετέχουν στη συγκεκριμένη αγορά φαίνεται να έχουν ελάχιστη επίγνωση των κινδύνων στους οποίους εκθέτουν τόσο τους εαυτούς τους όσο και άλλους ανθρώπους.
Οι ερευνητές εξέτασαν 128 διαδικτυακές αγγελίες και αναρτήσεις δημοπρασιών.
Σε πολλές περιπτώσεις εντόπισαν μουμιοποιημένα ανθρώπινα λείψανα που παρουσίαζαν εμφανή σημάδια βιολογικής αποσύνθεσης. Παράλληλα, οι πωλητές δεν παρείχαν οδηγίες για το πως μπορεί κανείς να έχει στην κατοχή του κάτι τέτοιο με ασφάλεια, ενώ συχνά τα λείψανα στέλνονται ακόμη και με... ταχυδρομείο.
Οι συγγραφείς της μελέτης, σημείωσαν πως συχνότερα αντικείμενο εμπορίου γίνονται μέλη όπως χέρια, πόδια, ακόμη και κεφάλια!
Πάνω από τα μισά από τα ευρήματα, συγκεκριμένα το 51,6%, αποτελούσαν ειδικότερα ολόκληρα κεφάλια ή τμήματα μουμιοποιημένων κεφαλών, κρανία με μαλακούς ιστούς ή μαλλιά, αλλά και οι λεγόμενες tsantsas, δηλαδή τα γνωστά συρρικνωμένα κεφάλια που δημιουργούσαν, από τη σορό, παραδοσιακά οι Σουάρ, στη σημερινή περιοχή του βόρειου Περού και του ανατολικού Ισημερινού.
Τοξικές ουσίες και αδρανείς μικροοργανισμοί
Η διαδικασία της μουμιοποίησης, είτε πραγματοποιείται τεχνητά είτε προκύπτει φυσικά, περιλαμβάνει σύνθετες χημικές και φυσικές διαδικασίες που επιβραδύνουν την αποσύνθεση των ιστών.
Ανά τους αιώνες έχουν χρησιμοποιηθεί διάφορες τοξικές ουσίες για τη διατήρησή τους, μεταξύ των οποίων βαρέα μέταλλα όπως το αρσενικό, ο υδράργυρος και ο μόλυβδος.
Παρά το γεγονός ότι τα λείψανα μπορεί να έχουν παραμείνει αφυδατωμένα για εκατοντάδες χρόνια, είναι δυνατό να εξακολουθούν να φιλοξενούν μεγάλη ποικιλία αδρανών μικροοργανισμών.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν μάλιστα τα αδρανή σπόρια μυκήτων, τα οποία μπορούν να μεταφερθούν από τον αέρα όταν τα λείψανα μετακινούνται ή διαταράσσονται.
Η εισπνοή σπορίων του μύκητα Aspergillus έχει συνδεθεί με τον θάνατο 10 εκ των 12 επιστημόνων που άνοιξαν τον τάφο του βασιλιά Καζίμιρ Δ΄ της Κρακοβίας, στη σημερινή Πολωνία, τη δεκαετία του 1970, σύμφωνα με τη μελέτη.
Παράλληλα, θεωρείται ότι μια σοβαρή μορφή ασπεργίλλωσης, η οποία προκλήθηκε από την εισπνοή σπορίων, ενδέχεται να συνέβαλε στον θάνατο του λόρδου Κάρναρβον, βασικού χρηματοδότη της εξερεύνησης του τάφου του Τουταγχαμών στην Κοιλάδα των Βασιλέων στην Αίγυπτο.
Ο θάνατος του Κάρναρβον το 1923 έχει συνδεθεί έκτοτε με τον μύθο ότι όσοι ανοίγουν αρχαίους τάφους καταδικάζονται σε κακοτυχία, ασθένεια ή θάνατο — τη γνωστή «κατάρα της μούμιας».
«Μπορεί να είναι πραγματικά επικίνδυνο»
Η Kirsty Squires, καθηγήτρια ανθρώπινης βιοαρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Staffordshire, η οποία πραγματοποίησε την έρευνα μαζί με τους Dario Piombino-Mascali, Clara Urzì και Damien Huffer, υπογράμμισε ότι οι έμποροι φαίνεται να έχουν ελάχιστη επίγνωση των κινδύνων.
Όπως ανέφερε, σε ορισμένα σχόλια αγοραστών γίνεται αναφορά στη χαρακτηριστική «μυρωδιά μούμιας», η οποία θυμίζει μυρωδιά αποσύνθεσης. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις οι μουμιοποιημένες κεφαλές εκτίθενται ως διακοσμητικά χωρίς προστατευτική θήκη, ακόμη και μέσα σε σαλόνια ή άλλους χώρους κατοικιών.
«Αυτό θα μπορούσε να είναι πραγματικά επικίνδυνο», σημείωσε.
Η ίδια πρόσθεσε ότι κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας της μελέτης εντοπίστηκαν εικόνες ιδιαίτερα αλλοιωμένων λειψάνων τοποθετημένων απλώς πάνω σε βάσεις, χωρίς γυάλινο κάλυμμα και χωρίς εμφανείς συνθήκες ελεγχόμενης θερμοκρασίας ή τα κατάλληλα μέτρα που απαιτούνται για τη διατήρηση ανθρώπινων λειψάνων.
Κίνδυνος και για τους εργαζομένους στις μεταφορές
Οι κίνδυνοι, ωστόσο, δεν περιορίζονται στους ανθρώπους που αγοράζουν ή πωλούν τα λείψανα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι, καθώς τα μουμιοποιημένα ανθρώπινα λείψανα μεταφέρονται μέσω ταχυδρομικών και courier υπηρεσιών, εκτίθενται σε κίνδυνο δυνητικά και εργαζόμενοι σε αποθήκες, οδηγοί, προσωπικό κέντρων διαλογής και τελωνειακοί υπάλληλοι.
Οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι, σύμφωνα με τη μελέτη, είναι απίθανο να φορούν τον απαραίτητο ατομικό προστατευτικό εξοπλισμό όταν έρχονται για πρώτη φορά σε επαφή με τέτοιες αποστολές.
Οι ακαδημαϊκοί προειδοποιούν έτσι ότι η αυξανόμενη διαδικτυακή εμπορία μουμιοποιημένων ανθρώπινων λειψάνων δεν αποτελεί μόνο ζήτημα πολιτιστικής κληρονομιάς ή ηθικής, αλλά και ένα ζήτημα που θέτει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία χωρίς να αξιολογείται κατάλληλα.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
