Οι εξαγωγές αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή, με εξαίρεση το Ιράν, ξεπέρασαν για πρώτη φορά μετά την έναρξη του πολέμου τα προπολεμικά επίπεδα σε αρκετές ημέρες στα τέλη Σεπτεμβρίου, καθώς οι παραγωγοί του Κόλπου αξιοποιούν τόσο το Στενό του Ορμούζ όσο και εναλλακτικές διαδρομές για να διατηρήσουν τις αποστολές προς τις διεθνείς αγορές.
Σύμφωνα με τα τελευταία, προκαταρκτικά στοιχεία της εταιρείας παρακολούθησης της ναυτιλίας Kpler, οι ημερήσιες εξαγωγές αργού ξεπέρασαν τα 18 εκατομμύρια βαρέλια, που ήταν ο μέσος όρος πριν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, στις 24 Σεπτεμβρίου και από τις 27 έως τις 29 Σεπτεμβρίου.
Σε ορισμένες από αυτές τις ημέρες οι ροές έφτασαν μεταξύ 19,5 και 22,5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως. Ο κυλιόμενος μέσος όρος επτά ημερών βρισκόταν την 1η Οκτωβρίου στα 18,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με την Kpler.
Η εικόνα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς σηματοδοτεί μια αξιοσημείωτη προσαρμογή των πετρελαιοπαραγωγών χωρών στις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί μετά την έναρξη των εχθροπραξιών.
Περισσότερα πλοία περνούν από το Ορμούζ
Οι αριθμοί της Kpler περιλαμβάνουν φορτία που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ, αλλά και ροές μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, φορτία από τερματικούς σταθμούς και μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο στον Κόλπο του Ομάν.
Πριν από τον πόλεμο, από το Ορμούζ περνούσαν περίπου 125 μεγάλα εμπορικά πλοία την ημέρα, μεταξύ των οποίων πετρελαιοφόρα, πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου, φορτηγά και containerships. Η θαλάσσια αυτή δίοδος εξυπηρετούσε περίπου το 20% της παγκόσμιας ημερήσιας προσφοράς αργού και LNG.
Η ανάκαμψη των ροών, ωστόσο, πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον πολύ διαφορετικό από εκείνο πριν από τον πόλεμο.
Οι επιθέσεις στα δεξαμενόπλοια συνεχίζονται
Την ώρα που αυξάνεται η κυκλοφορία των πετρελαιοφόρων, συνεχίζονται οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία.
Η βρετανική υπηρεσία UK Maritime Trade Operations (UKMTO) έχει καταγράψει διαδοχικά περιστατικά από τα τέλη Σεπτεμβρίου. Στις 30 Σεπτεμβρίου αναφέρθηκαν δύο περιστατικά με δεξαμενόπλοια που επλήγησαν από άγνωστα βλήματα, ενώ την 1η και 2α Οκτωβρίου ακολούθησαν νέα περιστατικά στο Ορμούζ και ανατολικά του Ομάν.
Στις 4 Οκτωβρίου, η UKMTO ανακοίνωσε νέο περιστατικό μέσα στο Στενό του Ορμούζ: ο πλοίαρχος δεξαμενόπλοιου ανέφερε ότι το πλοίο επλήγη από άγνωστο βλήμα, προκαλώντας ζημιές στο μηχανοστάσιο. Το πλήρωμα είναι ασφαλές και δεν αναφέρθηκε θαλάσσια ρύπανση.
Η εταιρεία ναυτιλιακών πληροφοριών Marisks έχει κάνει λόγο για τουλάχιστον επτά περιστατικά επιθέσεων σε δεξαμενόπλοια στην περιοχή. Εκτιμά, μάλιστα, ότι ορισμένα από τα περιστατικά μπορεί να μην αφορούν στοχευμένες επιθέσεις εναντίον συγκεκριμένων πλοίων, αλλά πυραύλους που εκτοξεύονται σε προκαθορισμένες ζώνες, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα επικίνδυνη την απλή παρουσία εμπορικών πλοίων σε αυτές.
Η Σαουδική Αραβία ανοίγει ξανά τον δρόμο προς την Ερυθρά Θάλασσα
Καθοριστικό ρόλο στην αύξηση των εξαγωγών διαδραματίζει και η αποκατάσταση εναλλακτικών διαδρομών.
Η Σαουδική Αραβία επανεκκίνησε τη λειτουργία του East-West Pipeline, που μεταφέρει πετρέλαιο από τις πετρελαιοπαραγωγές περιοχές της ανατολικής χώρας προς το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, επιτρέποντας έτσι την παράκαμψη του Ορμούζ.
Ο αγωγός είχε τεθεί εκτός λειτουργίας μετά την επίθεση με drones στις 11 Σεπτεμβρίου, την οποία το Ριάντ απέδωσε σε ιρακινές πολιτοφυλακές. Η λειτουργία του αποκαταστάθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου και οι φορτώσεις από το Γιανμπού επανήλθαν στα τέλη του μήνα.
