Οι φοιτητικές κινητοποιήσεις εντείνονται στη Σερβία, λίγες ημέρες πριν από τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου, με διαδηλωτές να κατευθύνονται πεζή προς το Βελιγράδι από διαφορετικές περιοχές της χώρας. Την ίδια ώρα, οι φοιτητές καταγγέλλουν αστυνομικές έρευνες σε χώρους που συνδέονται με το κίνημά τους, ενώ η προεκλογική αντιπαράθεση συνοδεύεται από νέες ανησυχίες για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης.
Serbia 🇷🇸: from all over the country students are marching on the capital Belgrade, where a massive rally is planned on thursday, in support of the opposition Student List, which seeks to beat the ruling party in Sunday's elections. https://t.co/wFtMFHZaOH
— Thomas van Linge (@ThomasVLinge) October 20, 2026
Το ενδιαφέρον στρέφεται στη μεγάλη συγκέντρωση που έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου στην πλατεία Σλάβια της σερβικής πρωτεύουσας. Η εκδήλωση, με σύνθημα «Η νίκη καλεί», έχει ανακοινωθεί ως η τελική προεκλογική συγκέντρωση της «Φοιτητικής Λίστας – Οι φοιτητές νικούν» (Studentska lista – Studenti pobeđuju), η οποία συμμετέχει στην εκλογική αναμέτρηση.
Σύμφωνα με το σερβικό δίκτυο N1 και το ιταλικό πρακτορείο ANSA, φοιτητές και υποστηρικτές τους ξεκίνησαν πορείες από διάφορες πόλεις, με στόχο να φτάσουν στην πρωτεύουσα και να συμμετάσχουν στη συγκέντρωση. Οι διοργανωτές έχουν ορίσει την έναρξη του προγράμματος στην πλατεία Σλάβια στις 18:00 τοπική ώρα.
Από το Νόβι Σαντ και άλλες πόλεις προς το Βελιγράδι
Μία από τις μεγαλύτερες ομάδες ξεκίνησε την Τρίτη 20 Οκτωβρίου από το Νόβι Σαντ, με περίπου 1.000 άτομα να έχουν δηλώσει συμμετοχή στην πεζή διαδρομή, σύμφωνα με το N1 και το πρακτορείο Beta.
Πολίτες συγκεντρώθηκαν έξω από το κτίριο της πρυτανείας του πανεπιστημίου για να αποχαιρετήσουν τους συμμετέχοντες. Στην πορεία βρισκόταν και ο Ίλια Σρντάνοβιτς, επικεφαλής της φοιτητικής εκλογικής λίστας.
Η διαδρομή περιλάμβανε στάσεις, μεταξύ άλλων, στο Σρέμσκι Κάρλοβτσι, όπου είχε προγραμματιστεί 16λεπτη σιγή στη μνήμη των 16 ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους από την κατάρρευση τμήματος της οροφής στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ την 1η Νοεμβρίου 2024.
Παράλληλα, ομάδες φοιτητών και υποστηρικτών τους ξεκίνησαν από το Βάλιεβο, το Σάμπατς, το Γκόρνι Μιλάνοβατς, το Μπορ και το Ζάγετσαρ. Οι διαδρομές σχεδιάστηκαν ώστε οι συμμετέχοντες να συγκλίνουν στο Βελιγράδι, μεταφέροντας το μήνυμα της κινητοποίησης σε μικρότερες πόλεις και χωριά.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του σερβικού μέσου Srpske Novine, η υποδοχή των διαδηλωτών που έφταναν στην πρωτεύουσα είχε προγραμματιστεί για την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου στην Πλατεία των Φοιτητών. Τοπικά δημοσιεύματα ανέφεραν επίσης ότι κάτοικοι σε ορισμένες περιοχές υποδέχονταν τις ομάδες με τρόφιμα και άλλες προμήθειες.
Οι πορείες δεν έχουν μόνο συμβολικό χαρακτήρα. Αποτελούν μέρος της προεκλογικής προσπάθειας της φοιτητικής λίστας να διευρύνει την απήχησή της πέρα από τα πανεπιστήμια και τα μεγάλα αστικά κέντρα, απευθυνόμενη σε πολίτες που συμμερίζονται τα αιτήματα για λογοδοσία, θεσμικές αλλαγές και αντιμετώπιση της διαφθοράς.
@ThomasVLinge https://t.co/mhkaAcTF7C
— SundjerBobKockalone (@SundjerBob1979) October 20, 2026
Καταγγελίες για αστυνομικές έρευνες πριν από τη συγκέντρωση
Παράλληλα με τις κινητοποιήσεις, φοιτητές που συμμετέχουν στο κίνημα ανακοίνωσαν την Τρίτη ότι πραγματοποιούνται αστυνομικές έρευνες σε χώρους που, σύμφωνα με τους ίδιους, συνδέονται με τον φοιτητή Λάζαρ Μίσιτς.
