Δισέγγονος του ιδρυτή της Standard Oil, ανιψιός του γνωστού τραπεζίτη, David Rockefeller και του πρώην αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Nelson Rockefeller, ο Jay Rockefeller υπήρξε μια ξεχωριστή περίπτωση στην αμερικανική πολιτική σκηνή. Παρά την καταγωγή του από μία από τις ισχυρότερες οικογένειες του κόσμου, επέλεξε το Δημοκρατικό Κόμμα, εγκαταστάθηκε στη Δυτική Βιρτζίνια και υπηρέτησε επί 30 χρόνια στη Γερουσία, διαδραματίζοντας σημαντικό ρόλο σε ζητήματα υγείας, οικονομίας και εθνικής ασφάλειας.
Ο θάνατος του Τζέι Ροκφέλερ σε ηλικία 89 ετών, κλείνει ένα σημαντικό κεφάλαιο στην πολιτική ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο John Davison "Jay" Rockefeller IV δεν ήταν απλώς ένας ακόμη πρώην γερουσιαστής. Ήταν μέλος μιας οικογένειας που ταυτίστηκε όσο λίγες με τη συγκέντρωση πλούτου και οικονομικής ισχύος στην Αμερική, αλλά και με την πολιτική, τις τράπεζες και τη φιλανθρωπία.
Η δική του διαδρομή, ωστόσο, είχε μια ιδιαιτερότητα: ενώ γεννήθηκε μέσα σε ένα περιβάλλον προνομίων και ισχυρών διασυνδέσεων, επέλεξε να χτίσει την πολιτική του σταδιοδρομία μακριά από τα κέντρα της αμερικανικής ελίτ, εκπροσωπώντας επί δεκαετίες τη Δυτική Βιρτζίνια, μια πολιτεία με έντονη βιομηχανική παράδοση και σημαντικές κοινωνικές ανισότητες.
Απόγονος μιας δυναστείας που διαμόρφωσε την Αμερική
Ο Jay Rockefeller γεννήθηκε στις 18 Ιουνίου 1937 στη Νέα Υόρκη. Ήταν δισέγγονος του John D. Rockefeller, ιδρυτή της Standard Oil, ο οποίος συγκαταλέγεται στους πλουσιότερους ανθρώπους που έζησαν ποτέ. Η οικογένειά του είχε ήδη αποκτήσει τεράστια οικονομική και πολιτική επιρροή, με παρουσία σε τομείς όπως η πετρελαϊκή βιομηχανία, οι τράπεζες και οι δημόσιοι θεσμοί.
Πατέρας του ήταν ο John D. Rockefeller III, ενώ ανάμεσα στους πιο γνωστούς συγγενείς του βρίσκονταν δύο εμβληματικές προσωπικότητες της αμερικανικής δημόσιας ζωής: ο Nelson Rockefeller, κυβερνήτης της Νέας Υόρκης και αντιπρόεδρος των ΗΠΑ επί Τζέραλντ Φορντ, και ο David Rockefeller, ο πανίσχυρος τραπεζίτης που ηγήθηκε της Chase Manhattan Bank.
Με τέτοια οικογενειακή προέλευση, θα μπορούσε να ακολουθήσει μια διαδρομή μέσα στον επιχειρηματικό κόσμο ή στα παραδοσιακά κέντρα εξουσίας της ανατολικής ακτής. Επέλεξε, ωστόσο, έναν διαφορετικό δρόμο.
Η ρήξη με την οικογενειακή πολιτική παράδοση
Παρά τους ισχυρούς δεσμούς της οικογένειάς του με τους Ρεπουμπλικανούς, ο Jay Rockefeller εντάχθηκε στο Δημοκρατικό Κόμμα. Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την επιλογή έπαιξε η εμπειρία του στη Δυτική Βιρτζίνια.