Η δυναμικότητα του αγωγού φτάνει περίπου τα 7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, ενώ οι ροές μετά την επαναλειτουργία του είχαν φτάσει περίπου τα 2-2,65 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, με εκτίμηση ότι θα μπορούσαν να αυξηθούν στα 3-4 εκατομμύρια. Η πλήρης επαναφορά στα επίπεδα πριν από την επίθεση, περίπου 5,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, αναμενόταν να χρειαστεί περισσότερο χρόνο.
Παράλληλα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν δικό τους αγωγό που μεταφέρει πετρέλαιο προς το λιμάνι της Φουτζάιρα, έξω από το Ορμούζ.
Αυξάνονται και οι μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο
Μια ακόμη λύση που χρησιμοποιούν οι παραγωγοί είναι οι μεταφορτώσεις αργού από ένα δεξαμενόπλοιο σε άλλο, κυρίως στον Κόλπο του Ομάν.
Σύμφωνα με το Reuters, οι μεταφορτώσεις ship-to-ship έφτασαν περίπου τα 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Σεπτέμβριο, από 1,4 εκατομμύρια τον Αύγουστο. Η πρακτική αυτή επιτρέπει στα φορτία να συνεχίσουν να κινούνται, αλλά με σημαντικά υψηλότερο κόστος μεταφοράς και ασφάλισης.
Η εικόνα είναι συνεπώς διπλή: οι χώρες του Κόλπου έχουν καταφέρει να επαναφέρουν τις εξαγωγές αργού σε επίπεδα που προσεγγίζουν ή και ξεπερνούν εκείνα πριν από τον πόλεμο, όμως αυτό επιτυγχάνεται με στρατιωτικές συνοδείες, παρακαμπτήριες οδούς, αγωγούς και πολύ ακριβότερες ναυτιλιακές επιχειρήσεις.
Τα διυλισμένα καύσιμα παραμένουν το μεγάλο πρόβλημα
Η ανάκαμψη του αργού δεν σημαίνει ότι έχει αποκατασταθεί συνολικά η ενεργειακή αγορά.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε ο Guardian, οι ροές αργού μέσω του Ορμούζ είχαν φτάσει τον Σεπτέμβριο περίπου τα 16,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, από μόλις 6 εκατομμύρια τον Μάρτιο. Παράλληλα, περίπου 40% του περιφερειακού αργού κατευθύνεται πλέον μέσω διαδρομών που παρακάμπτουν το Στενό, έναντι 17% πριν από τον πόλεμο.
Αντίθετα, οι εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων παραμένουν πολύ πιο περιορισμένες. Οι ροές πετρελαϊκών προϊόντων, ιδιαίτερα ντίζελ, έχουν υποχωρήσει σημαντικά σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, δημιουργώντας μεγαλύτερες πιέσεις στις αγορές καυσίμων.
Οι G7 απελευθερώνουν αποθέματα
Στο μεταξύ, οι χώρες της G7 συμφώνησαν να απελευθερώσουν έως 100 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων από στρατηγικά αποθέματα σε διάστημα τεσσάρων μηνών, σε συντονισμό με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Σημαντικό μέρος της πρώτης φάσης αφορά το ντίζελ.
Η απόφαση έρχεται καθώς οι κυβερνήσεις προσπαθούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις της κρίσης στην αγορά καυσίμων. Η Ιαπωνία ανακοίνωσε σήμερα ότι δεν σχεδιάζει νέα απελευθέρωση πετρελαίου από τα εθνικά της αποθέματα, επικαλούμενη τις προηγούμενες κινήσεις που έχει ήδη πραγματοποιήσει.
Παράλληλα, ο OPEC+ αποφάσισε στις 4 Οκτωβρίου να διατηρήσει αμετάβλητους τους στόχους παραγωγής για τον Νοέμβριο.
Πάνω από τα 100 δολάρια το Brent
Οι αυξημένες ροές από τη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με την απόφαση του G7 για τα στρατηγικά αποθέματα, άσκησαν καθοδικές πιέσεις στις τιμές του πετρελαίου.
Σήμερα, Δευτέρα 5 Οκτωβρίου, το Brent κινείται λίγο πάνω από τα 101 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI βρίσκεται γύρω από τα 90 δολάρια. Το Reuters απέδωσε την υποχώρηση στις ενδείξεις αύξησης των εξαγωγών από τη Μέση Ανατολή και στην επικείμενη απελευθέρωση αποθεμάτων από το G7.
Ωστόσο, η επιστροφή των εξαγωγών στα προπολεμικά επίπεδα δεν σημαίνει ότι η ενεργειακή κρίση έχει τελειώσει. Η ναυτιλιακή κίνηση παραμένει εκτεθειμένη σε νέες επιθέσεις, ενώ ένα σημαντικό μέρος των φορτίων μεταφέρεται πλέον μέσω πολύ πιο σύνθετων και δαπανηρών διαδρομών.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
