Στις αρχές Σεπτεμβρίου, Αμερικανοί αξιωματούχοι στην Ιερουσαλήμ και την Ουάσινγκτον είχαν προετοιμάσει ένα σχέδιο μέσω ανακοίνωσης, το οποίο θα αποδιδόταν στον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο και θα καταδίκαζε τα σχέδια της Βρετανίας, της Γαλλίας και του Καναδά να απαγορεύσουν τις εισαγωγές προϊόντων από ισραηλινούς οικισμούς στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη.
Το έγγραφο, με ημερομηνία 8 Σεπτεμβρίου και το οποίο δεν είχε γίνει μέχρι σήμερα γνωστό, προέβλεπε ότι ο Ρούμπιο θα χαρακτήριζε τις ενέργειες των τριών χωρών, ως μία σειρά εχθρικών μέτρων εναντίον του Ισραήλ, τα οποία συμβάλλουν στον αντισημιτισμό.
Σύμφωνα με δύο πηγές που μίλησαν στο Reuters, το σχέδιο είχε προωθηθεί από τον Ντέιβιντ Μίλσταϊν, έναν επιδραστικό σύμβουλο του Αμερικανού πρέσβη στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι.
«Αυτές οι τακτικές αντλούν, κατά τρόπο απαράδεκτο, από το εγχειρίδιο του αντισημιτικού κινήματος για το μποϊκοτάζ, τις αποεπενδύσεις και τις κυρώσεις», αναφερόταν στο προσχέδιο.
Η ανακοίνωση, ωστόσο, δεν εκδόθηκε ποτέ.
Τρεις άνθρωποι που γνωρίζουν την υπόθεση δήλωσαν ότι το κείμενο δεν είχε την υποστήριξη του Λευκού Οίκου ούτε της ανώτατης ηγεσίας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Οι ίδιες πηγές μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Απαντώντας σε ερωτήσεις του Reuters, Αμερικανός ανώτερος αξιωματούχος δήλωσε ότι το προσχέδιο δεν είχε συνταχθεί σε διαβούλευση με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ή τον Λευκό Οίκο.
Η αμερικανική πρεσβεία παρέπεμψε τις ερωτήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούσαν τον Χάκαμπι και τον Μίλσταϊν, στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.
US Ambassador to Israel Mike Huckabee said a UK trade ban on goods produced in Israeli settlements in the occupied West Bank would 'without a doubt' lead to consequences from the United States https://t.co/tNGVDsvvdE pic.twitter.com/xnt2i91JUU
— Reuters (@Reuters) September 8, 2026
Ο Ρούμπιο απέφυγε την καταδίκη
Αντί να καταδικάσει ευθέως την απόφαση των τριών χωρών, ο Ρούμπιο, μιλώντας στις 8 Σεπτεμβρίου σε δημοσιογράφους στη Φλόριντα πριν αναχωρήσει για τη Λατινική Αμερική, απέφυγε να επικρίνει είτε το μέτρο είτε κάποια συγκεκριμένη χώρα.
«Προφανώς, δεν πρόκειται να κάνουμε αυτό που έκανε το Ηνωμένο Βασίλειο. Είδαμε την ανακοίνωσή του σήμερα, αλλά δεν έχω κανένα σχόλιο γι’ αυτό αυτή τη στιγμή. », δήλωσε ο Ρούμπιο.
Η εξέλιξη αυτή αποκαλύπτει, σύμφωνα με το Reuters, το διευρυνόμενο χάσμα ανάμεσα στον Λευκό Οίκο και τους ανώτερους Αμερικανούς διπλωμάτες στο Ισραήλ σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντιμετωπιστεί η επέκταση των ισραηλινών εποικισμών υπό την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Παράλληλα, αναδεικνύει την αυξανόμενη ιδεολογική διάσταση στο εσωτερικό της αμερικανικής Δεξιάς σχετικά με την υποστήριξη προς το Ισραήλ, καθώς δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι νεότεροι Ρεπουμπλικάνοι έχουν γίνει περισσότερο αρνητικοί απέναντι στον στενότερο σύμμαχο των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε εκφράσει νωρίτερα φέτος την αντίθεσή του στην επέκταση των εποικισμών, η οποία αποτελεί ολοένα μεγαλύτερη πηγή τριβής με τις αραβικές χώρες της περιοχής. Ωστόσο, η κυβέρνησή του έχει ασκήσει περιορισμένη πίεση στο Ισραήλ προκειμένου να αλλάξει πολιτική.
Αυτό έχει φέρει κατά διαστήματα τον Τραμπ σε διαφορετική θέση από τον Χάκαμπι, βαπτιστή πάστορα και ένθερμο υποστηρικτή των ισραηλινών εποικισμών.
