Η αμερικανική κυβέρνηση υπό τον Ντόναλντ Τραμπ εντείνει τις προσπάθειές της για τη μείωση των τιμών του ντίζελ στις ΗΠΑ, προχωρώντας στην άρση των κυρώσεων στις ρωσικές εξαγωγές του καυσίμου και ανακοινώνοντας κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας όσον αφορά τις ενεργειακές υποδομές.
Η εκτίναξη των τιμών του ντίζελ επιβαρύνει τους Αμερικανούς οδηγούς φορτηγών και τους αγρότες, ενώ αποτελεί πηγή ανησυχίας για τους ψηφοφόρους και τα πολιτικά κόμματα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου.
Οι τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) του ντίζελ στις ΗΠΑ, με κωδικό HOc1, υποχώρησαν κατά 0,5% τη Δευτέρα, μετά τις ανακοινώσεις του Τραμπ.
Πόσο θα συμβάλει η διάθεση ρωσικού ντίζελ στην αμερικανική αγορά;
Ο Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι η Ρωσία θα προμηθεύσει άμεσα τις αγορές των ΗΠΑ και τη διεθνή αγορά με περισσότερους από 300.000 μετρικούς τόνους ντίζελ, ποσότητα που αντιστοιχεί σε 2,25 εκατομμύρια βαρέλια.
Ωστόσο, η ποσότητα αυτή είναι μικρότερη από τις ανάγκες μιας ημέρας του αμερικανικού τομέα μεταφορών και μόνο, σύμφωνα με στοιχεία της αμερικανικής Υπηρεσίας Ενεργειακών Πληροφοριών (Energy Information Administration - EIA). Τα στοιχεία δείχνουν ότι η ημερήσια κατανάλωση του συγκεκριμένου τομέα ανέρχεται σε περίπου 2,94 εκατομμύρια βαρέλια.
Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι η Ρωσία θα προμηθεύσει επιπλέον 500.000 τόνους τον Νοέμβριο και ακόμη ένα εκατομμύριο τόνους «αμέσως μετά». Ακόμη και αυτές οι ποσότητες, ωστόσο, αντιστοιχούν σε λιγότερες από τέσσερις ημέρες της ζήτησης για ντίζελ στον αμερικανικό τομέα μεταφορών.
Ποια εμπόδια μπορεί να υπάρξουν;
Οι ΗΠΑ έχουν άρει τις κυρώσεις στις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ, ωστόσο παραμένουν σημαντικά ερωτήματα σχετικά με την υλοποίηση των προμηθειών.
Δεν είναι σαφές ποια δεξαμενόπλοια θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη μεταφορά του καυσίμου, δεδομένου ότι πολλά πλοία υπόκεινται σε κυρώσεις. Παράλληλα, παραμένει αβέβαιη η κατάσταση των ρωσικών διυλιστηρίων μετά τις πρόσφατες ουκρανικές επιθέσεις που έχουν δεχθεί.
Τα προβλήματα αυτά ενδέχεται να επηρεάσουν τόσο την ποσότητα του καυσίμου που θα μπορέσει να εξαχθεί όσο και τον χρόνο που θα απαιτηθεί για την παράδοσή του στις διεθνείς αγορές.
Πόσο ντίζελ μπορεί να εξάγει η Ρωσία;
Πριν από την έναρξη των ουκρανικών επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά διυλιστηρίων, το 2024, η Ρωσία είχε τη δυνατότητα να εξάγει περίπου 100.000 τόνους ντίζελ ημερησίως.
Εξαιτίας των ζημιών στις εγκαταστάσεις διύλισης, η Μόσχα απαγόρευσε τις εξαγωγές ντίζελ από τον Ιούλιο, προκειμένου να καλύψει την εγχώρια ζήτηση. Παράλληλα, παρέτεινε την απαγόρευση έως τις 31 Οκτωβρίου για τις χώρες με τις οποίες δεν έχει διμερείς συμφωνίες, συνεχίζοντας, ωστόσο, τις σταθερές εξαγωγές προς «φιλικά» κράτη, κυρίως στην Κεντρική Ασία.
Σύμφωνα με πηγές του κλάδου, εάν η Ουκρανία σταματήσει τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, η Ρωσία θα μπορούσε να ανταποκριθεί στο αρχικό αίτημα του Τραμπ για εξαγωγή 300.000 τόνων ντίζελ.
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι η Ρωσία θα μπορούσε να παράγει 300.000 τόνους ντίζελ μέσα στον Οκτώβριο, εφόσον επαναλειτουργήσει ένα μεγάλο διυλιστήριο πετρελαίου στο ευρωπαϊκό τμήμα της χώρας, το οποίο έχει πληγεί από επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Θα ενισχυθεί η ρωσική οικονομία από τις εξαγωγές ντίζελ;
Σύμφωνα με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, οι ουκρανικές επιθέσεις στα διυλιστήρια πετρελαίου έχουν προκαλέσει απώλειες που αντιστοιχούν στο 1% του ρωσικού Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ). Το ποσό αυτό υπολογίζεται σε περίπου 26,6 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters.
