Μόλις νομίζεις ότι έχεις καταλάβει προς τα πού περιστρέφεται ο κόσμος, εκείνος συνηθίζει να αλλάζει ξαφνικά κατεύθυνση. Πάρτε την Κίνα. Για περισσότερο από μία δεκαετία, η επικρατούσα αντίληψη ήταν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα οδηγούνταν σε έναν νέο Ψυχρό Πόλεμο, ο οποίος, όπως και ο παλιός, θα εγκυμονούσε τον απτό κίνδυνο να μετατραπεί σε θερμή σύγκρουση. Ωστόσο, τον τελευταίο χρόνο οι εντάσεις μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ έχουν αισθητά υποχωρήσει, σε μεγάλο βαθμό επειδή άλλα ζητήματα έχουν απαιτήσει περισσότερη προσοχή - κυρίως η τεχνητή νοημοσύνη και ο πόλεμος με το Ιράν. Παρότι ο πολιτικός, οικονομικός, στρατιωτικός και ιδεολογικός ανταγωνισμός μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ δεν έχει εξαφανιστεί, δεν φαίνεται πλέον να βρίσκεται στο επίκεντρο της εξωτερικής πολιτικής καμίας από τις δύο χώρες στον βαθμό που βρισκόταν παλαιότερα.
Η επίσκεψη του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ στον Λευκό Οίκο στις 24 Σεπτεμβρίου θα επιβεβαιώσει ότι η σχέση μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ είναι ζωτικής σημασίας και για τις δύο χώρες και ότι αποτελεί τη σημαντικότερη διμερή σχέση στον κόσμο. Θα αποδείξει όμως επίσης ότι ένας Ψυχρός Πόλεμος δεν είναι πλέον αναπόφευκτος.
Αντίθετα, η Κίνα και οι ΗΠΑ φαίνεται να κατευθύνονται προς κάτι διαφορετικό - περισσότερο προς μια «ψυχρή ειρήνη», που χαρακτηρίζεται από απρόθυμη συνεννόηση και προσαρμογή, παρά προς μια ολοκληρωτική εκστρατεία μηδενικού αθροίσματος, όπου η μία πλευρά κερδίζει ξεκάθαρα και η άλλη χάνει ξεκάθαρα.
Ένα μέρος αυτού είναι αναμφίβολα μια πραγματιστική αναγνώριση και από τις δύο χώρες ότι καμία δεν πρόκειται να εξαφανιστεί από το προσκήνιο για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ έθεσε την Κίνα στο επίκεντρο της ατζέντας εθνικής ασφάλειας, όμως ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump), στη δεύτερη θητεία του, έχει επικεντρωθεί λιγότερο στην Κίνα ως αντίπαλο και περισσότερο στη σύγκρουση στο Ιράν, στην απέλαση μεταναστών από τις ΗΠΑ και σε διάφορους εμπορικούς πολέμους. Δεν υπάρχει καμία ιδιαίτερη συμπάθεια μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου, αλλά η Κίνα σίγουρα δεν αποτελεί την κύρια προτεραιότητα του Τραμπ.
Ούτε η Κίνα φαίνεται να αφιερώνει υπερβολική ενέργεια στον ανταγωνισμό της με τις ΗΠΑ. Ο πόλεμος στο Ιράν και η σύγκρουση Ρωσίας-Ουκρανίας έχουν οδηγήσει τις κινεζικές στρατιωτικές αρχές να επανεξετάσουν μακροχρόνιες αντιλήψεις σχετικά με το μέλλον του πολέμου, συμπεριλαμβανομένου του είδους πολέμου που θα μπορούσε να είναι εφικτός στην περίπτωση της Ταϊβάν. Αυτό στρέφει περισσότερο την προσοχή της Κίνας στην ενίσχυση της περιφερειακής της ισχύος στην Ανατολική Ασία, παρά σε μια άμεση αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παράλληλα, το Πεκίνο είναι επίσης απορροφημένο από τις προκλήσεις της οικονομίας του, προσπαθώντας να βασιστεί περισσότερο στην εγχώρια κατανάλωση και να καταστεί πιο ενεργειακά αυτάρκες.