Ο Χάκαμπι χρησιμοποιεί για τη Δυτική Όχθη την ιστορική βιβλική ονομασία «Ιουδαία και Σαμάρεια», όρο που χρησιμοποιείται από την ισραηλινή κυβέρνηση, αλλά δεν έχει υιοθετηθεί επισήμως από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Μίλσταϊν, ο σύμβουλος του Χάκαμπι που σύμφωνα με τις πηγές του Reuters προώθησε το επίμαχο σχέδιο, είχε υποστηρίξει πέρυσι την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων σε ολόκληρο το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, με στόχο να το πείσει να εγκαταλείψει τις κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου εναντίον Ισραηλινών ηγετών σχετικά με τον πόλεμο στη Γάζα. Η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει μέχρι σήμερα υιοθετήσει ένα τέτοιο μέτρο.
Οι κυρώσεις των 12 χωρών
Το αμερικανικό προσχέδιο συντάχθηκε την ίδια ημέρα που η Βρετανία, η Γαλλία, ο Καναδάς και ακόμη εννέα χώρες ανακοίνωσαν ότι προχωρούν ή εξετάζουν περιορισμούς στο εμπόριο προϊόντων που προέρχονται από ισραηλινούς εποικισμούς.
Στις 8 Σεπτεμβρίου, οι υπουργοί Εξωτερικών της Βρετανίας, της Γαλλίας, του Καναδά, της Δανίας, της Φινλανδίας, της Ισλανδίας, της Ιρλανδίας, της Νορβηγίας, της Πολωνίας, της Πορτογαλίας, της Ισπανίας και της Σουηδίας δήλωσαν ότι προτίθενται να θεσπίσουν εθνικούς περιορισμούς ή να στηρίξουν ευρωπαϊκούς περιορισμούς στο εμπόριο αγαθών από εποικισμούς που θεωρούνται παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου.
Η Βρετανία έχει διευκρινίσει ότι τα μέτρα θα στοχεύουν τους εποικισμούς και τη δραστηριότητα γύρω από αυτούς και όχι το εμπόριο με το ίδιο το Ισραήλ εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων του. Η νέα βρετανική νομοθεσία αναμένεται να τεθεί σε ισχύ σε διάστημα έξι έως εννέα μηνών, ενώ το Λονδίνο έχει ήδη ανακοινώσει πρόσθετες κυρώσεις σε πρόσωπα και οργανισμούς που υποστηρίζουν ή διευκολύνουν την επέκταση των εποικισμών.
Το Λονδίνο έχει επίσης δηλώσει ότι θα απαγορεύσει τη διαφήμιση παράνομων ισραηλινών εποικισμών στη Βρετανία και ότι τα μέτρα δεν αποτελούν συμμετοχή στην εκστρατεία BDS (Boycott, Divestment and Sanctions), την οποία ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ δήλωσε ότι απορρίπτει.
Η ισραηλινή απάντηση
Η ανακοίνωση των κυρώσεων προκάλεσε άμεση αντίδραση από το Ισραήλ. Η κυβέρνηση Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι θα κλείσει το βρετανικό προξενείο στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, ενώ ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ κατηγόρησε τη Βρετανία ότι παρεμβαίνει στις εσωτερικές υποθέσεις του Ισραήλ και στην προεκλογική διαδικασία.
Το Ισραήλ ανακοίνωσε επίσης περιορισμούς στην είσοδο συγκεκριμένων Βρετανών υπηκόων, μεταξύ των οποίων ο πρώην ηγέτης των Εργατικών Τζέρεμι Κόρμπιν.
Η ισραηλινή πλευρά έχει υποστηρίξει ότι τέτοια μέτρα ενισχύουν τον αντισημιτισμό και αποτελούν πολιτικοποιημένη αντιμετώπιση του Ισραήλ.
Η επέκταση της περιοχής E1
Στο μεταξύ, η διαμάχη έχει οξυνθεί λόγω του σχεδίου εποικισμού στην περιοχή E1, ανατολικά της Ιερουσαλήμ.
Στις 17 Σεπτεμβρίου, το Ισραήλ πρόσθεσε διαγωνισμό για ακόμη 2.167 κατοικίες στο σχέδιο, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των νέων κατοικιών που προβλέπονται στην περιοχή στις 3.401. Σύμφωνα με την ισραηλινή οργάνωση Ir Amim, η εξέλιξη απειλεί να δημιουργήσει εδαφική συνέχεια μεταξύ των ισραηλινών εποικισμών και να διαχωρίσει την Ανατολική Ιερουσαλήμ από τμήματα της Δυτικής Όχθης.
Ο διαγωνισμός για τις νέες κατοικίες έχει προγραμματιστεί για τις 25 Οκτωβρίου, μόλις δύο ημέρες πριν από τις ισραηλινές βουλευτικές εκλογές.
