Κρίσιμες συνομιλίες για την Ουκρανία: Εγγυήσεις ασφαλείας τύπου ΝΑΤΟ στο τραπέζι του Αμπού Ντάμπι

Του Αντώνη Ζήβα

Οι εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, η μεταπολεμική αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ευρώπη και τα εδαφικά ζητήματα αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο του νέου γύρου τριμερών διαπραγματεύσεων μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και ΗΠΑ, ο οποίος αρχίζει την Τρίτη 10 Νοεμβρίου στο Άμπου Ντάμπι και θα διαρκέσει δύο ημέρες.

Πρόκειται για την πρώτη επανέναρξη των απευθείας τριμερών συνομιλιών με αμερικανική διαμεσολάβηση από τον Φεβρουάριο, σε μια προσπάθεια να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για τον τερματισμό του πολέμου, ο οποίος πλησιάζει πλέον τα πέντε χρόνια. Ωστόσο, παρά τις ενδείξεις για κάποια περιθώρια ευελιξίας στις παρασκηνιακές επαφές, οι διαφορές μεταξύ Μόσχας και Κιέβου παραμένουν σημαντικές.

Η Ουάσιγκτον εμφανίζεται να επιδιώκει μια συμφωνία που δεν θα περιορίζεται στην παύση των εχθροπραξιών, αλλά θα περιλαμβάνει ένα ευρύτερο πλαίσιο ασφαλείας, με εγγυήσεις για την Ουκρανία και ρυθμίσεις που θα μειώνουν τον κίνδυνο μιας νέας σύγκρουσης στην Ευρώπη.

Η αμερικανική αισιοδοξία και τα περιθώρια συμβιβασμού

Λίγο πριν από την έναρξη των συνομιλιών, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία προσέρχονται στη διαδικασία με καλή διάθεση και πρόθεση να αναζητήσουν λύση. Σύμφωνα με την ενημέρωση που παρείχε σε δημοσιογράφους τη Δευτέρα, οι δύο πλευρές έχουν επιδείξει, σε ιδιωτικές επαφές, έναν βαθμό ευελιξίας σε ό,τι αφορά τα εδαφικά ζητήματα.

Ωστόσο, ο ίδιος διευκρίνισε ότι δεν αναμένεται να επιλυθούν οι εδαφικές διαφορές προτού αποσαφηνιστεί η μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας μετά τον πόλεμο. Με άλλα λόγια, η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι το ζήτημα των εδαφών δεν μπορεί να εξεταστεί αποκομμένο από τις εγγυήσεις που θα αποτρέψουν μια νέα ρωσική επίθεση ή την αναζωπύρωση της σύγκρουσης.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι αναφορές του Αμερικανού αξιωματούχου στις εγγυήσεις ασφαλείας που συζητούνται με το Κίεβο. Όπως ανέφερε, οι ΗΠΑ θέλουν να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο προστασίας της Ουκρανίας αντίστοιχο με εκείνο που προβλέπει το ΝΑΤΟ, χωρίς αυτό να σημαίνει κατ' ανάγκη ένταξη της χώρας στη Συμμαχία.

Σύμφωνα με τις ίδιες δηλώσεις, η αμερικανική πλευρά θα συζητήσει επίσης τις εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία, ενώ επιδιώκει να βρει τρόπους ενίσχυσης του Συμβουλίου ΝΑΤΟ - Ρωσίας, ώστε να καταστεί πιο ουσιαστικός μηχανισμός διαλόγου και διαχείρισης των εντάσεων.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος άφησε, παράλληλα, ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας επίσκεψης των Αμερικανών απεσταλμένων στη Ρωσία, προκειμένου να συναντήσουν τον Βλαντίμιρ Πούτιν, μετά την ολοκλήρωση των επαφών στο Άμπου Ντάμπι. Πρόκειται για μια εξέλιξη που θα μπορούσε να διατηρήσει τη διαπραγματευτική διαδικασία ενεργή ακόμη και αν δεν υπάρξει άμεση συμφωνία στον συγκεκριμένο γύρο.

