Επιστήμονες ανακάλυψαν στη Σελήνη έναν κρατήρα μεγαλύτερο από το Ρωμαϊκό Κολοσσαίο, ο οποίος είναι το αποτέλεσμα μιας ισχυρής πρόσκρουσης που συνέβη πριν από δύο χρόνια και αρχικά πέρασε απαρατήρητη.
Η κοιλώτητα με τις απότομες πλαγιές -διάμετρου περίπου 222 μέτρων και βάθους έως και 43 μέτρων- είναι ο μεγαλύτερος γνωστός κρατήρας πρόσκρουσης στο ηλιακό σύστημα που έχει σχηματιστεί σε πρόσφατους χρόνους.
Ένα τέτοιο γεγονός μεγάλης κλίμακας υπολογίζεται ότι συμβαίνει μόλις μία φορά κάθε 132 χρόνια, δήλωσαν οι ερευνητές, γεγονός που το καθιστά «θησαυρό» πληροφοριών καθώς η NASA προετοιμάζεται να κατασκευάσει βάση για αστροναύτες στη Σελήνη.
Μια σπάνια ανακάλυψη από το LRO
«Το γεγονός αυτό αποτελεί μια στατιστικά σπάνια παρατήρηση, η οποία ουσιαστικά συμβαίνει μία φορά στη ζωή μας», έγραψαν οι επιστήμονες σε μία από τις δύο σχετικές μελέτες που δημοσιεύτηκαν την Τετάρτη στο περιοδικό Science Advances.
Το Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) της NASA εντόπισε τον κρατήρα στην ορατή πλευρά της Σελήνης τον Μάιο του 2024, λίγο μετά τον σχηματισμό του από ένα εισερχόμενο θραύσμα αστεροειδούς ή κομήτη. Η πρόσκρουση στη Σελήνη διέφυγε τον εντοπισμό σε πραγματικό χρόνο από τα τηλεσκόπια στη Γη και στο διάστημα.
Οι ευρυγώνιες εικόνες του LRO δεν ταυτοποιήθηκαν αμέσως μέσα στον τεράστιο όγκο δεδομένων, αλλά ανακαλύφθηκαν τον Αύγουστο του 2025. Το διαστημικό σκάφος συνέλεξε πιο λεπτομερείς φωτογραφίες το περασμένο φθινόπωρο, ενώ η επιβεβαίωση της ανακάλυψης έγινε στις αρχές αυτού του έτους.
Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κρατήρα
Ο κρατήρας -που πήρε το όνομά του από τον εκλιπόντα Thomas McGetchin, πρώην διευθυντή του Σεληνιακού και Πλανητικού Ινστιτούτου του Χιούστον- είναι τρεις φορές μεγαλύτερος από τον προηγούμενο κάτοχο του ρεκόρ που είχε ανακαλυφθεί από το LRO πριν από μία δεκαετία. Γεμάτη σημάδια από την αρχαιότητα, η Σελήνη φέρει μερικούς από τους μεγαλύτερους κρατήρες πρόσκρουσης στο ηλιακό σύστημα, συμπεριλαμβανομένου ενός που εκτείνεται σε περισσότερα από 2.400 χιλιόμετρα.
Αυτή η τελευταία πρόσκρουση ανατάραξε τη σεληνιακή επιφάνεια σε απόσταση μεγαλύτερη των 100 χιλιομέτρων. Σκόνη και βραχώδες έδαφος εκτοξεύτηκαν σε μεγαλύτερη γωνία από την αναμενόμενη, σύμφωνα με τον Mark Robinson, επικεφαλής επιστήμονα για τις κάμερες του LRO που εργάζεται στην Intuitive Machines. Ο Robinson ήταν ο κύριος συγγραφέας μίας εκ των μελετών.
Η «κηπουρική» του σεληνιακού εδάφους
Μια ξεχωριστή μελέτη εντόπισε μια «ψυχρή κηλίδα» πλάτους 7 χιλιομέτρων γύρω από τον νέο κρατήρα, η οποία συνδέεται με τη χαλάρωση του επιφανειακού εδάφους της Σελήνης. Ο συνερευνητής David Paige από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες (UCLA) το παρομοιάζει με την κηπουρική.
«Πλέον βλέπουμε τις προσκρούσεις ως έναν τρόπο "κηπουρικής" του ρηγόλιθου -αναδεύοντας τα υπολείμματα και φέρνοντας στην επιφάνεια υλικό που συνήθως βρίσκεται από κάτω», ανέφερε ο Paige σε δήλωσή του.
Η επίδραση στη σεληνιακή βάση και τα αποτυπώματα των αστροναυτών
Οι πολυπληθείς ανακαλύψεις κρατήρων από το LRO από την εκτόξευσή του το 2009 δείχνουν ότι το ανώτερο στρώμα εδάφους της Σελήνης, πάχους 2 εκατοστών, ανατρέπεται από εκτοξευόμενο υλικό κάθε 80.000 χρόνια -πολύ ταχύτερα απ' ό,τι πιστευόταν προηγουμένως, σύμφωνα με τον Robinson.
Αντίθετα με τη δημοφιλή πεποίθηση ότι τα σκονισμένα αποτυπώματα των αστροναυτών του προγράμματος Apollo θα παραμείνουν εκεί για πάντα, «θα έχουν σίγουρα εξαφανιστεί μέσα σε αυτό το χρονικό πλαίσιο», ανέφερε ο Robinson σε email του.
Το επόμενο βήμα είναι ο υπολογισμός του κινδύνου να χτυπηθεί η σχεδιαζόμενη σεληνιακή βάση της NASA από εκτοξευόμενα υλικά κρατήρων, πρόσθεσε. «Αυτές οι πληροφορίες θα βοηθήσουν τους μηχανικούς να ενισχύσουν τις κατασκευές, ώστε να μην υπάρχει ανησυχία για ζημιές -ή τουλάχιστον να υπάρχει λιγότερη ανησυχία».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
