Του Αντώνη Ζήβα
Περισσότεροι από 140.000 νέοι έχουν δηλώσει ότι σκοπεύουν να συμμετάσχουν στις διαδηλώσεις που προγραμματίζονται το Σάββατο 31 Οκτωβρίου σε 23 πόλεις της Γερμανίας, σύμφωνα με τους διοργανωτές.
Η πρωτοβουλία της Generation Z στρέφεται κατά των περικοπών στην εκπαίδευση και τις κοινωνικές δαπάνες, ενώ απορρίπτει τα σχέδια για την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία και ζητά περισσότερες επενδύσεις στην υγεία και τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης.
Οι κινητοποιήσεις διοργανώνονται από την ομάδα «Gen Z steht auf» («Η Gen Z σηκώνεται όρθια»), η οποία καλεί τους νέους να διεκδικήσουν μεγαλύτερη συμμετοχή στις αποφάσεις που καθορίζουν το μέλλον τους. Οι βασικές συγκεντρώσεις θα πραγματοποιηθούν στο Βερολίνο, το Αμβούργο, το Μόναχο, τη Φρανκφούρτη και την Κολωνία, ενώ έχουν προγραμματιστεί δράσεις σε άλλες 18 πόλεις.
Πού θα πραγματοποιηθούν οι διαδηλώσεις
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιήσει οι διοργανωτές, η Κολωνία συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό διαδικτυακών δηλώσεων συμμετοχής, με περισσότερες από 12.000, και ακολουθεί η Φρανκφούρτη με σχεδόν 11.000. Στο Αμβούργο και το Βερολίνο οι δηλώσεις ξεπερνούν τις 8.000 σε κάθε πόλη, ενώ στο Μόναχο πλησιάζουν τις 7.000.
Οι συγκεντρώσεις έχουν προγραμματιστεί να αρχίσουν στις 14:00 τοπική ώρα, με σύνθημα «Το μέλλον μας βρίσκεται στα χέρια μας». Οι αριθμοί αφορούν δηλώσεις πρόθεσης συμμετοχής και δεν αποτελούν επιβεβαιωμένη καταμέτρηση των διαδηλωτών που θα βρεθούν τελικά στους δρόμους.
Στο κείμενο θέσεων της πρωτοβουλίας, οι νέοι ζητούν μια πολιτική που θα δίνει προτεραιότητα στην εκπαίδευση, την κοινωνική ασφάλιση, την υγειονομική περίθαλψη και την προσιτή διαβίωση, αντί να περιορίζει τις σχετικές δαπάνες.
«Είμαστε νέοι άνθρωποι που δεν θέλουμε πλέον να παρακολουθούμε τις αποφάσεις για το μέλλον μας να λαμβάνονται χωρίς να ακούγεται η φωνή μας», αναφέρουν οι διοργανωτές, προειδοποιώντας ότι η 31η Οκτωβρίου αποτελεί μόνο την αρχή της προσπάθειάς τους.
Το αγκάθι της στρατιωτικής θητείας
Ένα από τα βασικά αιτήματα των διαδηλωτών είναι η αντίθεση στα σχέδια για τη στρατιωτική θητεία. Το ζήτημα έχει αποκτήσει ιδιαίτερη βαρύτητα στη Γερμανία, καθώς η ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων και η ανάγκη αύξησης του αριθμού των στρατιωτών έχουν επαναφέρει τη συζήτηση για τις υποχρεώσεις των νέων απέναντι στις ένοπλες δυνάμεις.
Η πρωτοβουλία αντιτίθεται στην προοπτική να επιβαρυνθούν οι νεότερες ηλικίες με πρόσθετες υποχρεώσεις, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος ζωής, δυσκολίες στην εκπαίδευση και περιορισμένες οικονομικές προοπτικές.
Η αντιπαράθεση συνδέεται με το ευρύτερο ευρωπαϊκό ερώτημα για την κατανομή των δημόσιων πόρων. Η αύξηση των αμυντικών δαπανών και η ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων αποτελούν προτεραιότητες για πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, την ώρα που οργανώσεις και ομάδες νέων ζητούν να μη μείνουν πίσω οι κοινωνικές ανάγκες.
