Του Αντώνη Ζήβα
Η δεύτερη προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ αποκτά όλο και περισσότερο τη μορφή μιας προεδρίας που ασκείται μέσα από τα social media.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χρησιμοποιεί το δικής του ιδιοκτησίας Truth Social όχι μόνο για να σχολιάζει την επικαιρότητα ή να επιτίθεται στους πολιτικούς αντιπάλους του, αλλά για να προβάλλει συνεχώς μια ψηφιακά κατασκευασμένη εκδοχή του εαυτού του ως πανίσχυρου, αήττητου, νεότερου, πολεμιστή, κατακτητή, ιστορικού ηγέτη, ακόμη και Θεού.
Το φαινόμενο, έχει λάβει διαστάσεις πολύ μεγαλύτερες από εκείνες της πρώτης θητείας του.
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει προσθέσει μια νέα προοπτική στην επικοινωνιακή στρατηγική του Τραμπ, καθώς πλέον δεν περιορίζεται στο να ανακοινώνει τι έχει αποφασίσει ή ποιο είναι το αποτέλεσμα κάποιας πολιτικής συνάντησής του. Αντίθετα ανεβάζει δημοσιεύσεις σαν αυτά που περιγράφει να έχουν ήδη συμβεί.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν το Σαββατοκύριακο της Labor Day στις ΗΠΑ (σ.σ. η Ημέρα της Εργασίας στις ΗΠΑ, αντίστοιχη με την Πρωτομαγιά στην Ελλάδα), όταν ο λογαριασμός του Τραμπ πλημμύρισε με δεκάδες αναρτήσεις μέσα σε λίγες ώρες. Σε μία από τις πιο έντονες περιπτώσεις, δημοσίευσε περίπου 60 αναρτήσεις μέσα σε 10 ώρες και 41 λεπτά.
60 αναρτήσεις σε 10 ώρες
Το περιεχόμενο ήταν ένα μείγμα πολιτικών επιθέσεων, προπαγάνδας, χιούμορ, γεωπολιτικών μηνυμάτων και εικόνων που είχαν δημιουργηθεί ή τροποποιηθεί με ΑΙ.
Ο Τραμπ εμφάνισε εαυτόν σε ψηφιακές εικόνες ως πανίσχυρος πολεμιστής, δίπλα στον Τζορτζ Ουάσινγκτον, με τον οποίο εμφανιζόταν ακόμη και να περιηγείται στη νέα αίθουσα χορού του Λευκού Οίκου.
Σε άλλες εικόνες εμφανιζόταν να αντιμετωπίζει τον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ με μπαστούνι του χόκεϊ, να παλεύει με τον Χαλκ Χόγκαν ή να διοικεί στρατούς ρομπότ.
Σε άλλες αναρτήσεις, ο πρόεδρος παρουσίαζε έναν κόσμο όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες επεκτείνονται εδαφικά.
Χάρτες εμφάνιζαν τον Καναδά και το Μεξικό υπό αμερικανική σημαία, ενώ ο Τραμπ πρότεινε ακόμη και τη μετονομασία του Νέου Μεξικού σε «New America».
Σε άλλη ανάρτηση εμφανίστηκε η φράση «The Moon Is Ours», συνοδευόμενη από εικόνα που παρουσίαζε την αμερικανική κυριαρχία στη Σελήνη.
Από τα γραπτά tweets στις ψηφιακές… «φαντασιώσεις»
Στην πρώτη του θητεία, ο Τραμπ είχε ήδη αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο ένας Αμερικανός πρόεδρος χρησιμοποιούσε τα social media. Τα tweets του μπορούσαν να προκαλέσουν πολιτικές κρίσεις, να επηρεάσουν τις αγορές, να επιτεθούν σε ξένους ηγέτες ή να αναγκάσουν τον Λευκό Οίκο να αντιδράσει σε κάτι που είχε γράψει ο ίδιος ο πρόεδρος.
Σήμερα, όμως, η τεχνολογία του επιτρέπει να κάνει κάτι διαφορετικό.
Αντί να γράψει ότι είναι ένας ισχυρός πρόεδρος, μπορεί να εμφανιστεί σε μια εικόνα ως υπερήρωας.
Αντί να ισχυριστεί ότι κέρδισε έναν πόλεμο, μπορεί να δημοσιεύσει εικόνα στην οποία η αμερικανική στρατιωτική ισχύς συντρίβει τον αντίπαλο σαν να παίζει video game. Αντί να περιγράψει τη θέση που επιθυμεί να έχει στην αμερικανική ιστορία, μπορεί να εμφανιστεί δίπλα στον Τζορτζ Ουάσινγκτον ως όμοιός του.
Όπως επισημαίνουν οι New York Times, η Τεχνητή νοημοσύνη δίνει στον Τραμπ τη δυνατότητα να προβάλλει όχι μόνο την πραγματικότητα όπως την αντιλαμβάνεται, αλλά την πραγματικότητα όπως θα ήθελε να είναι.