Η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει ότι διακρίνει θετικά σημάδια ως προς τη δημιουργία των προϋποθέσεων για τον τερματισμό του πολέμου, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοινωθεί κάποια συγκεκριμένη συμφωνία ή κοινό πλαίσιο αποδοχής από τις δύο εμπόλεμες πλευρές.

Ποιοι θα συμμετάσχουν στις διαπραγματεύσεις

Την ουκρανική αντιπροσωπεία θα ηγηθεί ο Ρουστέμ Ουμέροφ, επικεφαλής της Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών της χώρας.

Στην αποστολή θα συμμετάσχουν επίσης ο επικεφαλής του προεδρικού γραφείου Κιρίλο Μπουντάνοφ, ο πρώτος αναπληρωτής του Σερχίι Κισλίτσια, ο αναπληρωτής επικεφαλής της ουκρανικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών Βαντίμ Σκιμπίτσκι και ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του κυβερνώντος κόμματος, Νταβίντ Αραχαμία. Στην ομάδα θα βρίσκεται και αναλυτής της Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών.

Τη σύνθεση της ουκρανικής αποστολής γνωστοποίησε ο σύμβουλος επικοινωνίας της ουκρανικής προεδρίας, Ντμίτρο Λίτβιν, ενώ ο Ουμέροφ ανακοίνωσε ότι η αντιπροσωπεία αναχώρησε ήδη για τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Από την αμερικανική πλευρά, στις συνομιλίες θα συμμετάσχουν οι ειδικοί απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι έχουν αναλάβει κεντρικό ρόλο στις προσπάθειες της αμερικανικής κυβέρνησης για την επίτευξη συμφωνίας.

Τη ρωσική αντιπροσωπεία θα εκπροσωπήσει ο Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, σύμβουλος του Βλαντίμιρ Πούτιν και επικεφαλής της ρωσικής αποστολής στις προηγούμενες διαπραγματεύσεις.

Στην ομάδα αναμένεται να συμμετάσχουν επίσης ο υφυπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριαμπκόφ, ο υφυπουργός Εξωτερικών Μιχαήλ Γκαλούζιν, ο επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών Ιγκόρ Κοστιούκοφ και ο Γιούρι Ζιγκαρλόφσκι, αναπληρωτής επικεφαλής της Κύριας Επιχειρησιακής Διεύθυνσης του ρωσικού Γενικού Επιτελείου.

Lavrov said trilateral talks will focus on agreeing on principles of collective security The first item on the agenda in Abu Dhabi will be security issues for Russia, Ukraine, and the region as a whole, Lavrov said. According to him, the American side proposed putting the overall security architecture at the top of the talks.

— Visegrád 24 (@visegrad24) November 9, 2026

Η ευρωπαϊκή παρουσία και η διαφωνία με τη Μόσχα

Παρά το γεγονός ότι η συνάντηση έχει συμφωνηθεί ως τριμερής, με τη συμμετοχή Ρωσίας, Ουκρανίας και ΗΠΑ, ευρωπαϊκές αντιπροσωπείες αναμένεται επίσης να βρεθούν στο Άμπου Ντάμπι.

Σύμφωνα με τον Ουμέροφ, εκπρόσωποι της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας, καθώς και αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα βρίσκονται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για συντονισμό με την ουκρανική πλευρά.

Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι θα πραγματοποιηθούν χωριστές συναντήσεις με τους Ευρωπαίους εταίρους, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι θέσεις τους θα είναι ευθυγραμμισμένες και ότι θα υπάρχει κοινή αντίληψη για τα επόμενα βήματα της διπλωματικής διαδικασίας.

Στις ευρωπαϊκές επαφές αναμένεται να συμμετάσχουν, μεταξύ άλλων, ο επικεφαλής του γραφείου της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, Μπιόρν Ζάιμπερτ, η σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, Άννα-Μαρία Μπούρα, καθώς και ο σύμβουλος ασφαλείας του Γερμανού καγκελαρίου Γκίντερ Ζάουτερ.

Το ΝΑΤΟ θα εκπροσωπηθεί από τον επικεφαλής του γραφείου του γενικού γραμματέα της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε.

