Ο πιο... «απτός» φόβος για το «σκουμπρί» υπερίσχυσε τελικά των πιο αόριστων φόβων για τον Ντόναλντ Τραμπ και τη Ρωσία στο κρίσιμης σημασίας δημοψήφισμα στην Ισλανδία για την επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, σκορπώντας απογοήτευση στους φιλοευρωπαϊστές και την ΕΕ, και ικανοποίηση στο αντιευρωπαϊκό «στρατόπεδο» (βλέπε Μαρίν Λεπέν).
🇪🇺 European Commission President Ursula von der Leyen expressed "disappointment" that Iceland voted against starting negotiations on accession to the European Union. pic.twitter.com/sCnN4toQBn
— 𝕊𝕡𝕣𝕚𝕟𝕥𝕖𝕣 𝕻𝕣𝕖𝕤𝕤 (@SprinterPress) August 30, 2026
Το «όχι» επικράτησε στο δημοψήφισμα σύμφωνα με τα τελικά επίσημα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος που δόθηκαν στη δημοσιότητα.
Στο ερώτημα «Πρέπει η Ισλανδία να επαναλάβει τις διαπραγματεύσεις ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ενωση;», το 52,8% των Ισλανδών απάντησε «όχι» και το 47,2% «ναι» στο δημοψηφίσμα που διεξήχθη χθες Σάββατο, σύμφωνα με την επίσημη καταμέτρηση που μετέδωσε το δίκτυο της δημόσιας τηλεόρασης RÚVμετά την καταμέτρηση όλων των ψηφοδελτίων.
Οι υποστηρικτές της ένταξης στην ΕΕ υποστήριζαν ότι είναι προς το συμφέρον της Ισλανδίας να προσεγγίσει τους Ευρωπαίους γείτονές της για να αντιμετωπίσει διασυνοριακά ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή. Υποστηρίζουν επίσης ότι το ευρώ θα παρείχε μεγαλύτερη σταθερότητα από την ασταθή ισλανδική κορώνα και θα περιόριζε τόσο τον αυξανόμενο πληθωρισμό (5,6%) όσο και τα υψηλά επιτόκια. Υπάρχουν επίσης γεωπολιτικοί λόγοι: η απρόβλεπτη στάση του Ντόναλντ Τραμπ και οι απειλές του να καταλάβει τη γειτονική Γροιλανδία - την οποία έχει μπερδέψει με την Ισλανδία σε αρκετές περιπτώσεις - έχουν αυξήσει τις ανησυχίες των νησιωτών για τη δική τους τύχη. Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει κλονίσει τα καθιερωμένα δόγματα ασφαλείας: το νησί κατέχει στρατηγική θέση στην υποαρκτική περιοχή, δεν έχει στρατό, και εξαρτάται από το ΝΑΤΟ και από μια διμερή αμυντική συμφωνία που υπογράφηκε το 1951 με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι αντίπαλοι, από την άλλη πλευρά, επέμειναν ότι η Ισλανδία ήδη απολαμβάνει όλα τα πλεονεκτήματα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης χωρίς να χρειάζεται να αναλάβει τις παραχωρήσεις κυριαρχίας που συνεπάγεται η ένταξη: είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (όπως η Νορβηγία και το Λιχτενστάιν) και αποτελεί επίσης μέρος της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών και της Ζώνης Σένγκεν για την ελεύθερη κυκλοφορία των ανθρώπων. Επικαλούνται επίσης εμπορικές συμφωνίες, όπως αυτή που έχει η χώρα με την Κίνα, τις οποίες θεωρούν πιο ευνοϊκές. Το ζήτημα της αλιείας -ένας από τους πυλώνες της ισλανδικής οικονομίας και ένας τομέας στον οποίο το Ρέικιαβικ θέλει να διατηρήσει τον αποκλειστικό έλεγχο- θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης με τις Βρυξέλλες, και οι αρμόδιοι φορείς διαβεβαιώνουν ότι το ευρωπαϊκό σύστημα ποσοστώσεων δεν προσαρμόζεται στην πραγματικότητά τους, ούτε στα χαρακτηριστικά αυτού του τομέα.
Η αλιεία του σκουμπριού αποτελεί έναν από τους βασικότερους οικονομικούς πυλώνες και ταυτόχρονα το μεγαλύτερο «αγκάθι» στις σχέσεις της Ισλανδίας με την Ένωση.
🇮🇸Iceland rejects renewed EU accession talks in closely contested referendum pic.twitter.com/TL8eF3bHuu
— tut0ugh (@tut0ugh) August 30, 2026
Ο «πόλεμος του σκουμπριού» του 2010 αποδείχθηκε ότι αποτελεί νωπή ακόμα ανάμνηση, όταν η ΕΕ και η Νορβηγία συγκρούστηκαν με την Ισλανδία και τις Νήσους Φερόες για τη μονομερή αύξηση των αλιευμάτων τους, μετά τη μετανάστευση ψαριών προς τα βόρεια λόγω της κλιματικής αλλαγής. Η κτηνοτροφία, η οποία αποτελεί επίσης πυλώνα δραστηριότητας στο νησί, ήταν επίσης απρόθυμη να υποταχθεί στις απαιτήσεις της ενιαίας αγοράς.
Οι υποστηρικτές του «όχι» δήλωσαν ότι η ένταξη στην ΕΕ θα απειλούσε την κυριαρχία της Ισλανδίας και τον αλιευτικό της κλάδο.
Η χώρα έχει αντιταχθεί σθεναρά στην ένταξη στο μπλοκ - το 90% των εταιρειών του κλάδου ήταν αντίθετες στην ιδέα - και η ΕΕ προσπάθησε να τους κερδίσει με μια συμφιλιωτική προσέγγιση πριν από την ψηφοφορία, η οποία όμως «έπεσε στο κενό».
Παρότι το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος είναι τεχνικά μη δεσμευτικό, η κυβέρνηση είχε δεσμευτεί εξ αρχής να το σεβαστεί.
Η Ισλανδία υπέβαλε για πρώτη φορά αίτηση ένταξης στην ΕΕ το 2009, όταν μια οικονομική κρίση έπληξε την οικονομία της χώρας. Μια ευρωσκεπτικιστική κυβέρνηση τερμάτισε τις ενταξιακές συνομιλίες τέσσερα χρόνια αργότερα.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