Ξενύχτια στο truth social και πάνω από 1.000 αναρτήσεις τον Αύγουστο
Η αλλαγή αποτυπώνεται και στους αριθμούς.
Ο Τραμπ έκανε περισσότερες από 1.000 αναρτήσεις τον Αύγουστο, δηλαδή περίπου 33 την ημέρα, σύμφωνα με καταγραφές της δραστηριότητάς του στο Truth Social.
Η αύξηση δεν αφορά μόνο τις ημερήσιες αναρτήσεις αλλά και τη συχνότητα με την οποία ο πρόεδρος δραστηριοποιείται τις νυχτερινές ώρες.
Η τάση είχε γίνει εμφανής ήδη από την άνοιξη. Τον Απρίλιο του 2026 ο Τραμπ είχε κάνει 565 αναρτήσεις, έναντι περίπου 250 αναρτήσεων στο Twitter τον αντίστοιχο μήνα του 2018, κατά την πρώτη του θητεία.
Περίπου το ένα τρίτο των αναρτήσεων του Απριλίου έγινε μεταξύ 21:00 και 06:00.
Τον Μάιο η δραστηριότητα αυξήθηκε ακόμη περισσότερο, φτάνοντας τις 861 αναρτήσεις, σύμφωνα με σχετική καταγραφή.
Το αποτέλεσμα είναι μια προεδρική επικοινωνία σχεδόν χωρίς διακοπή, στην οποία ο πρόεδρος μπορεί να παρεμβαίνει οποιαδήποτε στιγμή και για οποιοδήποτε θέμα.
Η ΑΙ ως κατασκευαστής της εικόνας που θέλει να προβάλλει
Οι αναρτήσεις έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: ο Τραμπ εμφανίζεται σχεδόν πάντα ως ο απόλυτος πρωταγωνιστής.
Στις εικόνες που δημοσιεύει εμφανίζεται συχνά ψηλότερος, νεότερος και πιο μυώδης, ως στρατιωτικός διοικητής, ως υπερήρωας ή ως ιστορική προσωπικότητα.
Σε μία χαρακτηριστική εικόνα, το πρόσωπό του έχει τοποθετηθεί πάνω στο σώμα του Χαλκ Χόγκαν.
Σε άλλες παρουσιάζεται ως ηγέτης που κατευθύνει στρατεύματα ή ως πρόεδρος που έχει κυριαρχήσει στους αντιπάλους του.
Ουσιαστικά, το Truth Social λειτουργεί σαν ένας καθρέφτης στον οποίο ο Τραμπ παρουσιάζει τον εαυτό του όπως θέλει να τον βλέπει ο ίδιος και οι υποστηρικτές του.
Η διαφορά σε σχέση με την πρώτη του θητεία είναι ότι τότε το βασικό εργαλείο ήταν η γλώσσα. Τώρα η εικόνα έχει εξίσου και ίσως μεγαλύτερη σημασία.
Οι ανησυχίες για την κατάστασή του
Η πρωτοφανής συχνότητα και το περιεχόμενο των αναρτήσεων έχουν προκαλέσει και συζήτηση για την πνευματική κατάσταση του ίδιου του προέδρου.
Εδώ χρειάζεται, ωστόσο μία διάκριση: οι αναρτήσεις αυτές δεν αποτελούν από μόνες τους ιατρική απόδειξη κάποιας διαταραχής.
Η συζήτηση αφορά την πολιτική εικόνα που δημιουργεί η δραστηριότητά του στα social media.
Πρώην στελέχη του Λευκού Οίκου έχουν εκφράσει πολύ πιο έντονες ανησυχίες.
Η Σάρα Μάθιους, πρώην αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου του Τραμπ κατά την πρώτη του θητεία, δήλωσε στους New York Times ότι η υπερβολική ποσότητα τέτοιου περιεχομένου έχει κάνει το κοινό να μην αντιδρά πλέον στο πόσο ασυνήθιστο είναι για αμερικανό πρόεδρο.
Η ίδια υποστήριξε ότι ένας πρόεδρος 80 ετών αφιερώνει υπερβολικά μεγάλο χρόνο στην κατανάλωση και αναδημοσίευση περιεχομένου ΑΙ που τον παρουσιάζει ως τον «μεγαλύτερο, ισχυρότερο και σημαντικότερο» άνθρωπο στον κόσμο.
Η εκτίμησή της ήταν ιδιαίτερα σκληρή, καθώς μίλησε για την αίσθηση ότι παρακολουθούμε τη φθορά του σε πραγματικό χρόνο.
Φυσικά οι συγκεκριμένες αναφορές αποτελούν μία πολιτική κρίση της πρώην συνεργάτιδας του και όχι ιατρική διάγνωση.
