Τα ταξίδια στο εξωτερικό αποτελούν διαχρονικά μια ευκαιρία για τους Αμερικανούς προέδρους να επαναβεβαιώσουν την ισχύ τους και να ξεφύγουν από το δυσμενές πολιτικό κλίμα στο εσωτερικό της χώρας τους.
Όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του το CNN, πρόκειται για μια πρακτική που ακολουθείται εδώ και δεκαετίες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον Ρόναλντ Ρίγκαν (Ronald Reagan), ο οποίος το 1982 πραγματοποίησε πενθήμερη περιοδεία στη Λατινική Αμερική, εν μέσω οικονομικής ύφεσης, ανεργίας 11% και εκλογικών κερδών 26 εδρών για τους Δημοκρατικούς.
Την ίδια τακτική επιχειρεί να ακολουθήσει αυτή την εβδομάδα ο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump), με μια προγραμματισμένη εδώ και καιρό περιοδεία στην Ασία, η οποία θα κορυφωθεί την Πέμπτη με μια πρωτοφανή τριμερή συνάντηση με τον πρόεδρο της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ (Xi Jinping), και τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν (Vladimir Putin).
Η συνάντηση με τους δύο ηγέτες, των οποίων η εξουσία στο εσωτερικό των χωρών τους παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιαμφισβήτητη, αναμένεται να αποτελέσει μια εντυπωσιακή επίδειξη γεωπολιτικής ισχύος. Ωστόσο, οι συγκρίσεις με έναν Αμερικανό πρόεδρο του οποίου τα πολιτικά περιθώρια έχουν πρόσφατα περιοριστεί ενδέχεται να είναι αναπόφευκτες.
Οι εκλογικές απώλειες και η προσπάθεια αλλαγής του πολιτικού κλίματος
Η έντονη αποδοκιμασία που δέχθηκε ο Τραμπ από τους ψηφοφόρους στις εκλογές αυτού του μήνα δεν πέρασε απαρατήρητη από τους ξένους ηγέτες, οι οποίοι παρακολουθούν στενά για ενδείξεις εξασθένησης της πολιτικής του επιρροής και πρόωρης μετατροπής του σε πρόεδρο με περιορισμένη δυνατότητα άσκησης εξουσίας.
Στην ασιατική περιοδεία θα τον συνοδεύσει ο Έλον Μασκ (Elon Musk), ο οποίος δαπάνησε 445 εκατ. δολάρια για πολιτικούς σκοπούς, χωρίς ωστόσο να εξασφαλίσει στους Ρεπουμπλικανούς την πλειοψηφία.
«Η εξωτερική πολιτική και τα προεδρικά ταξίδια είναι κάτι που μόνο ο πρόεδρος μπορεί να κάνει. Υπάρχει επισημότητα, τελετουργικό και μεγάλη προσοχή γύρω από αυτά», δήλωσε ο Έντγκαρ Κέιγκαν (Edgard Kagan), πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στη Μαλαισία και νυν ανώτερος σύμβουλος στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS) στην Ουάσινγκτον.
«Είναι ένας τρόπος να αρχίσει να αλλάζει το αφήγημα και να υπενθυμίσει στον κόσμο ότι ο πρόεδρος εξακολουθεί να είναι ο πρόεδρος», πρόσθεσε.
Το σκάνδαλο με τη Nvidia και οι πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ
Η πολιτική συγκυρία δεν αποτελεί τη μοναδική δυσκολία που αντιμετωπίζει ο Τραμπ πριν από την αναχώρησή του.
Το σκάνδαλο που αφορά τα προηγμένα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης της Nvidia και τη σχέση του επικεφαλής της εταιρείας, Τζένσεν Χουάνγκ (Jensen Huang), με γυναίκα που φέρεται να ήταν κατάσκοπος της Κίνας, αναμένεται να επηρεάσει το κλίμα κατά την επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου στη Σενζέν, ένα από τα σημαντικότερα τεχνολογικά κέντρα της χώρας.
Παρά το γεγονός ότι οι συνεργάτες του επιμένουν πως η υπόθεση δεν θα κυριαρχήσει στην περιοδεία, Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν δηλώσει προηγουμένως στο CNN ότι ο Τραμπ δεν σκοπεύει να θέσει το ζήτημα της φερόμενης κατασκοπείας στον Σι Τζινπίνγκ.
Οι δύο ηγέτες πρόκειται να συναντηθούν για τέταρτη φορά μέσα σε διάστημα λίγο μεγαλύτερο του ενός έτους.
Σύμφωνα με τους ίδιους αξιωματούχους, δεν αναμένεται επίσης να συζητήσουν την αντιπαράθεση που έχει αναζωπυρωθεί στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης σχετικά με την επιβολή περαιτέρω περιορισμών στις εξαγωγές προηγμένων τσιπ προς την Κίνα.
«Πιθανότατα δεν είναι κάτι για το οποίο θα ενημερώσουμε τους Κινέζους αυτή τη στιγμή», ανέφερε υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος.
