Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να εξάγει εκατοντάδες χιλιάδες τόνους πλαστικών αποβλήτων στην Τουρκία κάθε χρόνο, παρά τα στοιχεία που έχει εντοπίσει η ίδια για περιβαλλοντικές επιπτώσεις οι οποίες ενδέχεται να συνδέονται με παραβιάσεις των ευρωπαϊκών κανόνων.
Η απόφαση διατηρεί ανοιχτή για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις τη μεγαλύτερη αγορά για τα απόβλητα της ΕΕ.
Η Τουρκία απορροφά περισσότερο από το ένα τρίτο των πλαστικών αποβλήτων που εξάγονται από την Ένωση.
Αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την οποία εξασφάλισε το POLITICO, καταγράφει σειρά προβληματισμών σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης των ευρωπαϊκών αποβλήτων στην Τουρκία, αναδεικνύοντας παράλληλα τις δυσκολίες ελέγχου του διεθνούς εμπορίου αποβλήτων.
Μεταξύ άλλων, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι υπάρχουν «περιορισμένες» πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται η Τουρκία τα πλαστικά απόβλητα, αβεβαιότητα ως προς την εφαρμογή και την επιβολή των σχετικών κανόνων, αλλά και περιορισμένη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων φορέων στη διαμόρφωση και εφαρμογή της πολιτικής.
Μόλις το 10% φέρεται να ανακυκλώνεται
Στο πλαίσιο της αξιολόγησης, η Επιτροπή συνομίλησε με αρκετούς φορείς, οι οποίοι εκτίμησαν ότι μόλις περίπου το 10% των πλαστικών αποβλήτων ανακυκλώνεται στην Τουρκία.
Το μεγαλύτερο μέρος, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, καταλήγει σε χώρους υγειονομικής ταφής, υφίσταται πλημμελή διαχείριση ή διαρρέει στο περιβάλλον.
Τα στοιχεία αυτά αναφέρονται ως πιθανοί λόγοι για την αναστολή των εξαγωγών, βάσει του άρθρου 45 του ευρωπαϊκού κανονισμού για τις μεταφορές αποβλήτων.
Παρά τις διαπιστώσεις αυτές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι μεταφορές αποβλήτων προς την Τουρκία μπορούν να συνεχιστούν.
510.000 τόνοι πλαστικών αποβλήτων σε έναν χρόνο
Η αξιολόγηση επικεντρώθηκε στην Τουρκία, καθώς αποτελεί μακράν τον μεγαλύτερο εισαγωγέα ευρωπαϊκών αποβλήτων.
Μόνο πέρυσι, η χώρα εισήγαγε 510.000 τόνους πλαστικών αποβλήτων από την ΕΕ, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε 25 δισεκατομμύρια πλαστικά μπουκάλια αναψυκτικών των 500 ml.
Η ποσότητα αυτή αντιστοιχούσε στο 70% των πλαστικών αποβλήτων που εξήχθησαν από την ΕΕ προς χώρες του ΟΟΣΑ και στο 36% του συνόλου των πλαστικών αποβλήτων που εξήχθησαν από την Ένωση.
Με βάση τον ευρωπαϊκό κανονισμό για τις μεταφορές αποβλήτων, ο οποίος περιορίζει την εξαγωγή συγκεκριμένων κατηγοριών αποβλήτων σε χώρες εκτός ΕΕ με στόχο τον περιορισμό της ρύπανσης, η Επιτροπή ήταν υποχρεωμένη έως τις 21 Μαΐου του 2026 να αξιολογήσει κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ που εισάγουν μεγάλες ποσότητες πλαστικών αποβλήτων προκαλούν σημαντικές περιβαλλοντικές ή υγειονομικές επιπτώσεις.
«Σοβαρά προβλήματα», αλλά συνεχίζονται οι εξαγωγές
Παρά το γεγονός ότι στην αξιολόγησή της, η οποία ολοκληρώθηκε με καθυστέρηση και φέρει ημερομηνία 1η Σεπτεμβρίου, η Επιτροπή επισημαίνει «σοβαρά προβλήματα» που συνδέονται τόσο με τα εγχώρια όσο και με τα εισαγόμενα πλαστικά απόβλητα, έκρινε ότι οι εξαγωγές μπορούν να συνεχιστούν.
Σύμφωνα με την αξιολόγηση, η Τουρκία έχει ενισχύσει το νομικό της πλαίσιο για τη διαχείριση των πλαστικών αποβλήτων, το οποίο «ευθυγραμμίζεται σε μεγάλο βαθμό» με τους διεθνείς και ευρωπαϊκούς κανόνες. Παράλληλα, η Επιτροπή διαπιστώνει βελτίωση στην εφαρμογή της τουρκικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
«Ανησυχητική αποσύνδεση»
Η Lauren Weir, ανώτερη ακτιβίστρια στην Environmental Investigation Agency (EIA) και στη συμμαχία Rethink Plastic, έκανε λόγο για «ανησυχητική αποσύνδεση» μεταξύ των ευρημάτων της Επιτροπής και της ερμηνείας που η ίδια δίνει στον ευρωπαϊκό κανονισμό.
«Η διαδικασία διασφάλισης του κανονισμού προβλέπει συγκεκριμένα τη λήψη μέτρων όταν δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν περιβαλλοντικά ορθή διαχείριση», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η EIA παρακολουθεί το ζήτημα σε συνεργασία με την Επιτροπή.
Ο δρ. Sedat Gündoğdu, ερευνητής περιβαλλοντικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Çukurova και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας για τα μικροπλαστικά στην Τουρκία, δήλωσε ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία «επιβάλλει ρητά τη λήψη μέτρων» όταν δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για περιβαλλοντικά ορθή διαχείριση.
«Η αξιολόγηση της Επιτροπής υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει πρόβλημα, παρά τα συντριπτικά στοιχεία. Η ΕΕ θα πρέπει να αναλάβει την ευθύνη για τη ρύπανση που έχει προκαλέσει και να αναστείλει τις μεταφορές αποβλήτων προς την Τουρκία, αντί να νομιμοποιεί αυτή τη ρύπανση», δήλωσε.
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέφερε ότι η έκθεση καταγράφει «τόσο την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσο και τα κενά που πρέπει ακόμη να αντιμετωπιστούν για την υποστήριξη της περιβαλλοντικά ορθής διαχείρισης των αποβλήτων».
Η Επιτροπή, πρόσθεσε, θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με την Τουρκία και να «παρακολουθεί προσεκτικά» τις εξελίξεις, με στόχο την ενίσχυση της βιώσιμης διαχείρισης των αποβλήτων.
Νέα αξιολόγηση της κατάστασης αναμένεται να πραγματοποιηθεί πριν από το 2028.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