Το «εργαλείο» του Τραμπ και η στενή ομάδα του
Παράλληλα, παραμένει το ερώτημα πόσο από το περιεχόμενο που εμφανίζεται στους λογαριασμούς του προέρχεται απευθείας από τον ίδιο και πόσο δημιουργείται και αναρτάται από συνεργάτες του.
Το ίδιο το περιβάλλον του Λευκού Οίκου έχει αναγνωρίσει ότι ορισμένες αναρτήσεις γίνονται από συνεργάτες, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για υλικό που ο πρόεδρος έχει εγκρίνει.
Το NPR είχε καταγράψει ήδη από την άνοιξη ότι η διαδικασία περιλαμβάνει υλικό που συλλέγεται από συνεργάτες και στη συνέχεια εγκρίνεται από τον Τραμπ.
Ιδιαίτερη προσοχή έχει δοθεί στη Νάταλι Χαρπ, μία από τις στενότερες συνεργάτιδες του προέδρου, η οποία έχει συνδεθεί με τη διαχείριση και προετοιμασία υλικού για τα social media του προέδρου.
Η Χαρπ βρέθηκε πρόσφατα ξανά στο επίκεντρο της δημοσιότητας μετά την αποκάλυψη ότι ο Τραμπ της έδωσε, μαζί με άλλους συνεργάτες του, χρηματικό δώρο 45.000 δολαρίων.
Το γεγονός αυτό έχει προσθέσει νέα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο προσωπικός επικοινωνιακός μηχανισμός του προέδρου.
Όταν τα social media κάνουν εξωτερική πολιτική
Η νέα μορφή της προεδρικής επικοινωνίας δεν είναι μόνο ζήτημα αισθητικής ή προσωπικής προβολής.
Οι αναρτήσεις του Τραμπ μπορούν να προκαλέσουν πραγματικές διπλωματικές αντιδράσεις.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η ανάρτηση χάρτη που εμφάνιζε την Ισλανδία υπό αμερικανική σημαία.
Η ισλανδική κυβέρνηση αντέδρασε και κάλεσε τον Αμερικανό πρέσβη για εξηγήσεις.
Αντίστοιχα, οι αναρτήσεις για τον Καναδά, το Μεξικό, τη Γροιλανδία και άλλες περιοχές μπορούν να λειτουργούν ταυτόχρονα ως πολιτικό μήνυμα, προπαγάνδα προς το εσωτερικό ακροατήριο και πηγή διπλωματικής έντασης.
Αυτό είναι και το σημαντικότερο στοιχείο της νέας πραγματικότητας: όταν ο άνθρωπος που δημοσιεύει το αντίστοιχο περιεχόμενο είναι ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, η διάκριση ανάμεσα σε «meme», προσωπική φαντασίωση, πολιτικό μήνυμα και επίσημη θέση γίνεται εξαιρετικά δύσκολη.
Η προεδρία ως προσωπικό μέσο επικοινωνίας
Η προσέγγιση του Τραμπ έχει και μία ακόμη διάσταση.
Το Truth Social είναι σαφώς μικρότερη πλατφόρμα από το X, όμως έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία επειδή αποτελεί το βασικό κανάλι μέσω του οποίου ο πρόεδρος επικοινωνεί χωρίς να χρειάζεται να περάσει από τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης.
Το ίδιο το περιβάλλον του Λευκού Οίκου υποστηρίζει ότι το Truth Social επιτρέπει στον Τραμπ να μιλά «αυθεντικά» (λαϊκά θα λέγαμε στην Ελλάδα) απευθείας στους Αμερικανούς, χωρίς την παρέμβαση των δημοσιογράφων.
Παράλληλα, όμως, η πρακτική αυτή σημαίνει ότι η προσωπική εικόνα του προέδρου, οι πολιτικές του θέσεις, οι επιθέσεις στους αντιπάλους του και οι εικόνες που παράγει η ΑΙ καταλήγουν στο ίδιο ακριβώς ψηφιακό περιβάλλον.
Έτσι, η προεδρική επικοινωνία γίνεται όλο και περισσότερο προσωπική, άμεση και θεαματική χωρίς τον παραδοσιακό πολιτικό λόγο.
Συμπερασματικά, η τεχνητή νοημοσύνη προσφέρει στον Τραμπ κάτι που δεν είχε στην πρώτη του θητεία: τη δυνατότητα να μην περιγράφει απλώς τον κόσμο που επιθυμεί να δει, αλλά να τον κατασκευάζει σε εικόνες και βίντεο και να τον παρουσιάζει απευθείας στο κοινό του σαν ένα πραγματικό γεγονός.
Και τελικά αυτή η συνεχής προσωπική ενασχόληση και τρόπος επικοινωνίας διαμορφώνει και τον ίδιο τον τρόπο άσκησης της αμερικανικής προεδρίας και της πολιτικής της.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