Όπως μετέδωσε το N1, οι φοιτητές υποστήριξαν ότι οι έρευνες αποσκοπούν στη σύλληψη συμφοιτητών τους και κατήγγειλαν ότι εντάσσονται σε μια προσπάθεια εκφοβισμού ενόψει της συγκέντρωσης της Πέμπτης.
Οι δικηγόροι του Μίσιτς, σύμφωνα με την ίδια αναφορά, είχαν ενημερώσει ότι ο φοιτητής δεν είχε τεθεί υπό κράτηση τη στιγμή της δημοσίευσης. Το N1 ανέφερε επίσης ότι επικοινώνησε με το υπουργείο Εσωτερικών, ζητώντας διευκρινίσεις για την αστυνομική παρουσία σε πλωτό χώρο στο Ζέμουν, ποιος έδωσε την εντολή και ποιος ήταν ο λόγος της επέμβασης. Το μέσο σημείωνε ότι ανέμενε απάντηση.
Οι καταγγελίες έρχονται σε συνέχεια προηγούμενων ανακοινώσεων των φοιτητών, οι οποίοι υποστήριξαν ότι οι συναντήσεις τους καταγράφονται και ότι ενδέχεται να υπάρξουν συλλήψεις κατά την τελευταία εβδομάδα της προεκλογικής εκστρατείας.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν από μόνοι τους επιβεβαίωση ότι υπάρχει σχέδιο μαζικών συλλήψεων. Το ανεξάρτητο μέσο Nova.rs ανέφερε, πάντως, ότι ζήτησε απαντήσεις από το υπουργείο Εσωτερικών, την υπηρεσία πληροφοριών BIA, δικαστικές και εισαγγελικές αρχές για τις καταγγελίες περί παρακολούθησης και ενδεχόμενων συλλήψεων, χωρίς να έχει λάβει απαντήσεις έως τη δημοσίευση του σχετικού ρεπορτάζ.
Στο πλευρό των φοιτητών και εργαζόμενοι στα μέσα ενημέρωσης
Το κλίμα έντασης αποτυπώθηκε και στη διαμαρτυρία που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τρίτης έξω από τα γραφεία του Nova.rs στο Νέο Βελιγράδι.
Στην κινητοποίηση συμμετείχαν εργαζόμενοι από τα μέσα Nova.rs, N1, TV Nova, Danas, Radar και Forbes Serbia, διαμαρτυρόμενοι για τις εξελίξεις που, όπως υποστηρίζουν, απειλούν την ανεξαρτησία των συντακτικών ομάδων και τη δυνατότητά τους να λειτουργούν χωρίς παρεμβάσεις.
Σύμφωνα με το αγγλόφωνο N1, η συγκέντρωση ξεκίνησε με ενός λεπτού σιγή στη μνήμη της φωτορεπόρτερ Βέσνα Λάλιτς, ενώ δημοσιογράφοι και συντάκτες έκαναν λόγο για την ανάγκη υπεράσπισης της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας.
Η διαμαρτυρία συνδέεται με την αντιπαράθεση που έχει ξεσπάσει μετά την αλλαγή στη διοίκηση και την τοποθέτηση νέου διευθυντή σύνταξης στο Nova.rs. Οι εργαζόμενοι υποστηρίζουν ότι πιέστηκαν να αποδεχθούν τη νέα ηγεσία ή να αποχωρήσουν με αποζημίωση. Παράλληλα, εκφράζουν ανησυχία για ενδεχόμενο περιορισμό της πρόσβασής τους στο σύστημα δημοσίευσης του μέσου.
Οι εξελίξεις έχουν προκαλέσει αντιδράσεις και εκτός Σερβίας. Σύμφωνα με το N1, δημοσιογραφικές ενώσεις και συνδικαλιστικοί φορείς από την Κροατία, τη Σλοβενία και το Μαυροβούνιο εξέφρασαν την αλληλεγγύη τους, οργανώνοντας παράλληλες συγκεντρώσεις σε Ζάγκρεμπ, Λιουμπλιάνα και Ποντγκόριτσα.
🚨🇮🇩Student protests have now erupted in Indonesia, where demonstrators set several police cars on fire! The student protests that first began in Serbia have spread across European countries and now even to Asia. It looks like 1968 is happening all over again. https://t.co/6n1WB3TvtJ
— Mario ZNA (@MarioBojic) October 20, 2026
Από την τραγωδία του Νόβι Σαντ στην εκλογική αναμέτρηση
Το φοιτητικό κίνημα έχει αναδειχθεί σε σημαντικό παράγοντα της σερβικής πολιτικής σκηνής μετά την τραγωδία στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, τον Νοέμβριο του 2024, όταν η κατάρρευση τμήματος της οροφής στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους.