Οι δύο χώρες παραμένουν επίσης οικονομικά αλληλένδετες, παρότι και οι δύο θα προτιμούσαν να μην είναι. Ναι, οι επιπτώσεις της δασμολογικής πολιτικής των ΗΠΑ και των περιορισμών στις εξαγωγές έχουν οδηγήσει σε αισθητή μείωση του εμπορίου ΗΠΑ - Κίνας. Από το 2024 έως το 2025, το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών μειώθηκε σχεδόν κατά 30%, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία των ΗΠΑ.
Ωστόσο, η πτώση του διμερούς εμπορίου αποκρύπτει τη σημαντική αύξηση του μεριδίου των αμερικανικών εισαγωγών από «τρίτες χώρες», όπως το Βιετνάμ, οι οποίες έχουν λειτουργήσει ως κόμβοι διαμετακόμισης για κινεζικά προϊόντα με προορισμό την αμερικανική αγορά, προκειμένου να αποφεύγονται οι υψηλότεροι δασμοί. Στην πραγματικότητα, όπως αναγνωρίζει και ο Λευκός Οίκος, η αύξηση του μεριδίου των αμερικανικών εισαγωγών από αυτές τις χώρες αντιστοιχεί περίπου στη μείωση του μεριδίου των άμεσων εισαγωγών από την Κίνα από το 2018 και μετά.
Η επικέντρωση της Κίνας και των ΗΠΑ στα εσωτερικά τους ζητήματα και στους εμπορικούς περιορισμούς έχει, στην καλύτερη περίπτωση, εμποδίσει την περαιτέρω οικονομική ολοκλήρωση των δύο χωρών. Αυτό απέχει πολύ από το να σημαίνει ότι τερματίζεται η αλληλεξάρτησή τους - κάτι που, αν συμβεί, θα μπορούσε να χρειαστεί τουλάχιστον άλλη μία δεκαετία. Η Κίνα και οι ΗΠΑ δεν βρίσκονται σε έναν οικονομικό Ψυχρό Πόλεμο· βρίσκονται περισσότερο σε κάτι που μοιάζει με έναν δυστυχισμένο γάμο, χωρίς πραγματική δυνατότητα διαζυγίου.
Οι δύο χώρες δεν μπορούν εύκολα να ξεφύγουν η μία από την άλλη. Ούτε μπορούν να αντέξουν οικονομικά να πολεμήσουν στρατιωτικά μεταξύ τους ή απλώς να αποσυρθούν πίσω από τα δικά τους «οχυρά», χωρίς να υποστούν τεράστιες οικονομικές ζημιές. Είναι δεμένες μεταξύ τους, τώρα και για το προβλέψιμο μέλλον.
Αυτό σίγουρα δεν αποτελεί συνταγή για μια ευτυχισμένη σχέση, είναι όμως καλύτερο από πολλές από τις εναλλακτικές. Ένας κόσμος όπου οι ΗΠΑ και η Κίνα παραμένουν ψυχρές αλλά πολιτισμένες μεταξύ τους είναι πιο βιώσιμος και ασφαλής από μια διολίσθηση σε έναν Ψυχρό Πόλεμο, με έναν θερμό πόλεμο να παραμένει στο παρασκήνιο ως ενδεχόμενο. Οι ΗΠΑ, υπό την ηγεσία ενός απρόβλεπτου προέδρου, και η Κίνα, υπό την ηγεσία ενός ηγεμόνα με αυτοκρατορικές αντιλήψεις, φαίνεται να κατευθύνονται όχι προς τη σύγκρουση αλλά προς μια δύσκολη συνύπαρξη. Αυτό φαινόταν απίθανο ακόμη και πριν από έναν χρόνο και μπορεί να αποδειχθεί προσωρινό, αποτελεί όμως μια σπάνια αχτίδα φωτός σε έναν κατά τα άλλα συννεφιασμένο κόσμο.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
