ΚΑΙΡΟΣ

Βρετανία - ΕΕ: Σύνοδος Κορυφής με φόντο το Brexit

Ο Άντι Μπέρναμ συναντά Κόστα και φον ντερ Λάιεν στις Βρυξέλλες, με στόχο συμφωνίες για εμπόριο, ενέργεια και νέους – Οι εκκρεμότητες και οι αντιδράσεις.

Με στόχο τη σύναψη οικονομικών συμφωνιών που, σύμφωνα με τη βρετανική κυβέρνηση, θα μπορούσαν να αποφέρουν έως και 8,9 δισεκατομμύρια λίρες ετησίως, πραγματοποιείται σήμερα, Παρασκευή (20/11), στις Βρυξέλλες η δεύτερη σύνοδος κορυφής Ηνωμένου Βασιλείου και Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο επίκεντρο βρίσκονται η άρση εμπορικών εμποδίων που δημιουργήθηκαν μετά το Brexit, η ενεργειακή συνεργασία, η ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική και η κινητικότητα των νέων.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ θα συναντηθεί στις 11:00 το πρωί, ώρα Βρυξελλών (12:00 ώρα Ελλάδας), με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Στις 11:45 θα ακολουθήσει διευρυμένη συνεδρίαση με τη συμμετοχή υπουργών και Ευρωπαίων επιτρόπων, ενώ η κοινή συνέντευξη Τύπου έχει προγραμματιστεί περίπου στις 13:25, ώρα Βρυξελλών (14:25 ώρα Ελλάδας).

Εμπόριο τροφίμων και συμφωνία για τις εκπομπές άνθρακα

Μία από τις σημαντικότερες συμφωνίες που επιδιώκουν οι δύο πλευρές αφορά τη μείωση των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών ελέγχων στις συναλλαγές τροφίμων, ποτών, φυτών και ζωικών προϊόντων.

Η γραφειοκρατία που ακολούθησε την αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ δυσχέρανε τις εισαγωγές και τις εξαγωγές των συγκεκριμένων προϊόντων. Το Λονδίνο εκτιμά ότι η νέα συμφωνία θα μπορούσε να προσφέρει ετήσιο οικονομικό όφελος έως 5,1 δισ. λίρες, περιορίζοντας το διοικητικό κόστος για τους παραγωγούς και τις επιχειρήσεις.

Το δεύτερο μεγάλο ζήτημα αφορά τη σύνδεση των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών άνθρακα της Βρετανίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στόχος είναι να περιοριστούν οι επιβαρύνσεις που συνδέονται με τον ευρωπαϊκό Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), ο οποίος εφαρμόζεται σε συγκεκριμένα προϊόντα που εισάγονται από τρίτες χώρες.

Η βρετανική κυβέρνηση υπολογίζει ότι μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομία της χώρας κατά έως 3,8 δισ. λίρες ετησίως, προστατεύοντας ιδιαίτερα τη χαλυβουργία και τη βιομηχανία αλουμινίου.

Το «Made in Europe» και οι βρετανικές βιομηχανίες

Σημαντική προτεραιότητα για το Λονδίνο αποτελεί και η συμμετοχή της βρετανικής βιομηχανίας στο ευρωπαϊκό σχέδιο «Made in Europe», το οποίο προβλέπει την ενίσχυση της παραγωγής στην ΕΕ μέσω δημόσιων συμβάσεων και οικονομικών κινήτρων.

Η πρωτοβουλία επικεντρώνεται κυρίως στην αυτοκινητοβιομηχανία, τον χάλυβα και τις καθαρές τεχνολογίες, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης της ευρωπαϊκής αγοράς από εισαγόμενα προϊόντα.

Η βρετανική κυβέρνηση επιδιώκει να εξασφαλίσει πρόσβαση στο νέο πλαίσιο, καθώς ανησυχεί ότι διαφορετικά οι εγχώριες επιχειρήσεις, ιδιαίτερα οι κατασκευαστές αυτοκινήτων και εξαρτημάτων, θα βρεθούν σε μειονεκτική ανταγωνιστική θέση.

Ωστόσο, η συμμετοχή της Βρετανίας στο «Made in Europe» παραμένει αντικείμενο διαπραγμάτευσης, καθώς υπάρχουν διαφωνίες και μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών για τους όρους εφαρμογής του σχεδίου.

Κινητικότητα νέων και διαφωνίες για τα δίδακτρα

Ξεχωριστό κεφάλαιο των συνομιλιών αποτελεί η δημιουργία προγράμματος κινητικότητας, που θα επιτρέπει σε νέους Βρετανούς και πολίτες της ΕΕ να διαμένουν, να εργάζονται, να σπουδάζουν ή να συμμετέχουν σε εθελοντικές δραστηριότητες στην άλλη πλευρά της Μάγχης για περιορισμένο διάστημα, το οποίο θα μπορούσε να φτάνει τα τρία χρόνια.

