Ο Έλον Μασκ εξακολουθεί να αντιτίθεται στο ενδεχόμενο να επιτραπεί στην Ουκρανία να χρησιμοποιεί το Starlink για επιχειρήσεις και πλήγματα βαθιά μέσα στη Ρωσία, παρά τις πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν τις προηγούμενες ημέρες και εμφάνιζαν τον επικεφαλής της SpaceX περισσότερο διαλλακτικό, σύμφωνα με τρεις πηγές με γνώση των συζητήσεων που επικαλείται η Kyiv Independent.
Η εξέλιξη έρχεται την ώρα που το Κίεβο επιχειρεί να εξασφαλίσει πρόσβαση στο δορυφορικό δίκτυο σε περιοχές της Ρωσίας, προκειμένου να ενισχύσει τις επιχειρήσεις των ουκρανικών drones και, κυρίως, να μπορεί να εντοπίζει και να πλήττει ρωσικούς εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων.
Το ζήτημα έχει πλέον εξελιχθεί σε ένα σύνθετο τρίγωνο μεταξύ Κιέβου, SpaceX και Ουάσινγκτον, με τις δύο τελευταίες ημέρες να αποκαλύπτουν μάλιστα διαφορετικές εκδοχές για το ποιος έχει τον τελευταίο λόγο.
Οι δύο διαφορετικές εκδοχές για τη στάση του Μασκ
Στις 30 Αυγούστου οι Financial Times ανέφεραν, επικαλούμενοι πηγές τους, ότι ο Μασκ είχε αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο να επιτρέψει στην Ουκρανία να χρησιμοποιεί drones εξοπλισμένα με Starlink για επιθέσεις εναντίον στόχων στη Ρωσία.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Μασκ φέρεται να είχε πει στον πρώην υπουργό Άμυνας της Ουκρανίας Μιχάιλο Φεντόροφ ότι δεν ήταν αντίθετος στην επέκταση της χρήσης του Starlink πέρα από τα ουκρανικά σύνορα, αλλά ότι μια τέτοια απόφαση θα είχε πολιτικό χαρακτήρα και θα έπρεπε να ληφθεί από τον Λευκό Οίκο.
Μάλιστα, το Κίεβο είχε ζητήσει τη δυνατότητα χρήσης των τερματικών σε ουκρανικά drones που θα μπορούσαν να επιχειρούν έως και περίπου 200 χιλιόμετρα μέσα στη Ρωσία, με στόχο μεταξύ άλλων τις κινητές συστοιχίες και τους εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων.
Ωστόσο, το ρεπορτάζ της Kyiv Independent παρουσιάζει διαφορετική εικόνα.
Τρεις πηγές με γνώση των συζητήσεων υποστηρίζουν ότι ο Μασκ παραμένει αντίθετος στην παραχώρηση της συγκεκριμένης δυνατότητας.
Μία από αυτές φέρεται να εξηγεί τη στάση του με μια φράση που συνοψίζει τη θέση του: «Ο Μασκ θέλει μια συμφωνία σε αυτόν τον πόλεμο, όχι κλιμάκωση».
Η δύσκολη συνάντηση με τον Φεντόροφ
Κεντρικό πρόσωπο στην υπόθεση είναι ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας Μιχάιλο Φεντόροφ, ο οποίος είχε διαδραματίσει κομβικό ρόλο στη συνεργασία του Κιέβου με τη SpaceX.
Σύμφωνα με τις πηγές της Kyiv Independent, ο Φεντόροφ είχε συνομιλίες με τον Μασκ για το ζήτημα της χρήσης του Starlink.
Οι επαφές αυτές, σύμφωνα με μία από τις πηγές, ήταν «εξαιρετικά ανεπιτυχείς» και φέρεται να ενίσχυσαν την άποψη του Μασκ ότι δεν θα έπρεπε να δοθεί άδεια για χρήση της υπηρεσίας σε επιχειρήσεις εντός της Ρωσίας.