Από τη Γαλλία έως τα Βαλκάνια: Μια γενιά απέναντι σε έναν κόσμο που αποφασίζει χωρίς αυτήν
Από τη Γαλλία και τη Γερμανία έως την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Σερβία και την Αλβανία, οι κινητοποιήσεις των τελευταίων μηνών αναδεικνύουν μια κοινή εμπειρία για μεγάλο μέρος της νεολαίας: την αίσθηση ότι καλείται να ζήσει με τις συνέπειες αποφάσεων στη λήψη των οποίων έχει περιορισμένη συμμετοχή. Τα αιτήματα δεν είναι παντού τα ίδια, αλλά συναντώνται σε βασικά σημεία.
Η ακρίβεια, τα υψηλά ενοίκια, η δυσκολία πρόσβασης σε αξιοπρεπή κατοικία, οι ελλείψεις στην εκπαίδευση και την υγεία, η εργασιακή ανασφάλεια και η αμφισβήτηση των πολιτικών ηγεσιών συνθέτουν ένα κοινό υπόβαθρο δυσαρέσκειας.
Στη Γαλλία, οι μαθητικές και φοιτητικές διαμαρτυρίες συνδέονται με την κατάσταση στα σχολεία και τις δημόσιες υπηρεσίες, ενώ στην Ιταλία η αντίθεση στις αμυντικές δαπάνες και στην πολεμική εμπλοκή συναντά αιτήματα για καλύτερες συνθήκες διαβίωσης.
Στην Ισπανία και την Πορτογαλία, η στεγαστική κρίση αποτυπώνει με ιδιαίτερη ένταση το χάσμα ανάμεσα στην εργασία και τη δυνατότητα μιας αυτόνομης ζωής.
Στη Σερβία, οι φοιτητικές κινητοποιήσεις για την τραγωδία στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ εξελίχθηκαν σε ευρύτερη διεκδίκηση διαφάνειας και λογοδοσίας, ενώ στην Αλβανία οι διαμαρτυρίες συνδέονται με την εκπαίδευση, τις επαγγελματικές προοπτικές και την καταγγελία της διαφθοράς.
Η γερμανική κινητοποίηση προσθέτει σε αυτή την εικόνα ένα ακόμη ερώτημα: γιατί οι νέοι θα πρέπει να αναλάβουν το βάρος μιας ενδεχόμενης υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας, την ώρα που ζητούν περισσότερους πόρους για την παιδεία, την υγεία και την κοινωνική προστασία;
Πίσω από τις επιμέρους διεκδικήσεις διακρίνεται μια βαθύτερη κοινωνική και πολιτική ένταση. Οι νέοι δεν διαμαρτύρονται μόνο για το ύψος των μισθών ή των ενοικίων, ούτε αποκλειστικά για μια συγκεκριμένη κυβερνητική απόφαση.
Αμφισβητούν και το κατά πόσο οι θεσμοί και οι πολιτικές προτεραιότητες ανταποκρίνονται στις συνθήκες μέσα στις οποίες καλούνται να χτίσουν τη ζωή τους. Για πολλούς από αυτούς, η υπόσχεση ότι η εκπαίδευση και η εργασία θα εξασφαλίσουν οικονομική ανεξαρτησία, κοινωνική άνοδο και ασφάλεια μοιάζει ολοένα δυσκολότερο να εκπληρωθεί.
Η αίσθηση αυτή ενισχύεται όταν βλέπουν τις δημόσιες δαπάνες να κατευθύνονται σε άλλες προτεραιότητες, ενώ βασικές ανάγκες παραμένουν ακάλυπτες, ή όταν διαπιστώνουν ότι η πολιτική εξουσία αναπαράγεται από γενιές που δεν βιώνουν με τον ίδιο τρόπο την ανασφάλεια της δικής τους καθημερινότητας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η σύγκρουση αποκτά και γενεακή διάσταση. Ένας κόσμος που εξακολουθεί να οργανώνεται γύρω από τις προτεραιότητες των μεγαλύτερων ηλικιών καλείται να απαντήσει στις ανάγκες μιας γενιάς που αισθάνεται ότι δεν εκπροσωπείται επαρκώς και ότι αντιμετωπίζεται περισσότερο ως αποδέκτης αποφάσεων παρά ως ισότιμος συνομιλητής.