Το δυστύχημα πυροδότησε διαδηλώσεις με βασικά αιτήματα τη διαφάνεια, τη λογοδοσία για τις συνθήκες του έργου και την αντιμετώπιση της διαφθοράς. Οι κινητοποιήσεις εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα και εξελίχθηκαν σε ευρύτερη αμφισβήτηση της λειτουργίας των κρατικών θεσμών.
Όπως αναφέρει το Associated Press, οι φοιτητές έχουν πλέον περάσει από τις διαδηλώσεις στην οργανωμένη εκλογική συμμετοχή, συγκροτώντας τη δική τους λίστα ενόψει των πρόωρων βουλευτικών εκλογών της 25ης Οκτωβρίου. Στόχος τους είναι να διεκδικήσουν κοινοβουλευτική εκπροσώπηση και να προωθήσουν αλλαγές στη λειτουργία των θεσμών.
Η εκλογική αναμέτρηση αποτελεί δοκιμασία για το κυβερνών Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) και το πολιτικό στρατόπεδο του Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Το AP αναφέρει ότι ο Βούτσιτς επιδιώκει να επιστρέψει στην πρωθυπουργία και να διατηρήσει την πολιτική κυριαρχία του κόμματός του, που βρίσκεται στην εξουσία εδώ και περίπου 14 χρόνια.
Η φοιτητική λίστα, από την πλευρά της, επιχειρεί να μετατρέψει τη μαζική κινητοποίηση των προηγούμενων μηνών σε εκλογική δύναμη. Η συμμετοχή της στις εκλογές ανεβάζει το διακύβευμα της αναμέτρησης, καθώς η δυσαρέσκεια για τη διαφθορά και τη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών έχει αποκτήσει ευρύτερη κοινωνική διάσταση.
Αναφορές για ψηφιακή παρακολούθηση
Στο ήδη τεταμένο περιβάλλον προστέθηκαν οι αποκαλύψεις για πιθανή χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού εναντίον δύο προσώπων που έχουν βρεθεί σε αντιπαράθεση με τις σερβικές αρχές.
Σύμφωνα με το Reuters, έρευνα της καναδικής οργάνωσης Citizen Lab και του σερβικού ιδρύματος Share Foundation διαπίστωσε ότι το iPhone του Βλάνταν Τζόκιτς, πρύτανη του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου, είχε παραβιαστεί με το λογισμικό Pegasus της ισραηλινής εταιρείας NSO Group.
Ο πρώην εισαγγελέας Ράντε Μπάγιτς δήλωσε επίσης ότι είχε λάβει προειδοποίηση από την Apple για πιθανή στόχευση του τηλεφώνου του με κατασκοπευτικό λογισμικό, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα ότι η συσκευή του παραβιάστηκε.
Το υπουργείο Εσωτερικών της Σερβίας δεν απάντησε στα ερωτήματα του Reuters για την υπόθεση. Η εταιρεία NSO Group επίσης δεν απάντησε στα σχετικά ερωτήματα του πρακτορείου.
Οι αναφορές αυτές δεν αποδεικνύουν ότι η παρακολούθηση συνδέεται άμεσα με τις κινητοποιήσεις ή με τις εκλογές. Ενισχύουν, ωστόσο, τις ανησυχίες για την προστασία της ιδιωτικότητας και των πολιτικών δικαιωμάτων σε μια περίοδο αυξημένης πολιτικής έντασης.
Το βλέμμα στη συγκέντρωση της Πέμπτης
Η συγκέντρωση στην πλατεία Σλάβια στις 22 Οκτωβρίου αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό σταθμό πριν από την κάλπη της Κυριακής. Η προσέλευση των φοιτητών από διαφορετικές περιοχές της χώρας, οι αντιδράσεις γύρω από τις αστυνομικές έρευνες και η παράλληλη κινητοποίηση εργαζομένων στα μέσα ενημέρωσης διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα φορτισμένο πολιτικό περιβάλλον.
Το επόμενο κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η κινητοποίηση θα μεταφραστεί σε εκλογική στήριξη για τη φοιτητική λίστα και ποια θα είναι η αντίδραση των πολιτικών δυνάμεων μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων. Μέχρι τότε, οι διοργανωτές καλούν τους υποστηρικτές τους να συγκεντρωθούν στο Βελιγράδι, ενώ οι καταγγελίες για πιέσεις και παρακολούθηση παραμένουν αντικείμενο δημοσιογραφικής διερεύνησης.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