Ο Φεντόροφ είχε ήδη δηλώσει στις 7 Αυγούστου ότι εξακολουθούσε να βρίσκεται σε επικοινωνία με τον Μασκ, χωρίς να αποκαλύψει το περιεχόμενο των συζητήσεων.
Η σχέση των δύο πλευρών είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ο Φεντόροφ ήταν ένας από τους ανθρώπους που είχαν συμβάλει καθοριστικά στην εξασφάλιση της υποστήριξης της SpaceX προς την Ουκρανία μετά τη ρωσική εισβολή του 2022.
Ο Ζελένσκι και η «παρεξήγηση» με τον Τραμπ
Το θέμα είχε ήδη προκαλέσει ένταση στις σχέσεις του Κιέβου με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε θέσει το ζήτημα στον Αμερικανό πρόεδρο κατά τη διάρκεια κεκλεισμένων των θυρών συνάντησής τους στις 28 Ιουλίου.
Το αίτημα αφορούσε την επέκταση της λειτουργίας του Starlink σε ρωσικό έδαφος, ώστε τα ουκρανικά drones να μπορούν να πραγματοποιούν επιχειρήσεις εναντίον ρωσικών στρατιωτικών στόχων.
Στις 22 Αυγούστου ο Ζελένσκι αποκάλυψε ότι είχε υπάρξει σοβαρή ασυνεννοησία μεταξύ του ουκρανικού υπουργείου Άμυνας, του Μασκ και του Τραμπ.
Ο Ουκρανός πρόεδρος είπε ότι είχε ενημερωθεί πως ο Μασκ είχε ήδη συμφωνήσει στην επέκταση της χρήσης του Starlink και ότι το μόνο που χρειαζόταν ήταν η πολιτική έγκριση του Τραμπ.
Ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι, αφού εξασφάλισε τη συναίνεση του Αμερικανού προέδρου και παράλληλα συμφώνησε με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα για χρηματοδοτικό πακέτο, ενημερώθηκε ότι ο Μασκ δεν είχε δώσει ποτέ τέτοια έγκριση.
Η εξέλιξη προκάλεσε, σύμφωνα με τον ίδιο τον Ζελένσκι, πρόβλημα στις σχέσεις του με τον Τραμπ.
Ο Ουκρανός πρόεδρος είπε ότι ο Τραμπ θεώρησε πως το Κίεβο τον είχε παραπλανήσει, καθώς ο Μασκ τελικά δεν είχε εγκρίνει τη χρήση του Starlink στη Ρωσία.
Παρά την εμπλοκή, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι οι συνομιλίες συνεχίζονται με τη συμμετοχή της ουκρανικής κυβέρνησης, της κυβέρνησης Τραμπ και του Μασκ.
Ποιος έχει τελικά τον τελευταίο λόγο;
Μετά τις επαφές με τον Φεντόροφ, εκπρόσωποι του Μασκ υποστήριξαν ότι η απόφαση για το αν θα επιτραπεί η χρήση Starlink από ουκρανικά drones στη Ρωσία θα έπρεπε να ληφθεί από την κυβέρνηση Τραμπ.
Από την άλλη πλευρά, σύμφωνα με Ουκρανό αξιωματούχο που μίλησε στην ίδια εφημερίδα, η αμερικανική κυβέρνηση υπέδειξε ότι η SpaceX είναι εκείνη που πρέπει να αποφασίσει αν θα επιτρέψει τη συγκεκριμένη χρήση.
Έτσι, το Κίεβο βρίσκεται αντιμέτωπο με μια ιδιότυπη κατάσταση: ζητά από την Ουάσινγκτον πολιτική έγκριση, ενώ η Ουάσινγκτον φέρεται να παραπέμπει την τελική απόφαση στην εταιρεία που ελέγχει την τεχνολογία.
Γιατί το Starlink είναι τόσο κρίσιμο για τα ουκρανικά drones
Το Starlink δεν είναι απλώς ένα σύστημα πρόσβασης στο διαδίκτυο για τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις.
Έχει εξελιχθεί σε βασικό τμήμα της αρχιτεκτονικής επικοινωνιών του ουκρανικού στρατού, επιτρέποντας τη μεταφορά δεδομένων, την επικοινωνία μεταξύ μονάδων και τη σύνδεση των χειριστών με τα drones.