Η συμμετοχή των Ευρωπαίων, ωστόσο, έχει προκαλέσει διαφωνίες με τη Μόσχα.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ έχει ξεκαθαρίσει ότι οι κύριες συνομιλίες θα πραγματοποιηθούν αποκλειστικά μεταξύ των τριών πλευρών, υποστηρίζοντας ότι η παρουσία ευρωπαϊκών αντιπροσωπειών δεν προβλέπεται στον συγκεκριμένο τριμερή μηχανισμό.

Η Ουκρανία, αντίθετα, επιμένει ότι η Ευρώπη πρέπει να συμμετέχει στη διαδικασία, καθώς οποιαδήποτε συμφωνία για την ασφάλεια της ηπείρου θα έχει άμεσες συνέπειες και για τις ευρωπαϊκές χώρες.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είχε, άλλωστε, επικοινωνία με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι τη Δευτέρα, κατά την οποία συζητήθηκαν η ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα και οι επικείμενες διαπραγματεύσεις. 

Τι ζητά η Ουκρανία: Ενεργειακή εκεχειρία, Μαύρη Θάλασσα και ανταλλαγή αιχμαλώτων

Το Κίεβο προσέρχεται στις συνομιλίες με μια σειρά συγκεκριμένων προτεραιοτήτων, πέρα από το ευρύτερο ζήτημα των εγγυήσεων ασφαλείας.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει αναφέρει ότι η ουκρανική πλευρά θέλει να συζητήσει την κατάπαυση των επιθέσεων στις ενεργειακές εγκαταστάσεις και στις κρίσιμες υποδομές, την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα, την επανεκκίνηση των εξαγωγών και την εντατικοποίηση των ανταλλαγών αιχμαλώτων πολέμου.

Το Κίεβο επιδιώκει επίσης να προετοιμαστεί το έδαφος για μια συνάντηση σε επίπεδο ηγετών, με τη συμμετοχή του Ζελένσκι, του Πούτιν και του Ντόναλντ Τραμπ, στην οποία θα πρέπει να συμμετέχουν και οι Ευρωπαίοι.

Σε ό,τι αφορά το εδαφικό, η ουκρανική πρόταση είναι να σταματήσουν οι εχθροπραξίες κατά μήκος της σημερινής γραμμής του μετώπου, χωρίς να αναγνωριστούν ως ρωσικά εδάφη οι περιοχές που έχει καταλάβει η Μόσχα. Πρόκειται για μια θέση που απέχει σημαντικά από τις απαιτήσεις του Κρεμλίνου.

Ο Μπουντάνοφ, από την πλευρά του, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανθρωπιστική διάσταση των επαφών. Σε ανάρτησή του στο Telegram, πριν από την αναχώρησή του για το Άμπου Ντάμπι, υπογράμμισε τη σημασία της συνέχισης της διπλωματικής διαδικασίας και της ενίσχυσης των ανταλλαγών αιχμαλώτων.

«Είναι σημαντικό να συνεχιστεί η διπλωματική διαδικασία», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η ουκρανική πλευρά σχεδιάζει να αφιερώσει σημαντικό μέρος των συζητήσεων στα ανθρωπιστικά ζητήματα και να εντείνει τις προσπάθειες για την επιστροφή των αιχμαλώτων.

Οι απαιτήσεις της Ρωσίας και το μεγάλο αγκάθι των εδαφών

Η Μόσχα προσέρχεται στις συνομιλίες με διαφορετικές προτεραιότητες. Το Κρεμλίνο επιμένει ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας δεν μπορούν να αφορούν μόνο την Ουκρανία, αλλά πρέπει να λαμβάνουν υπόψη και τις ρωσικές απαιτήσεις, καθώς και τη συνολική αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ευρώπη.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, επιβεβαίωσε τη Δευτέρα ότι τα ζητήματα ασφαλείας της Ρωσίας, της Ουκρανίας και της ευρύτερης περιοχής θα αποτελέσουν το πρώτο θέμα στην ημερήσια διάταξη των συνομιλιών.