Ο Τραμπ αναχωρεί τη Δευτέρα για τις Φιλιππίνες, έχοντας προηγουμένως προχωρήσει σε αλλαγές στην ηγετική ομάδα του Λευκού Οίκου, ενώ αντιμετωπίζει εκκλήσεις ακόμη και από ορισμένους συμμάχους του να απομακρύνει μέλη του υπουργικού συμβουλίου, μεταξύ των οποίων τους υπουργούς Εμπορίου και Άμυνας.
Παράλληλα, τα σοβαρά προβλήματα στις αεροπορικές μετακινήσεις πριν από την αναχώρησή του, για τα οποία δεν τοποθετήθηκε δημόσια επί ημέρες, προκάλεσαν νέα ερωτήματα σχετικά με τη στάση και την προσοχή του ενόψει του ταξιδιού.
Οι εμπορικές συμφωνίες και η προσπάθεια ενίσχυσης της αμερικανικής παρουσίας
Ο Αμερικανός πρόεδρος θα συμμετάσχει σε δύο συνόδους κορυφής: της Ένωσης Κρατών Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN), στη Μανίλα, και της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), στη Σενζέν.
Μέσω των συναντήσεων αυτών επιδιώκει να αμφισβητήσει την εικόνα της φθίνουσας πολιτικής του ισχύος, ανακοινώνοντας νέες εμπορικές συμφωνίες και επιβεβαιώνοντας την παρουσία των ΗΠΑ σε μια περιοχή που, επί δεκαετίες, δεν συγκέντρωνε τη σταθερή προσοχή της Ουάσινγκτον.
Όπως και οι πρόσφατοι προκάτοχοί του, ο Τραμπ έχει διαπιστώσει ότι η πολυσυζητημένη «στροφή προς την Ασία» παραμένει δύσκολη στην πράξη. Η δεύτερη προεδρική του θητεία έχει επηρεαστεί από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, την ίδια περιοχή που είχε εμποδίσει τους Τζορτζ Μπους, Μπαράκ Ομπάμα και Τζο Μπάιντεν να μετατοπίσουν πλήρως το επίκεντρο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής προς τον Ειρηνικό.
Ο Τραμπ έχει αφιερώσει τον τελευταίο χρόνο στην προσπάθεια ενίσχυσης των σχέσεών του με τον Σι, ενώ παράλληλα αναζητεί νέες εμπορικές συμφωνίες. Σύμφωνα με αξιωματούχους του Λευκού Οίκου, σχεδιάζει να υπογράψει συμφωνία με την Ταϊλάνδη μέσα στην εβδομάδα.
Ωστόσο, ο πόλεμος με το Ιράν και οι μέχρι στιγμής άκαρπες προσπάθειές του να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία εξακολουθούν να κυριαρχούν στην εξωτερική του πολιτική.
Και οι δύο συγκρούσεις αναμένεται να επηρεάσουν τις συνομιλίες του στην Ασία, όπου οι τιμές των καυσίμων έχουν αυξηθεί εξαιτίας των πολεμικών εξελίξεων.
Την ίδια ώρα, οι εκλογικές νίκες των Δημοκρατικών στο εσωτερικό των ΗΠΑ δημιουργούν ερωτήματα σχετικά με τα πολιτικά περιθώρια που διαθέτει πλέον ο Αμερικανός πρόεδρος.
Δύο από τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες της εξωτερικής του πολιτικής, η επιβολή δασμών σε παγκόσμιο επίπεδο και ο πόλεμος με το Ιράν, συνέβαλαν στην αύξηση των τιμών, ενισχύοντας τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων απέναντι στον ίδιο και στους Ρεπουμπλικανούς.
Οι Δημοκρατικοί έχουν δεσμευθεί να περιορίσουν τις εξουσίες του και στα δύο ζητήματα, αμφισβητώντας την παραδοσιακή αντίληψη ότι ο Αμερικανός πρόεδρος διαθέτει μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων στην εξωτερική πολιτική.
Η τακτική που ακολουθούν οι Αμερικανοί πρόεδροι εδώ και δεκαετίες
Τα ταξίδια στο εξωτερικό έχουν χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα από Αμερικανούς προέδρους ως μέσο επαναβεβαίωσης του θεσμικού τους ρόλου, ιδιαίτερα μετά από δυσμενή εκλογικά αποτελέσματα.
Ο Μάικλ Ντίβερ (Michael Deaver), σύμβουλος επικοινωνίας του Ρόναλντ Ρίγκαν, θεωρείται ο εμπνευστής αυτής της τακτικής, καθώς οργάνωσε την περιοδεία του τότε προέδρου στη Λατινική Αμερική το 1982.
Έκτοτε, σχεδόν κάθε Αμερικανός πρόεδρος έχει ακολουθήσει παρόμοια πρακτική.
Ο Μπιλ Κλίντον (Bill Clinton) επισκέφθηκε τις Φιλιππίνες τον Νοέμβριο του 1994, μετά την ανάκτηση του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Ρεπουμπλικανούς για πρώτη φορά έπειτα από δεκαετίες.