Η χρήση του πάνω σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη προσφέρει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: οι χειριστές μπορούν να διατηρούν σύνδεση σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις από εκείνες που επιτρέπουν τα συμβατικά συστήματα επικοινωνιών.
Παράλληλα, η σύνδεση είναι πολύ δυσκολότερο να υποστεί παρεμβολές σε σχέση με τις παραδοσιακές τηλεπικοινωνίες.
Το αποτέλεσμα είναι ότι το Starlink έχει μετατραπεί σε κρίσιμο παράγοντα για τον τρόπο με τον οποίο η Ουκρανία διεξάγει τον σύγχρονο πόλεμο των drones.
Η Business Insider επισημαίνει μάλιστα ότι οι επιχειρήσεις ουκρανικών drones βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε αμερικανική τεχνολογία, με το Starlink να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κρίκους αυτής της αλυσίδας.
Τι μπορεί να αλλάξει αν ανοίξει το Starlink πάνω από τη Ρωσία
Η βασική επιδίωξη του Κιέβου δεν είναι απλώς να αυξήσει τον αριθμό των επιθέσεων.
Η Ουκρανία θέλει να χρησιμοποιήσει τη δυνατότητα αυτή για να εντοπίζει και να πλήττει κινητούς εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων, ιδιαίτερα όταν μετακινούνται προς θέσεις από τις οποίες μπορούν να εξαπολύσουν επιθέσεις εναντίον ουκρανικών πόλεων.
Στο στόχαστρο βρίσκονται μεταξύ άλλων οι ρωσικοί Iskander, καθώς και βορειοκορεατικοί βαλλιστικοί πύραυλοι που χρησιμοποιούνται από τη Ρωσία.
Η σημασία αυτής της δυνατότητας έχει αυξηθεί καθώς η Ρωσία έχει ενισχύσει το βαλλιστικό της οπλοστάσιο.
Μόλις τις προηγούμενες ημέρες, η ουκρανική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών ανακοίνωσε ότι η Ρωσία χρησιμοποίησε σε επίθεση εναντίον του Κιέβου μια αναβαθμισμένη έκδοση, τον Iskander-1000, με σημαντικά μεγαλύτερη εμβέλεια από τις προηγούμενες εκδόσεις.
Για την Ουκρανία, επομένως, η δυνατότητα να χτυπά τους εκτοξευτές πριν ή κατά τη μετακίνησή τους προς τις θέσεις βολής θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ένα είδος προληπτικής άμυνας, περιορίζοντας την ανάγκη αναχαίτισης των πυραύλων αφού έχουν ήδη εκτοξευθεί.
Η Ουκρανία ήδη χρησιμοποιεί Starlink στα drones αλλά όχι πάνω από τη Ρωσία
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η Ουκρανία ήδη χρησιμοποιεί drones με Starlink, αλλά κυρίως σε περιοχές που ελέγχει η ίδια ή σε κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη.
Η Kyiv Independent αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια του 2026 η χρήση Starlink-enabled drones έχει επεκταθεί σημαντικά σε επιχειρήσεις σε απόσταση περίπου 50 έως 200 χιλιομέτρων από τη γραμμή του μετώπου, προκαλώντας προβλήματα στις ρωσικές γραμμές ανεφοδιασμού.
Το πρόβλημα είναι ότι το σύστημα δεν λειτουργεί πάνω από τη Ρωσία.
Αυτό δημιουργεί ένα «κενό» ανάμεσα στις ουκρανικές επιχειρήσεις μεγάλης εμβέλειας και στη δυνατότητα συνεχούς ελέγχου των drones όταν αυτά εισέρχονται βαθύτερα στο ρωσικό έδαφος.
Και ακριβώς αυτό το κενό θέλει να καλύψει το Κίεβο.