Το 1964, σε ηλικία 27 ετών, εγκαταστάθηκε στην πολιτεία για να εργαστεί σε προγράμματα καταπολέμησης της φτώχειας και κοινωνικής υποστήριξης. Εκεί ήρθε σε επαφή με μια εντελώς διαφορετική κοινωνική πραγματικότητα από εκείνη στην οποία είχε μεγαλώσει: κοινότητες με περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες, εξάρτηση από την εξορυκτική βιομηχανία και σημαντικές ανάγκες σε κοινωνικές υπηρεσίες.
Η εμπειρία αυτή επηρέασε καθοριστικά την πολιτική του ταυτότητα. Επέλεξε να παραμείνει στη Δυτική Βιρτζίνια, άλλαξε επίσημα κομματική ταυτότητα το 1966 και ξεκίνησε την πολιτική του σταδιοδρομία. Εξελέγη στη Βουλή των Αντιπροσώπων της πολιτείας και στη συνέχεια ανέλαβε το αξίωμα του γραμματέα της πολιτείας.
Το 1976 εξελέγη κυβερνήτης, αναλαμβάνοντας καθήκοντα τον Ιανουάριο του 1977. Παρέμεινε στη θέση έως το 1985, έχοντας ήδη αποκτήσει ισχυρή πολιτική βάση σε μια πολιτεία που παραδοσιακά είχε διαφορετικά πολιτικά χαρακτηριστικά από το περιβάλλον της οικογένειάς του.
Τρεις δεκαετίες στο επίκεντρο της Ουάσιγκτον
Το 1984 εξελέγη στη Γερουσία των ΗΠΑ, όπου παρέμεινε για πέντε συνεχόμενες θητείες, μέχρι τον Ιανουάριο του 2015. Τα 30 χρόνια παρουσίας του στο Κογκρέσο τον κατέστησαν μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες πολιτικές φυσιογνωμίες της Δυτικής Βιρτζίνια.
Στην Ουάσιγκτον ανέλαβε σημαντικές θέσεις ευθύνης. Διετέλεσε πρόεδρος της Επιτροπής Πληροφοριών της Γερουσίας από το 2007 έως το 2009, αποκτώντας κεντρικό ρόλο στην κοινοβουλευτική εποπτεία των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, μεταξύ των οποίων η CIA.
Στη συνέχεια, από το 2009 έως το 2015, προέδρευσε της Επιτροπής Εμπορίου, Επιστήμης και Μεταφορών, με αντικείμενο ζητήματα που αφορούσαν τις τηλεπικοινωνίες, την τεχνολογία, τις μεταφορές και την οικονομική ανάπτυξη. Είχε επίσης διατελέσει πρόεδρος της Επιτροπής Υποθέσεων Βετεράνων.
Η παρουσία του σε αυτές τις επιτροπές αποτύπωνε το εύρος της πολιτικής του δραστηριότητας, από την κοινωνική πολιτική μέχρι την εθνική ασφάλεια και τη ρύθμιση κρίσιμων τομέων της αμερικανικής οικονομίας.
Η υγεία, η βιομηχανία και η οικονομική ανάπτυξη
Ένα από τα σημαντικότερα πεδία της πολιτικής του δράσης ήταν η πρόσβαση των Αμερικανών στην υγειονομική περίθαλψη. Ο Rockefeller υπήρξε από τους υποστηρικτές της δημιουργίας του Children's Health Insurance Program (CHIP), το 1997, ενός ομοσπονδιακού προγράμματος που διεύρυνε την ασφαλιστική κάλυψη για παιδιά οικογενειών με περιορισμένα εισοδήματα.
Υποστήριξε επίσης τη μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας που προώθησε ο πρόεδρος Barack Obama, ενώ ασχολήθηκε συστηματικά με ζητήματα κοινωνικής προστασίας.