Από την πλευρά του, ο Πεσκόφ έχει υπογραμμίσει ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας πρέπει να είναι αμοιβαίες, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Μόσχα θα επιδιώξει δεσμεύσεις που θα αφορούν και τη δική της θέση στο ευρωπαϊκό σύστημα ασφαλείας.

Στο εδαφικό μέτωπο, οι απαιτήσεις παραμένουν ιδιαίτερα δύσκολο σημείο. Η Ρωσία διεκδικεί την αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από τις τέσσερις περιφέρειες που έχει ανακηρύξει μονομερώς ως τμήμα της επικράτειάς της, ενώ ζητά επίσης να αποκλειστεί η προοπτική ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ και να υπάρξουν περιορισμοί στις στρατιωτικές της δυνατότητες.

Το Κίεβο απορρίπτει την παραχώρηση εδαφών και επιμένει ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να συνοδεύεται από αξιόπιστες εγγυήσεις που θα εμποδίσουν τη Ρωσία να επαναλάβει την επίθεσή της στο μέλλον.

Η απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει μεγάλη, παρά τις αναφορές της αμερικανικής πλευράς για κάποια περιθώρια ευελιξίας στις ιδιωτικές διαβουλεύσεις. 

Ο Τραμπ μιλά για συμφωνία και «διαφορετική μορφή» της Ουκρανίας

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εντείνει τις δημόσιες αναφορές του στην προοπτική μιας συμφωνίας, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε μια διευθέτηση.

Ωστόσο, οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου έχουν προκαλέσει ερωτήματα, καθώς έχει υποστηρίξει ότι η Ουκρανία θα έχει «λίγο διαφορετική μορφή» μετά τον πόλεμο, χωρίς να διευκρινίσει τι ακριβώς εννοεί.

Η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει να πετύχει μια συμφωνία πριν από την έλευση του χειμώνα, όταν οι επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές και οι ανάγκες του πληθυσμού αναμένεται να επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση στην Ουκρανία.

Ο Τραμπ έχει ασκήσει επανειλημμένα πίεση στο Κίεβο για την επίτευξη συμφωνίας, ενώ η Ουάσιγκτον επιχειρεί να συνδυάσει τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου με ένα ευρύτερο σχέδιο μεταπολεμικής ανοικοδόμησης και ασφάλειας.

Οι επιθέσεις συνεχίζονται λίγες ώρες πριν από τις συνομιλίες

Το διπλωματικό εγχείρημα ξεκινά σε ένα ιδιαίτερα βαρύ στρατιωτικό περιβάλλον, καθώς Ρωσία και Ουκρανία αντάλλαξαν επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας τη Δευτέρα, μόλις μία ημέρα πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων.

Σύμφωνα με το Associated Press, η Ρωσία εξαπέλυσε 317 μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά της Ουκρανίας κατά τη διάρκεια της νύχτας, ενώ έπληξε τέσσερις ηλεκτρικούς υποσταθμούς, προκαλώντας νέες ζημιές στο ενεργειακό δίκτυο.

Στην Οδησσό, ρωσικό πλήγμα σε εγκατάσταση αποθήκευσης τροφίμων που προορίζονταν για σχολεία και παιδικούς σταθμούς είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο τριών ανθρώπων. Η επίθεση εντάσσεται στο ευρύτερο κύμα ρωσικών πληγμάτων κατά υποδομών και εγκαταστάσεων που εξυπηρετούν τον ουκρανικό πληθυσμό.

Από την πλευρά της, η Ουκρανία έπληξε το διυλιστήριο ΚΙΝΕΦ, κοντά στην Αγία Πετρούπολη, ένα από τα μεγαλύτερα της Ρωσίας, καθώς και εγκατάσταση που παράγει προωθητικά καύσιμα για τους πυραύλους Iskander.

Οι επιθέσεις καταδεικνύουν ότι, παρά την επανέναρξη των διπλωματικών επαφών, καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει εγκαταλείψει τη στρατιωτική πίεση. Η συνέχιση των πληγμάτων στις ενεργειακές εγκαταστάσεις καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την προσπάθεια επίτευξης μιας συμφωνίας για προσωρινή ή ευρύτερη κατάπαυση του πυρός.

