Στο Α/Τ Πηνείου, που εδρεύει στη Γαστούνη, όπου σε πλησίον καταυλισμό υπάρχει μεγάλη κοινότητα Ρομά, κρατείτο νεαρός Ρομά, ως ύποπτος για απόπειρα απάτης στην Πάτρα, όταν ξημερώματα της Κυριακής ομάδα τριών νεαρών Ρομά εισέβαλε στο Α/Τ, προκάλεσαν ελαφρό τραυματισμό σε δύο αστυνομικούς, υλικές ζημίες, απελευθέρωσαν τον κρατούμενο Ρομά, διέφυγαν και αναζητούνται ακόμα.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Αστυνομίας δύο από αυτούς έχουν ταυτοποιηθεί, που σημαίνει ότι τα ονόματά τους μπήκαν στο Δελτίο Αναζητήσεων και όταν τυχαία συλληφθούν θα τους απαγγελθούν κατηγορίες και για την επιδρομή στο Α/Τ. Αμέσως η ενισχυμένη αστυνομική δύναμη πραγματοποίησε έρευνα στον καταυλισμό των Ρομά και συνέλαβε αρκετούς με βάση δικαστικές αποφάσεις ή εντάλματα σύλληψης, ενέργεια, που προκάλεσε διαμαρτυρίες ευαίσθητων, ότι η Αστυνομία εκδικείται.
Φυσικά, η επιλεκτική εφαρμογή του νόμου δεν είναι εκδίκηση, αλλά παράλειψης νόμιμης ενέργειας για τις άλλες περιπτώσεις. Φαίνεται, ότι στην περιοχή της Γαστούνης, λόγω ελλιπούς αστυνόμευσης, επικρατεί κυριαρχία των Ρομά με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον ξυλοδαρμό του περιπτερά της Γαστούνης και του γιου του από 5 Ρομά, γιατί συνέλαβαν ανήλικο Ρομά να κλέβει στο περίπτερο. Οι Ρομά ταυτοποιήθηκαν από την Αστυνομία και ακόμα αναζητούνται. Στη συνέχεια ο περιπτεράς ετοίμασε κατάστημα, που και αυτό κάηκε από εμπρησμό από γνωστούς-αγνώστους, αλλά επιμένει στην άσκηση του επαγγέλματός του και έτσι αντιστέκεται στην ανομία, αλλά απαιτείται και η στήριξη του κοινού, που πρέπει να αποβάλλει τον φόβο.
Ειλικρινά ζήλεψα την Αλβανική Αστυνομία, που συνέλαβε αμέσως κρυμμένο στο πορτ-μπαγκάζ τον Τούρκο δολοφόνο του Πορτογάλου.
Φυσικά, η παραβατικότητα των Ρομά δεν εκδηλώνεται μόνο στην περιοχή της Γαστούνης, αλλά υπάρχουν περιοχές με συμπαγή πληθυσμό Ρομά αλλά με ανύπαρκτη την άσκηση κρατικής εξουσίας, στις οποίες μαζί με νομοταγείς Ρομά διαμένουν και εγκληματικές προσωπικότητες, που ασχολούνται με εμπόριο ναρκωτικών και άλλες εγκληματικές δραστηριότητες ως μέλη εγκληματικών οργανώσεων. Κατά καιρούς η Αστυνομία επιχειρεί εφόδους σε διάφορα «γκέτο» με συλλήψεις, κατασχέσεις ναρκωτικών και κλοπιμαίων και αποξηλώσεις καλωδίων με τα οποία διενεργείται εκτεταμένη ρευματοκλοπή. Καθημερινά στο αστυνομικό δελτίο καταγράφονται συμπλοκές με Ρομά κυρίως μεταξύ τους, κλοπές χαλκού ακόμα και χάλκινων προτομών, κλοπές αυτοκινήτων κατά προτίμηση σε απομονωμένα σπίτια, ληστείες κυρίως από νεαρούς σε βάρος ανηλίκων και γενικευμένη ανομία σε νομικές τους υποχρεώσεις, όπως οι Ρομά δεν ασφαλίζουν τα αυτοκίνητά τους και τις ζημίες σε τρίτους πληρώνει το Επικουρικό Ταμείο, που δεν τις αναζητεί αναγωγικά ή τελών κυκλοφορίας.
Τελευταία προχώρησαν σε πιο εξειδικευμένες εγκληματικές πρακτικές, όπως ηλεκτρονικές απάτες ή παριστάνοντας τους υπαλλήλους της ΔΕΔΗΕ και με την απειλή βραχυκυκλώματος πείθουν ηλικιωμένους να τους παραδώσουν κοσμήματα και χρήματα.