Οι εξαγωγές 300.000 τόνων ντίζελ θα μπορούσαν να αποφέρουν περίπου 400 εκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, μόνο ένα μικρό μέρος αυτού του ποσού θα κατέληγε στον κρατικό προϋπολογισμό της Ρωσίας, καθώς η φορολόγηση της χώρας αφορά κυρίως την παραγωγή πετρελαίου και όχι τις εξαγωγές αργού πετρελαίου και καυσίμων.
Η Ρωσία διαθέτει περίπου 30 μεγάλα διυλιστήρια πετρελαίου, ενώ στην Ουκρανία δεν λειτουργεί κανένα διυλιστήριο.
Ποιες ήταν οι αντιδράσεις στις ανακοινώσεις Τραμπ
Η Μόσχα ανακοίνωσε το Σάββατο ότι προχώρησε, με άμεση ισχύ, στη μερική άρση της απαγόρευσης εξαγωγών ντίζελ που βρισκόταν σε ισχύ από τον Ιούλιο.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η συμφωνία του Τραμπ με τη Ρωσία για την προμήθεια ντίζελ θα ενθαρρύνει τη Μόσχα να εντείνει τις επιθέσεις της κατά της Ουκρανίας και θα οδηγήσει σε περισσότερες ανθρώπινες απώλειες.
Την κίνηση επέκριναν και Αμερικανοί βουλευτές. Μεταξύ αυτών ήταν ο Ντον Μπέικον, μέλος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και πολιτικός που ανήκει στο ίδιο κόμμα με τον Τραμπ. Ο Μπέικον δήλωσε ότι είναι ώρα να επιβληθούν περισσότερες κυρώσεις στη Ρωσία, όπως εκείνες που ενέκρινε πρόσφατα το Κογκρέσο, και όχι να αρθούν οι ήδη υπάρχουσες.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ δήλωσε ότι η χώρα του θα ενισχύσει τις κυρώσεις της κατά της Ρωσίας. Παράλληλα, ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ επανέλαβε τη στήριξη του Βερολίνου στον Ουκρανό ηγέτη, μετά την έκκληση του Τραμπ για απομάκρυνσή του από την εξουσία, και ζήτησε να ασκηθεί μεγαλύτερη πίεση στη Ρωσία, ώστε να επανεκκινήσουν οι ειρηνευτικές συνομιλίες.
Το Κρεμλίνο ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι οι συνομιλίες για την κατάπαυση του πυρός συνεχίζονται, αποφεύγοντας, ωστόσο, να διευκρινίσει εάν αυτές αφορούν αποκλειστικά τα διυλιστήρια πετρελαίου.
Ο ρόλος της Κίνας στην αγορά ντίζελ
Η Κίνα αναμένεται να επαναλάβει τις εξαγωγές διυλισμένων καυσίμων, μετά τη σύντομη διακοπή τους κατά τη διάρκεια της αργίας της «Χρυσής Εβδομάδας» (Golden Week), σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters.
Ωστόσο, οι εγκεκριμένες κινεζικές εξαγωγές για τον Οκτώβριο, οι οποίες αφορούν ντίζελ, βενζίνη και καύσιμα αεροσκαφών, ανέρχονται σε περίπου 3,7 εκατομμύρια μετρικούς τόνους. Η ποσότητα αυτή είναι αισθητά μειωμένη σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα και χαμηλότερη από τα περισσότερα από 4 εκατομμύρια τόνους που είχαν εγκριθεί για τον Σεπτέμβριο.
Επομένως, η επανέναρξη των κινεζικών εξαγωγών δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκην αντίστοιχη αύξηση της διαθέσιμης προσφοράς, καθώς οι εγκεκριμένες ποσότητες παραμένουν περιορισμένες σε σχέση με τα προηγούμενα επίπεδα.
Γιατί παραμένει περιορισμένη η προσφορά ντίζελ;
Πέρα από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ρωσία στις εξαγωγές καυσίμων, ο πόλεμος στο Ιράν έχει περιορίσει την προσφορά από τις χώρες του Περσικού Κόλπου.
Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων περιορίζει τις διαθέσιμες ποσότητες στην αγορά και εντείνει τις πιέσεις στις τιμές του ντίζελ, με επιπτώσεις στις μεταφορές, στη γεωργία και στο ευρύτερο κόστος της οικονομικής δραστηριότητας.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας πιέζει για μεγαλύτερη προσφορά
Οι χώρες της Ομάδας των Επτά (G7) συμφώνησαν πρόσφατα να διαθέσουν καύσιμα από τα στρατηγικά αποθέματά τους, σε μια επιχείρηση που συντονίζεται από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (International Energy Agency - IEA).
Ο IEA, ο οποίος αποτελείται από 32 χώρες, συντόνισε τον Μάρτιο τη μεγαλύτερη αποδέσμευση έκτακτων ενεργειακών αποθεμάτων στην ιστορία, με περισσότερα από 400 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων να διοχετεύονται στην αγορά.
Το τελευταίο διάστημα, ο Οργανισμός έχει καλέσει τις συμμετέχουσες χώρες να διαθέσουν στην αγορά και τις ποσότητες από τα αποθέματα που δεν έχουν ακόμη αποδεσμευτεί, επιδιώκοντας την ενίσχυση της προσφοράς και τον περιορισμό των πιέσεων στην αγορά καυσίμων.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