Δεν πρόκειται, βεβαίως, για μια ομοιογενή γενιά ούτε για ένα ενιαίο ευρωπαϊκό κίνημα. Οι πολιτικές αντιλήψεις, οι κοινωνικές συνθήκες και οι μορφές διαμαρτυρίας διαφέρουν σημαντικά. Ωστόσο, επανέρχεται το ίδιο ερώτημα: ποιος αποφασίζει για το μέλλον των νέων και με ποια κριτήρια;
Από τη διεκδίκηση προσιτής στέγασης μέχρι την αντίθεση στη στρατιωτική θητεία, το κοινό νήμα είναι η απαίτηση να μην αντιμετωπίζονται η οικονομική ασφάλεια, η κοινωνική προστασία και το δικαίωμα συμμετοχής ως ζητήματα που μπορούν να αναβάλλονται επ' αόριστον.
Η εξάπλωση των κινητοποιήσεων δεν σημαίνει ότι οι νέοι σε όλες αυτές τις χώρες συντονίζονται μεταξύ τους ή επιδιώκουν τον ίδιο πολιτικό στόχο. Δείχνει, όμως, ότι παρόμοιες κοινωνικές πιέσεις παράγουν ανάλογα ερωτήματα σε διαφορετικά εθνικά περιβάλλοντα. Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη διάσταση των διαδηλώσεων: πέρα από την αντίθεση σε συγκεκριμένα μέτρα, η νεολαία διεκδικεί λόγο στον καθορισμό των προτεραιοτήτων μιας κοινωνίας που θα κληθεί να κληρονομήσει.
Το αν αυτή η δυσαρέσκεια θα μετατραπεί σε διαρκή πολιτική συμμετοχή ή θα παραμείνει μια σειρά από επιμέρους εκρήξεις διαμαρτυρίας είναι ένα ερώτημα που παραμένει ανοιχτό.
Αυξημένα μέτρα ασφαλείας ενόψει των συγκεντρώσεων
Οι γερμανικές αρχές προετοιμάζονται για τις διαδηλώσεις της 31ης Οκτωβρίου, με ιδιαίτερη προσοχή στις μεγάλες πόλεις.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Bild, το οποίο επικαλείται πηγές ασφαλείας, η αστυνομία έχει καταρτίσει σχέδια ανάπτυξης δυνάμεων και έχει προσδιορίσει σημεία στα οποία ενδέχεται να απαιτηθεί αυξημένη παρουσία, μεταξύ άλλων κοντά σε ευάλωτες εγκαταστάσεις.
Το ίδιο δημοσίευμα αναφέρει ότι σε μεγάλες πόλεις αναμένεται να βρίσκονται σε ετοιμότητα ειδικά μέσα, μεταξύ των οποίων εκτοξευτήρες νερού, ενώ προβλέπεται η επιτήρηση των συγκεντρώσεων από αέρος με ελικόπτερα και, εφόσον χρειαστεί, αστυνομικά drones.
Στα σχέδια περιλαμβάνονται επίσης μέτρα για την αποτροπή επεισοδίων και τον διαχωρισμό ενδεχόμενων βίαιων ομάδων από άλλους διαδηλωτές.
Ο συνιδρυτής της «Gen Z steht auf», Άκραμ Σέλο, έχει δηλώσει ότι οι κινητοποιήσεις θα πραγματοποιηθούν ειρηνικά, τονίζοντας ότι η πρωτοβουλία απορρίπτει κάθε μορφή βίας. Η στάση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι αρχές καλούνται να διασφαλίσουν την ομαλή διεξαγωγή των συγκεντρώσεων, χωρίς να περιορίσουν το δικαίωμα των νέων να διαμαρτύρονται.
Το μέγεθος της συμμετοχής θα φανεί το Σάββατο, όταν οι διαδικτυακές δηλώσεις θα δοκιμαστούν στην πράξη. Για τους διοργανωτές, ωστόσο, το μήνυμα έχει ήδη διατυπωθεί: οι νέοι δεν θέλουν οι αποφάσεις για την εκπαίδευση, την εργασία, την κοινωνική προστασία και το μέλλον τους να λαμβάνονται χωρίς τη δική τους συμμετοχή.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