 Ένας δύσκολος δρόμος προς μια συνολική συμφωνία

Οι συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι αποτελούν μια νέα προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να επαναφέρει τη διπλωματική διαδικασία σε τροχιά, ύστερα από την πολύμηνη διακοπή των τριμερών επαφών.

Το γεγονός ότι οι δύο πλευρές εμφανίζονται διατεθειμένες να συζητήσουν ζητήματα ασφαλείας και να εξετάσουν επιμέρους περιθώρια συμβιβασμού δημιουργεί προσδοκίες για πρόοδο.

Ωστόσο, η συμφωνία σε ένα πλαίσιο εγγυήσεων, η τύχη των κατεχόμενων εδαφών και η μελλοντική σχέση της Ουκρανίας με το ΝΑΤΟ εξακολουθούν να αποτελούν τα βασικά εμπόδια.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα έχει και το εάν οι επαφές θα οδηγήσουν σε νέο γύρο διαπραγματεύσεων, ενδεχομένως με τη συμμετοχή των ηγετών των τριών χωρών, ή ακόμη και σε επίσκεψη των Γουίτκοφ και Κούσνερ στη Μόσχα για απευθείας συνομιλίες με τον Πούτιν.

Σε κάθε περίπτωση, η έναρξη των συνομιλιών δεν σημαίνει ότι επίκειται άμεσα συμφωνία. Η έκβασή τους θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο οι διακηρυγμένες προθέσεις για ειρήνη μπορούν να μετατραπούν σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις, αποδεκτές τόσο από τη Μόσχα όσο και από το Κίεβο.

Η συγκρατημένη αισιοδοξία της Ουάσιγκτον για το εδαφικό

Παρά τη δημόσια αδιαλλαξία που εξακολουθούν να επιδεικνύουν η Μόσχα και το Κίεβο στο ζήτημα των εδαφών, Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι στις ιδιωτικές επαφές τους οι δύο πλευρές εμφανίζουν ορισμένα περιθώρια ευελιξίας, ενόψει των συνομιλιών στο Άμπου Ντάμπι.

Όπως ανέφερε κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων τη Δευτέρα, τόσο η Ουκρανία όσο και η Ρωσία παραμένουν προσηλωμένες στις εδαφικές τους διεκδικήσεις.

Το Κίεβο επιδιώκει την επιστροφή στα αρχικά σύνορα με τη Ρωσία, ενώ ο Βλαντίμιρ Πούτιν εξακολουθεί να απαιτεί την απόκτηση ολόκληρου του Ντονμπάς.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, οι δύο πλευρές εμφανίζονται παρασκηνιακά περισσότερο διατεθειμένες να εξετάσουν έναν πιθανό συμβιβασμό. Μια ενδεχόμενη συμφωνία για τα εδάφη, εκτίμησε, θα μπορούσε να αποτελέσει το τελευταίο στάδιο των διαπραγματεύσεων, αφού προηγουμένως υπάρξει συνεννόηση για τα υπόλοιπα ζητήματα, κυρίως για τη μεταπολεμική αρχιτεκτονική ασφαλείας.

Ο ίδιος εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία για την πιθανότητα προόδου, αναγνωρίζοντας ότι η διαπραγματευτική διαδικασία θα χρειαστεί χρόνο.

Επικαλέστηκε, μάλιστα, τη στάση της Μόσχας, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Είναι η πρώτη φορά που αισθάνομαι ότι βλέπουμε πραγματική επιθυμία από τη ρωσική πλευρά να τελειώσει ο πόλεμος».

Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την πλευρά του, έχει επανειλημμένα αναφερθεί στις μεγάλες απώλειες που έχουν υποστεί και οι δύο πλευρές από τη ρωσική εισβολή, τον Φεβρουάριο του 2022, υποστηρίζοντας ότι το κόστος της συνέχισης του πολέμου καθιστά αναγκαία την αναζήτηση μιας διευθέτησης.

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.