Σοβαρά ερωτήματα για τον ρόλο των ΗΠΑ στον πόλεμο της Ουκρανίας προκαλεί ο αιφνιδιαστικός περιορισμός της λειτουργίας του δορυφορικού δικτύου Starlink, την ώρα που οι σχέσεις Ουάσινγκτον - Κιέβου βρίσκονται και πάλι σε κρίσιμο σημείο.
Για την Ουκρανία, το Starlink είναι ζωτικής σημασίας τόσο για τις επικοινωνίες στο πεδίο της μάχης όσο και για την αποτελεσματική χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones). Χάρη στο Starlink, τα ουκρανικά drones μπορούν να διατηρούν την επικοινωνία με τους χειριστές τους σε μεγαλύτερες αποστάσεις σε σύγκριση με τα συμβατικά δίκτυα ασυρμάτου, ενώ είναι λιγότερο ευάλωτα στις ηλεκτρονικές παρεμβολές, όπως αναφέρει σε ανάλυσή του το BBC.
Ωστόσο, το βράδυ της Τρίτης, τέθηκε αιφνιδιαστικά και χωρίς προειδοποίηση περιορισμός στη λειτουργία του Starlink, με αποτέλεσμα τα drones να μπορούν να διατηρούν τη σύνδεσή τους στο διαδίκτυο μόνο εφόσον πετούσαν με ταχύτητα έως 160 χιλιόμετρα την ώρα. Όπως δήλωσε υψηλόβαθμος Ουκρανός αξιωματούχος, η κίνηση αυτή προκάλεσε προβλήματα σε ορισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις και δυσχέρανε την ικανότητα του Κιέβου να αμύνεται απέναντι στις ρωσικές επιθέσεις.
Συγκεκριμένα, το όριο των 160 χιλιομέτρων την ώρα σήμαινε ότι οποιοδήποτε drone πετούσε με μεγαλύτερη ταχύτητα έχανε τη σύνδεσή του και ουσιαστικά αχρηστευόταν.
Η συνδεσιμότητα αποκαταστάθηκε έως το βράδυ της Τετάρτης.
Η εξέλιξη αυτή ανέδειξε για ακόμη μία φορά τον καθοριστικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει το Starlink στην πορεία του πολέμου, ο οποίος συνεχίζεται από τον Φεβρουάριο του 2022.
Τι είναι το Starlink και το Starshield
Το Starlink είναι ένα δίκτυο δορυφορικού διαδικτύου που χρησιμοποιεί δορυφόρους σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη για την παροχή σύνδεσης στο διαδίκτυο, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες περιοχές και σε πεδία πολεμικών επιχειρήσεων.
Σήμερα βασίζεται σε περισσότερους από 10.000 ενεργούς δορυφόρους, αποτελώντας το μεγαλύτερο δορυφορικό δίκτυο στον κόσμο.
Ανήκει στη SpaceX του Ίλον Μασκ και αποτελεί τη σημαντικότερη πηγή εσόδων της εταιρείας.
Ενώ το Starlink προορίζεται για πολιτική χρήση, το Starshield είναι η αντίστοιχη υπηρεσία στρατιωτικών προδιαγραφών, η οποία έχει σχεδιαστεί για το αμερικανικό Πεντάγωνο. Το Starshield αξιοποιεί το δίκτυο Starlink, αλλά διαθέτει αυξημένα μέτρα ασφαλείας, όπως ενισχυμένη κρυπτογράφηση, ώστε να επιτρέπει τη μετάδοση ευαίσθητων πληροφοριών χωρίς να μπορούν να υποκλαπούν.
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει επιτρέψει στην Ουκρανία να χρησιμοποιεί τόσο το Starlink όσο και το Starshield για την άμυνά της απέναντι στη Ρωσία.
Τον Φεβρουάριο, ο Μασκ διέκοψε την πρόσβαση της Μόσχας στην υπηρεσία, προσφέροντας με τον τρόπο αυτό στρατιωτικό πλεονέκτημα στο Κίεβο.
Πώς λειτουργεί το Starlink στο πεδίο της μάχης
Με απλά λόγια, το Starlink χρησιμοποιεί χιλιάδες δορυφόρους για να παρέχει πρόσβαση στο διαδίκτυο υψηλής ταχύτητας σχεδόν σε κάθε γωνιά του πλανήτη, μέσω επίγειων τερματικών συσκευών που οι χρήστες μπορούν εύκολα να αγοράσουν και να εγκαταστήσουν μόνοι τους.