Ο Μασκ έχει ήδη δείξει ότι μπορεί να επηρεάσει το πεδίο της μάχης
Η σημερινή διαμάχη δεν είναι η πρώτη φορά που ο Μασκ και η SpaceX βρίσκονται στο επίκεντρο των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην Ουκρανία.
Τον Φεβρουάριο η SpaceX, σε συνεργασία με τις ουκρανικές αρχές, προχώρησε στην απενεργοποίηση μη εγκεκριμένων Starlink που χρησιμοποιούσαν ρωσικές δυνάμεις στο ουκρανικό έδαφος.
Το Reuters μετέδωσε τότε ότι χιλιάδες τερματικά που είχαν χρησιμοποιηθεί από τις ρωσικές δυνάμεις τέθηκαν εκτός λειτουργίας.
Η επίδραση στο πεδίο της μάχης ήταν σημαντική. Ο διοικητής του 3ου Σώματος Στρατού της Ουκρανίας Αντρίι Μπιλέτσκι είχε υποστηρίξει ότι η αποτελεσματικότητα της ρωσικής εκστρατείας με drones μειώθηκε κατά περίπου 20% έως 40% μετά τον αποκλεισμό.
Αυτό εξηγεί γιατί το Κίεβο θεωρεί την απόφαση για τη χρήση του Starlink στη Ρωσία στρατηγικής σημασίας.
Όταν ο Ζελένσκι βράβευσε τον Μασκ
Η ειρωνεία της υπόθεσης είναι ότι, ενώ η Ουκρανία πιέζει σήμερα τον Μασκ για να της δώσει μεγαλύτερη πρόσβαση στο δίκτυό του, ο Ζελένσκι τον τίμησε μόλις στις 26 Αυγούστου με το Τάγμα της Ελευθερίας, μία από τις υψηλότερες κρατικές διακρίσεις της χώρας.
Η βράβευση αναγνώριζε τη συμβολή του Starlink στην ουκρανική άμυνα από τις πρώτες ημέρες της ρωσικής εισβολής.
Η ίδια τεχνολογία, όμως, έχει πλέον μετατραπεί σε αντικείμενο διαπραγμάτευσης για το επόμενο στάδιο του πολέμου.
Το μεγάλο δίλημμα
Για το Κίεβο, η επέκταση της λειτουργίας του Starlink στη Ρωσία θα μπορούσε να προσφέρει ένα σημαντικό επιχειρησιακό πλεονέκτημα, ιδιαίτερα απέναντι στους κινητούς εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων.
Για τον Μασκ, όμως, η παραχώρηση αυτής της δυνατότητας μπορεί να θεωρείται διαφορετικού χαρακτήρα από την υποστήριξη της ουκρανικής άμυνας.
Η χρήση Starlink για επικοινωνίες στο μέτωπο είναι ένα πράγμα.
Η ενεργοποίησή του για επιχειρήσεις βαθιά μέσα στη Ρωσία θα μπορούσε να θεωρηθεί άμεση διευκόλυνση επιθετικών επιχειρήσεων σε ρωσικό έδαφος.
Και αυτό ακριβώς φαίνεται να βρίσκεται πίσω από την επιφυλακτικότητα του Μασκ.
Ο Ζελένσκι έχει αφήσει πάντως ανοικτό το ενδεχόμενο αλλαγής στάσης. Όπως δήλωσε, ο Μασκ θεωρεί σήμερα τη συγκεκριμένη χρήση «κλιμάκωση», αλλά μπορεί να αλλάξει γνώμη εάν πειστεί από νέα επιχειρήματα.
Το αποτέλεσμα είναι ότι το Κίεβο συνεχίζει να διαπραγματεύεται, ενώ παραμένει ασαφές αν η τελική απόφαση θα ληφθεί στον Λευκό Οίκο ή στο Χόθορν της Καλιφόρνιας, όπου βρίσκεται η SpaceX.
Και όσο οι ρωσικοί βαλλιστικοί πύραυλοι εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τις ουκρανικές πόλεις, το Starlink του Μασκ παραμένει ένα από τα πιο ισχυρά και ταυτόχρονα πιο ευαίσθητα διαπραγματευτικά χαρτιά του πολέμου.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