Ο Ισραηλινός υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς έχει υποστηρίξει ανοιχτά το σχέδιο, δηλώνοντας ότι η ανάπτυξη του E1 θα εμποδίσει οριστικά τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους.
Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία, Καναδάς και Νορβηγία είχαν ήδη εκφράσει από τον Αύγουστο την αντίθεσή τους στην ανάπτυξη του E1, ενώ στη σχετική κοινή δήλωση προστέθηκαν στη συνέχεια και άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα. Οι χώρες αυτές υποστηρίζουν ότι το σχέδιο θα δημιουργούσε εδαφικό «ρήγμα» στη Δυτική Όχθη και θα υπονόμευε τη λύση των δύο κρατών.
Μειώνεται η αμερικανική κοινωνική στήριξη προς το Ισραήλ
Η υπόθεση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική κοινή γνώμη εμφανίζεται περισσότερο επικριτική απέναντι στο Ισραήλ.
Δημοσκόπηση του Pew Research Center που πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2026 έδειξε ότι το 60% των Αμερικανών είχε αρνητική άποψη για το Ισραήλ, έναντι 53% έναν χρόνο νωρίτερα. Παράλληλα, το 59% δήλωσε ότι έχει ελάχιστη ή καθόλου εμπιστοσύνη στον Μπενιαμίν Νετανιάχου ως προς τον χειρισμό διεθνών υποθέσεων.
Η μεταβολή είναι ιδιαίτερα εμφανής στους νεότερους Ρεπουμπλικάνους. Το 57% των Ρεπουμπλικάνων ηλικίας 18 έως 49 ετών είχε αρνητική άποψη για το Ισραήλ, από 50% έναν χρόνο νωρίτερα. Αντίθετα, οι Ρεπουμπλικάνοι ηλικίας 50 ετών και άνω εξακολουθούν σε μεγάλο βαθμό να έχουν θετική εικόνα για το Ισραήλ.
Τα ευρήματα του Pew δεν σημαίνουν ότι οι νεότεροι Ρεπουμπλικάνοι έχουν συνολικά εγκαταλείψει την υποστήριξη προς το Ισραήλ, αλλά καταγράφουν μια σαφή ηλικιακή διαφοροποίηση στις απόψεις του εκλογικού σώματος.
Η εικόνα στη Δυτική Όχθη
Το Ισραήλ κατέχει τη Δυτική Όχθη από τον πόλεμο του 1967. Ο ΟΗΕ και η πλειονότητα των κρατών θεωρούν ότι οι ισραηλινοί εποικισμοί στην περιοχή παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο που διέπει τις στρατιωτικές κατοχές. Το Ισραήλ απορρίπτει αυτή την ερμηνεία και θεωρεί τη Δυτική Όχθη αμφισβητούμενη περιοχή και όχι κατεχόμενη.
Παράλληλα, η βία από Ισραηλινούς εποίκους εναντίον Παλαιστινίων έχει αυξηθεί σημαντικά το 2026. Η βρετανική κυβέρνηση και άλλες δυτικές κυβερνήσεις έχουν συνδέσει την αύξηση της βίας με την πολιτική της ισραηλινής κυβέρνησης, στην οποία συμμετέχουν και υπουργοί που προέρχονται από το κίνημα των εποίκων.
Ο Χάκαμπι έχει καταδικάσει δημόσια τη βία και έχει ζητήσει να διώκονται οι δράστες. Παράλληλα, έχει υποστηρίξει ότι οι βίαιοι έποικοι αποτελούν μειοψηφία και δεν αντιπροσωπεύουν το σύνολο της κοινότητας των εποίκων.
Στη Δυτική Όχθη ζουν περίπου 500 χιλιάδες Ισραηλινοί έποικοι και 3 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι. Οι Παλαιστίνιοι διεκδικούν εδώ και δεκαετίες την περιοχή, μαζί με τη Γάζα και την Ανατολική Ιερουσαλήμ, ως τμήμα ενός μελλοντικού ανεξάρτητου κράτους.
Η διαμάχη γύρω από το αμερικανικό προσχέδιο αποκτά έτσι μεγαλύτερη σημασία: ενώ η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει υιοθετήσει τις ευρωπαϊκές εμπορικές κυρώσεις, στο εσωτερικό της αμερικανικής διοίκησης καταγράφονται διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς το πόσο έντονα θα πρέπει να αντιδράσουν οι ΗΠΑ στην επέκταση των ισραηλινών εποικισμών. Την ίδια στιγμή, η Βρετανία, η Γαλλία, ο Καναδάς και άλλες χώρες προχωρούν σε μέτρα που στοχεύουν πλέον όχι μόνο πρόσωπα αλλά και την οικονομική δραστηριότητα που συνδέεται με τους εποικισμούς.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