Ο Τζορτζ Μπους (George W. Bush) βρέθηκε στο Βιετνάμ λίγες εβδομάδες μετά την απώλεια του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Ρεπουμπλικανούς το 2006, ενώ ο Μπαράκ Ομπάμα (Barack Obama) ταξίδεψε στην Ασία το 2010 και το 2014, έπειτα από σημαντικές ήττες στις ενδιάμεσες εκλογές.
Ο ίδιος ο Τραμπ είχε πραγματοποιήσει επίσκεψη στη Γαλλία το 2017, μετά την απώλεια της πλειοψηφίας των Ρεπουμπλικανών στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
«Έχω συνοδεύσει προέδρους αμέσως μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, τόσο έπειτα από νίκες όσο και από ήττες, και αυτό είναι πάντοτε σημαντικό», ανέφερε ο Κέιγκαν.
Όπως εξήγησε, τέτοιες επισκέψεις υπενθυμίζουν τόσο στους Αμερικανούς όσο και στους διεθνείς παρατηρητές ότι η εξωτερική πολιτική παραμένει κατεξοχήν πεδίο αρμοδιότητας του προέδρου.
Η τριμερής συνάντηση με Σι και Πούτιν και οι παραλληλισμοί με τη Γιάλτα
Για τον Τραμπ, η επαναβεβαίωση της διεθνούς του ισχύος περιλαμβάνει και την κοινή παρουσία του με δύο ισχυρούς ηγέτες, τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, προκειμένου να συζητήσουν σημαντικά διεθνή ζητήματα.
Για ορισμένους, η επικείμενη τριμερής συνάντηση προκαλεί δυσάρεστους συνειρμούς με τη Διάσκεψη της Γιάλτας το 1945, όταν ο Ιωσήφ Στάλιν, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο σοβαρά άρρωστος Φραγκλίνος Ρούζβελτ διαμόρφωσαν τη μεταπολεμική κατανομή του κόσμου σε δυτικές και ανατολικές σφαίρες επιρροής.
Ο Πούτιν είχε αρχικά προτείνει την τριμερή σύνοδο ως ευκαιρία για συζητήσεις σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία, όπου τα ζητήματα των συνόρων και της εθνικής κυριαρχίας παραμένουν ιδιαίτερα ευαίσθητα στις προκαταρκτικές ειρηνευτικές συνομιλίες.
Ωστόσο, συνεργάτες του Τραμπ επιμένουν ότι η συνάντηση της Πέμπτης δεν έχει τέτοιο χαρακτήρα και υποστηρίζουν πως το ουκρανικό ζήτημα δεν θα περιλαμβάνεται καν στην ημερήσια διάταξη.
Αντίθετα, ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει να ξεκινήσει συνομιλίες για τα πυρηνικά όπλα με τους ηγέτες της Κίνας και της Ρωσίας.
Η τελευταία συνθήκη περιορισμού των πυρηνικών εξοπλισμών μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, χωρών που διαθέτουν περίπου 5.000 πυρηνικές κεφαλές η καθεμία, έληξε τον Φεβρουάριο.
Παράλληλα, η Κίνα αυξάνει με ταχείς ρυθμούς το πυρηνικό της οπλοστάσιο, το οποίο ξεπερνά πλέον τις 600 κεφαλές, χωρίς ωστόσο να εμφανίζεται ιδιαίτερα πρόθυμη να συμμετάσχει σε μια αντίστοιχη συμφωνία.
Αμερικανός αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσε ότι οι προσδοκίες για μια σημαντική πρόοδο είναι περιορισμένες, περιγράφοντας τις συνομιλίες περισσότερο ως σημείο εκκίνησης.
«Ήρθε η ώρα η Κίνα να καθίσει, κατά κάποιον τρόπο, στο τραπέζι των ενηλίκων και να κάνει σοβαρές συζητήσεις για σοβαρά ζητήματα», ανέφερε ο αξιωματούχος.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Σι είχε αρχικά αντιμετωπίσει με επιφυλακτικότητα το ενδεχόμενο να φιλοξενήσει την τριμερή συνάντηση, ανησυχώντας ότι θα επισκίαζε τη σύνοδο της APEC και τις προσπάθειές του να αναδείξει την αυξανόμενη ισχύ της Κίνας.
Τη Δευτέρα, ωστόσο, το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε τη συνάντηση «πρωτοποριακής σημασίας», με την εκπρόσωπό του Μάο Νινγκ (Mao Ning) να δηλώνει ότι τέτοιες πρωτοβουλίες θα συμβάλουν στη σταθεροποίηση της διεθνούς κατάστασης.
Ο Τραμπ, ο οποίος έχει κατά καιρούς δηλώσει ότι ζηλεύει την ελευθερία κινήσεων των αυταρχικών ηγετών, αποδέχθηκε γρήγορα την πρόταση για την τριμερή συνάντηση.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.