Πρόσφατα στο λιμάνι της Τήνου ομάδα 15-20 Ρομα επιτέθηκαν με χυδαίες εκφράσεις κατά της ευρωβουλευτού κ. Λατινοπούλου, που είχε μεταβεί με τη μητέρα της για προσκύνημα, γιατί σε εκπομπή της αποκάλεσε άλλους Ρομά γύφτους. Από το παραπάνω επεισόδιο, που δείχνει φυλετική συσπείρωση, προκύπτουν τα ερωτήματα:
α) Πως μπορεί να προστατευθεί η ελευθερία του λόγου, που προβλέπεται από το άρθρο 14παρ.1 Συντάγματος από την προσπάθεια επιβολής προληπτικής λογοκρισίας από το πλήθος, τον όχλο ή από κοινωνικές τάξεις για εκφράσεις, ιδέες ή προτάσεις, που νομίζουν, ότι προσβάλλουν ή βλάπτουν τα ατομικά, συλλογικά ή συνδικαλιστικά συμφέροντα τους, β) Αν με τη χρήση προφορικά ή γραπτά της λέξης «γύφτος» ή «λαθρομετανάστης» διαπράττεται ποινικό αδίκημα, για το οποίο υπάρχει λανθασμένα γενική πεποίθηση και συντελεί σε ανοχή έναντι των Ρομά. Δεν υπάρχει συγκεκριμένος νόμος, που προσδιορίζει τη χρήση των παραπάνω λέξεων ως ποινικό αδίκημα, αλλά αυτό κρίνεται από το δικαστήριο κατά περίπτωση, που αφού λάβει υπόψη τα συμφραζόμενα, κρίνει αν με τη χρήση της λέξης αυτής, που απευθύνεται δημόσια σε συγκεκριμένο άτομο και κατόπιν υποβολής έγκλησης διαπράττεται το αδίκημα της εξύβρισης. Εάν με την ίδια φράση συντελείται το αδίκημα της παράβασης του αντιρατσιστικού νόμου, που διώκεται αυτεπάγγελτα (ν.4285/2014) καλείται πάλι το δικαστήριο αν αποδεικνύεται δημόσια υποκίνηση βίας, μίσους ή διακρίσεων με βάση τη φυλή, το χρώμα, τη θρησκεία, την καταγωγή, τον σεξουαλικό προσανατολισμό, την ταυτότητα φύλου όταν οι πράξεις αυτές απειλούν τη δημόσια τάξη ή τα ανθρώπινα δικαιώματα. Πιστεύω, ότι οι εισαγγελικές αρχές και τα δικαστήρια πρέπει να είναι ιδιαίτερα φειδωλά και να ασκούν με διακριτικότητα την ποινικοποίηση φράσεων βαθιά ριζωμένων στη γλωσσική μας παράδοση, που αποδίδουν την έννοια καταστάσεων, γιατί σε αντίθετη περίπτωση η καθημερινότητα μας θα αστυνομεύεται από μειοψηφικές ομάδες ή άτομα με ψυχολογικά συμπλέγματα ή ατομικές ή πολιτικές επιδιώξεις και θα ενισχύει την επιθετικότητα τους.
Η ανομία των Ρομά έχει εδραιωθεί ως διαχρονικό και συνεχώς επιδεινούμενο κοινωνικό πρόβλημα και αφορά το 84% της ελαφράς εγκληματικότητας, που οφείλεται μεταξύ άλλων και στην ανοχή, που επιδεικνύει απέναντι τους η κοινωνία, κυρίως όμως η Πολιτεία, που δεν λαμβάνει τα κατάλληλα κοινωνικά, αστυνομικά και δικαστικά μέτρα για τον έλεγχό της.
Σαφώς η μη λήψη μέτρων οφείλεται και στις εγγενείς δυσχέρειες από τα κόμματα εξουσίας, που αποβλέπουν στις ψήφους των Ρομά. Επομένως, για να περιοριστεί η ανομία των Ρομά άμεσα πρέπει να γίνει προσπάθεια επίλυσης των προβλημάτων, που τους ωθούν σε αυτή, όπως για τον περιορισμό της εγκληματικότητας πρέπει, όταν συλλαμβάνονται και παραπέμπονται σε δίκη τα δικαστήρια να μην αναβάλλουν τη δίκη και τους αφήνουν ελεύθερους για να συνεχίζουν τη δράση τους, αλλά να επιβάλλουν ποινές, που να εκτίονται με προσφορά κοινωφελούς εργασίας, ώστε να αποκτήσουν πρακτικές σε εργασίες, για τις οποίες θα προνοήσει η Πολιτεία.
Η μόνη διέξοδος για την ενσωμάτωση των Ρομά στην κοινωνία είναι η υποχρεωτική μόρφωση τους (το 28% είναι τελείως αναλφάβητοί) που μπορεί να επιτευχθεί με τη χορήγηση σχολικών επιδομάτων πολυτέκνων κατόπιν ελέγχου (με 8 παιδιά ανέρχονται σε 20.000 ευρώ τον χρόνο περίπου), που θα βοηθήσει στον περιορισμό της ανομίας των νέων. Σε κάθε περίπτωση εξαρτάται από τους ίδιους τους Ρομά με τη βοήθεια της Πολιτείας να εξέλθουν του φαύλου κύκλου, που βρίσκονται.
* Ο Λέανδρος Τ. Ρακιντζής είναι Αρεοπαγίτης ε.τ.