Όπως έχει δηλώσει ο Μασκ, η εγκατάστασή τους απαιτεί μόλις δύο κινήσεις: «Στρέψτε τη συσκευή προς τον ουρανό και συνδέστε την στο ρεύμα».
Αυτή η ευκολία καθιστά το Starlink ιδανικό για χρήση στο πεδίο της μάχης.
Το δίκτυο έχει εξελιχθεί στη «ραχοκοκαλιά των στρατιωτικών επικοινωνιών στην Ουκρανία», σύμφωνα με τον Τζορτζ Μπάρος του Ινστιτούτου Μελέτης του Πολέμου (ISW), καθώς χρησιμοποιείται από τις χερσαίες, ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις του Κιέβου.
Στην Ουκρανία χρησιμοποιούνται τόσο το Starlink, που προορίζεται για πολιτική χρήση, όσο και το Starshield, η στρατιωτική εκδοχή του, ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες για επικοινωνία.
Η συγκεκριμένη τεχνολογία είναι καθοριστικής σημασίας για την αποτελεσματική χρήση οπλικών συστημάτων, όπως τα drones, τα οποία συνδέονται στο δίκτυο επιτρέποντας στους χειριστές τους να βλέπουν τους στόχους σε πραγματικό χρόνο.
Με τον τρόπο αυτό, μειώνεται δραστικά ο χρόνος που μεσολαβεί από τον εντοπισμό ενός στόχου έως την εκδήλωση της επίθεσης εναντίον του.
Καθώς η Ρωσία δεν έχει εξουσιοδότηση να χρησιμοποιεί το Starlink, το δίκτυο δεν λειτουργεί όταν η Ουκρανία εξαπολύει επιθέσεις με πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς βαθιά στο ρωσικό έδαφος, με στόχο διυλιστήρια πετρελαίου.
Ωστόσο, για την άμυνά της, η Ουκρανία βασίζεται στο Starlink προκειμένου να προστατεύει τον εναέριο χώρο της από τις ρωσικές επιθέσεις, ιδιαίτερα από τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη τύπου Shahed που χρησιμοποιούν κινητήρες τζετ.
Τα συγκεκριμένα drones αναπτύσσουν ταχύτητες που ξεπερνούν τα 319 χιλιόμετρα την ώρα, γεγονός που σημαίνει ότι ο περιορισμός που επέβαλε το Starlink κατέστησε σχεδόν αδύνατη την καταδίωξη και αναχαίτισή τους από τις ουκρανικές δυνάμεις.
Καθώς δεν υπάρχει άμεσα διαθέσιμη εναλλακτική λύση που να μπορεί να αντικαταστήσει το Starlink, οποιοσδήποτε περιορισμός στην ταχύτητα ή διακοπή της συνδεσιμότητας έχει σοβαρές επιπτώσεις στην αμυντική ικανότητα της Ουκρανίας.
Οι πρόσφατοι περιορισμοί ανέδειξαν για ακόμη μία φορά τον βαθμό εξάρτησης του Κιέβου από το δορυφορικό δίκτυο του Ίλον Μασκ.
Παρότι το Starlink μπορεί να παρέχει σύνδεση στο διαδίκτυο σχεδόν σε κάθε σημείο του πλανήτη, αυτό δεν σημαίνει ότι η χρήση του επιτρέπεται παντού, καθώς απαιτείται σχετική άδεια για κάθε χώρα.
Η Ρωσία συγκαταλέγεται στις χώρες όπου η λειτουργία του δεν έχει εγκριθεί. Ωστόσο, το Κίεβο έχει καταγγείλει στο παρελθόν ότι η Μόσχα κατάφερνε να προμηθεύεται τερματικές συσκευές Starlink και να τις χρησιμοποιεί στα κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη.
«Εάν η SpaceX πληροφορηθεί ότι κάποια τερματική συσκευή Starlink χρησιμοποιείται από πρόσωπο ή οντότητα που υπόκειται σε κυρώσεις ή δεν έχει σχετική άδεια, διερευνούμε την καταγγελία και, εφόσον επιβεβαιωθεί, προχωρούμε στην απενεργοποίηση της συσκευής», είχε ανακοινώσει το Starlink το 2024.
Ωστόσο, με δεκάδες χιλιάδες τερματικές συσκευές μόνο στην Ουκρανία, ο εντοπισμός εκείνων που χρησιμοποιούνται νόμιμα και εκείνων που δεν έχουν σχετική άδεια ενδέχεται να αποτελεί σχεδόν αδύνατο εγχείρημα.
Γιατί το Starlink περιόρισε την ταχύτητα των drones;
Η απάντηση παραμένει ασαφής.
Κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο Λονδίνο την Τετάρτη, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι εξέφρασε την ελπίδα ότι επρόκειτο απλώς για κάποιο λάθος. Ωστόσο, σε μεταγενέστερη συνέντευξή του στους Financial Times, δήλωσε: «Δεν ήταν τεχνικό πρόβλημα, ήταν θέμα βούλησης».
Από την πλευρά του, ο Ίλον Μασκ υποστήριξε ότι το Starshield τελεί υπό τη διαχείριση της αμερικανικής κυβέρνησης, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το Πεντάγωνο ενδέχεται να ευθύνεται για τους περιορισμούς.
«Τα συστήματα Starshield ανήκουν στην αμερικανική κυβέρνηση και ελέγχονται από αυτήν», έγραψε στην πλατφόρμα X.
«Οποιοιδήποτε περιορισμοί στην ταχύτητα ή στη χρήση αποφασίζονται από τον αμερικανικό στρατό και, σε τελική ανάλυση, από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών», πρόσθεσε.
Ο Μασκ διευκρίνισε επίσης ότι το Starlink αποτελεί εμπορική υπηρεσία που ανήκει στη SpaceX και ελέγχεται από αυτήν.
«Η χρήση του Starlink περιορίζεται σε μη στρατιωτικές ή αμυντικές δραστηριότητες και δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιείται για επιθετικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, καθώς κάτι τέτοιο δεν θα ήταν ενδεδειγμένο για μια εμπορική εταιρεία», ανέφερε.
Οι περιορισμοί στη λειτουργία του Starlink συνέπεσαν με φονικές ρωσικές επιθέσεις στην Ουκρανία το βράδυ της Τρίτης, που άφησαν 600.000 ανθρώπους χωρίς ρεύμα και προκάλεσαν ζημιές σε υποδομές επικοινωνιών και ενέργειας που χρησιμοποιεί ο ουκρανικός στρατός. Κάτοικοι ανέφεραν ότι δεν υπήρξε καμία προειδοποίηση για την έλευση των ρωσικών drones.
«Είναι σαφές ότι αυτή η ενέργεια δεν μπορεί να είναι σύμπτωση και συνδέεται με την τρέχουσα πολιτική κατάσταση», έγραψε το πρωί της Τετάρτης στο Telegram ο σύμβουλος του Ζελένσκι, Σερχίι Μπεσκρέστνοφ.
Οι σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ουκρανίας έχουν επιδεινωθεί το τελευταίο διάστημα, ιδιαίτερα μετά την ανακοίνωση συμφωνίας της Ουάσινγκτον με τη Μόσχα για την εισαγωγή ρωσικού ντίζελ στην αμερικανική αγορά.
Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τη συμφωνία «δώρο» προς τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, με τον Ντόναλντ Τραμπ να απαντά ότι θεωρεί πως «ήρθε η ώρα η Ουκρανία να αποκτήσει νέο πρόεδρο».
Την Κυριακή, ο Τραμπ ανακοίνωσε κατάπαυση του πυρός όσον αφορά τις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές. Ωστόσο, τρεις ημέρες αργότερα, η Ουκρανία ανακοίνωσε ότι θα επαναλάβει τις επιθέσεις, κατηγορώντας τη Ρωσία ότι αγνόησε την εκεχειρία και τις ΗΠΑ ότι απέσυραν κρίσιμης σημασίας υποστήριξη. Το Κρεμλίνο, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι ουδέποτε είχε συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός.
Ο Ζελένσκι έχει κατηγορήσει τις ΗΠΑ ότι απείλησαν να διακόψουν την παροχή πληροφοριών από τις υπηρεσίες πληροφοριών τους, εάν η Ουκρανία συνεχίσει να πλήττει ρωσικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.
Ο Τραμπ έχει διαψεύσει την κατηγορία, ωστόσο την περασμένη εβδομάδα δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ο Ζελένσκι «καλά θα κάνει να σταματήσει επιτέλους» τις επιθέσεις.
- Γάζα: Σταματά η είσοδος εμπορικών προϊόντων από το Ισραήλ λόγω διαφωνίας των εμπόρων με τη Χαμάς
- Λίβανος: Η Χεζμπολάχ παραδέχθηκε ότι της ανήκει το φορτίο με τον μισό τόνο εκρηκτικών – Λέει ότι προοριζόταν για επιθέσεις κατά του Ισραήλ
- Γερμανία: Τον σταμάτησαν για έλεγχο στο αεροδρόμιο και βρήκαν στη βαλίτσα του 92 φίδια και σαύρες
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