Οι διαπραγματεύσεις έχουν επικεντρωθεί στον αριθμό των συμμετεχόντων και, κυρίως, στα πανεπιστημιακά δίδακτρα. Οι Βρυξέλλες επιδιώκουν ευνοϊκότερη μεταχείριση για τους φοιτητές από κράτη-μέλη της Ένωσης που επιλέγουν να σπουδάσουν στη Βρετανία.

Το Λονδίνο εμφανίζεται επιφυλακτικό απέναντι στην εξίσωση των διδάκτρων των Ευρωπαίων με εκείνα των Βρετανών φοιτητών. Σήμερα, οι φοιτητές από την ΕΕ καταβάλλουν κατά κανόνα τα υψηλότερα διεθνή δίδακτρα, τα οποία σε πολλές περιπτώσεις είναι περίπου τριπλάσια των εγχώριων.

Ενεργειακή συνεργασία, Ουκρανία και μεταναστευτικό

Στις Βρυξέλλες θα εξεταστεί επίσης η στενότερη συνεργασία στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και η καλύτερη αξιοποίηση των διασυνδέσεων ανάμεσα στη Βρετανία και τις ευρωπαϊκές χώρες.

Η βρετανική πλευρά επιδιώκει να μειώσει το κόστος των διασυνοριακών συναλλαγών ηλεκτρικής ενέργειας και να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια. Οι διαβουλεύσεις περιλαμβάνουν την ανάπτυξη καθαρών μορφών ενέργειας και τη συνεργασία στη διαχείριση ενεργειακών υποδομών.

Πέρα από την οικονομία, οι ηγέτες θα συζητήσουν την ενίσχυση της συνεργασίας στην άμυνα και την ασφάλεια, με ιδιαίτερη έμφαση στον πόλεμο στην Ουκρανία και στις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις.

Στην ατζέντα βρίσκονται ακόμη η αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και της παράτυπης μετανάστευσης, καθώς και η συνεργασία των αρμόδιων αρχών για την καταπολέμηση των δικτύων διακινητών.

Η στρατηγική Μπέρναμ και η νέα συζήτηση για το Brexit

Ο Άντι Μπέρναμ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι το Brexit προκάλεσε ζημιά στη βρετανική οικονομία και περιόρισε τη διεθνή επιρροή της χώρας. Έχει επίσης επισημάνει ότι η αποχώρηση από την ΕΕ αποδυνάμωσε την ευρωπαϊκή συνοχή σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός θεωρεί ότι η χώρα χρειάζεται στενότερες σχέσεις με τους Ευρωπαίους εταίρους της και έχει εκφράσει την πρόθεση να ξεκινήσει, μετά τη σύνοδο των Βρυξελλών, ευρύτερη εθνική συζήτηση για τη μακροπρόθεσμη σχέση της Βρετανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η επιδίωξη αυτή συνδέεται και με τη μεταστροφή της βρετανικής κοινής γνώμης απέναντι στο Brexit.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση της YouGov που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη (18/11), το 58% των Βρετανών θεωρεί πλέον λανθασμένη την απόφαση αποχώρησης από την ΕΕ, έναντι 32% που εξακολουθεί να πιστεύει ότι ήταν σωστή.

Ακόμη μεγαλύτερο είναι το ποσοστό όσων αξιολογούν αρνητικά την έκβαση του Brexit. Το 63% το χαρακτηρίζει περισσότερο αποτυχία παρά επιτυχία, ενώ μόλις το 9% εκτιμά ότι έχει πετύχει τους στόχους του. Παράλληλα, ένας στους πέντε ψηφοφόρους που υποστήριξαν την αποχώρηση στο δημοψήφισμα του 2016 δηλώνει σήμερα ότι επρόκειτο για λανθασμένη επιλογή.

Η αντίδραση των Συντηρητικών

Η προσέγγιση του Μπέρναμ προκαλεί αντιδράσεις στο εσωτερικό της Βρετανίας. Η επικεφαλής του Συντηρητικού Κόμματος, Κέμι Μπέιντενοχ, κατηγορεί την κυβέρνηση ότι υπονομεύει την αυτονομία που απέκτησε η χώρα μετά την αποχώρησή της από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σύμφωνα με την Μπέιντενοχ, οι διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες οδηγούν τη Βρετανία σε υποχώρηση ως προς τρεις βασικούς τομείς: τον έλεγχο των δημόσιων οικονομικών, τη νομοθεσία και τα σύνορα.

Η κυβέρνηση Μπέρναμ, από την πλευρά της, επιδιώκει να παρουσιάσει τις συμφωνίες ως τρόπο αποκατάστασης των οικονομικών σχέσεων με τον σημαντικότερο εμπορικό εταίρο της χώρας, χωρίς οι συνομιλίες της σημερινής συνόδου να συνεπάγονται αυτομάτως επιστροφή της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