Ιδιαίτερη σημασία είχε και η προσπάθειά του να ενισχύσει την οικονομία της Δυτικής Βιρτζίνια, προσελκύοντας διεθνείς επενδύσεις και δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε η εγκατάσταση μεγάλης μονάδας παραγωγής της Toyota στην πολιτεία, μια επένδυση που συνέβαλε στη βιομηχανική της ανάπτυξη.
Παράλληλα, υποστήριξε την επέκταση της πρόσβασης στο Διαδίκτυο και τις ευρυζωνικές υποδομές, καθώς και πολιτικές που αφορούσαν την ουδετερότητα του Διαδικτύου.
Ο πόλεμος του Ιράκ και η πολιτική αυτοκριτική
Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες και αντιφατικές στιγμές της πολιτικής του διαδρομής συνδέεται με τον πόλεμο του Ιράκ.
Το 2002 ο Rockefeller ψήφισε υπέρ της εξουσιοδότησης για τη χρήση στρατιωτικής βίας κατά του καθεστώτος του Σαντάμ Χουσεΐν, στηρίζοντας την απόφαση που άνοιξε τον δρόμο για την αμερικανική εισβολή του 2003. Αργότερα εξέφρασε τη μεταμέλειά του για εκείνη την ψήφο.
Η υπόθεση απέκτησε ιδιαίτερη σημασία όταν ανέλαβε την προεδρία της Επιτροπής Πληροφοριών της Γερουσίας. Υπό την εποπτεία του προχώρησε η έρευνα για τις πληροφορίες που είχε επικαλεστεί η κυβέρνηση του George W. Bush προκειμένου να δικαιολογήσει την επέμβαση, ιδίως σε σχέση με τα υποτιθέμενα όπλα μαζικής καταστροφής του Ιράκ και τις σχέσεις της χώρας με τρομοκρατικές οργανώσεις.
Η έρευνα ανέδειξε σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο είχαν αξιολογηθεί και παρουσιαστεί οι πληροφορίες των αμερικανικών υπηρεσιών. Για τον ίδιο τον Rockefeller, η υπόθεση αποτέλεσε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά κεφάλαια της πολιτικής του παρουσίας, καθώς συνδύασε μια αρχική πολιτική επιλογή με τη μετέπειτα θεσμική διερεύνησή της.
Οι σπουδές και η προσωπική του ζωή
Πέρα από την πολιτική και την οικογενειακή του καταγωγή, ο Rockefeller είχε και έντονο διεθνές ενδιαφέρον. Σπούδασε στο Harvard, με αντικείμενο την ιστορία της Άπω Ανατολής και την ιαπωνική γλώσσα, ενώ συνέχισε τις σπουδές του στο International Christian University στο Τόκιο.
Παντρεύτηκε τη Sharon Percy Rockefeller, κόρη του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Charles Percy, με την οποία απέκτησε τέσσερα παιδιά. Ο γάμος τους αποτέλεσε ακόμη έναν συνδετικό κρίκο ανάμεσα σε δύο οικογένειες με σημαντική παρουσία στην αμερικανική πολιτική ζωή.
Μια διαφορετική διαδρομή μέσα σε ένα ιστορικό επώνυμο
Ο Jay Rockefeller αφήνει πίσω του μια πολιτική παρακαταθήκη που δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το ιστορικό βάρος του επωνύμου του, αλλά ούτε και να εξηγηθεί αποκλειστικά μέσα από αυτό.
Δεν δημιούργησε την οικογενειακή περιουσία ούτε ακολούθησε την επιχειρηματική διαδρομή του προπάππου του. Κατάφερε, όμως, να διαμορφώσει μια μακρά πολιτική σταδιοδρομία, αποκτώντας σημαντική επιρροή στη Γερουσία και εκπροσωπώντας επί δεκαετίες μια πολιτεία με εντελώς διαφορετικά κοινωνικά και οικονομικά χαρακτηριστικά από εκείνα του κόσμου στον οποίο γεννήθηκε.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.