FT: Η Ευρώπη να μιλήσει με τον Πούτιν, πριν είναι αργά - Κίνδυνος καταστροφικού πολέμου

«Τα τελευταία χρόνια, ο διάλογος με τη Ρωσία υπήρξε άκαρπος, επηρεασμένος από την εμμονή του Πούτιν με αυτό που ο ίδιος αντιλαμβάνεται ως ιστορικές αδικίες»

Πούτιν

Την ανάγκη η Ευρώπη να αποκαταστήσει τους διαύλους επικοινωνίας με τη Ρωσία, χωρίς ωστόσο να εγκαταλείψει τη στρατιωτική ενίσχυσή της ή τη στήριξη προς την Ουκρανία, επισημαίνει ο Βρετανός διπλωμάτης Σερ Σάιμον Γκας (Sir Simon Lawrance Gass) σε άρθρο του στους FT με τίτλο «Europe needs to talk to Russia» (Η Ευρώπη πρέπει να μιλήσει στη Ρωσία). Στην αντίθετη περίπτωση, ο διπλωμάτης προειδοποιεί ότι υπάρχει κίνδυνος καταστροφικού πολέμου με τη Ρωσία.

«Το 1983 ήταν μια επικίνδυνη χρονιά. Οι Σοβιετικοί ηγέτες πίστευαν ότι η έντονη αντικομμουνιστική ρητορική του προέδρου Ρόναλντ Ρέιγκαν ίσως υποδήλωνε προθυμία για πόλεμο. Τον Σεπτέμβριο, εντόπισαν κάτι που έμοιαζε με επίθεση από βαλλιστικούς πυραύλους των ΗΠΑ. Ευτυχώς, ένας Σοβιετικός αξιωματικός έκρινε ότι πιθανότατα επρόκειτο για σφάλμα του συστήματος, αποτρέποντας έτσι πυρηνικά αντίποινα. Εκείνον τον Νοέμβριο, οι Σοβιετικοί εξέλαβαν την ετήσια άσκηση του ΝΑΤΟ «Able Archer» ως προετοιμασία για επίθεση εναντίον της χώρας τους. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε με ακρίβεια πόσο κοντά φτάσαμε σε έναν πυρηνικό πόλεμο, αλλά η απόσταση ήταν ανησυχητικά μικρή».



«Περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες αργότερα, το φάντασμα του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Δύσης έχει επανεμφανιστεί. Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δηλώνει ότι πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για μια ρωσική επίθεση εντός της επόμενης πενταετίας. Αντίστοιχα, η Ρωσία είναι πεπεισμένη ότι τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ συμμετέχουν ενεργά στις εχθροπραξίες στην Ουκρανία».

«Η αντίδραση της Ευρώπης κινείται σε τρεις άξονες: στήριξη της Ουκρανίας, αύξηση των αμυντικών δαπανών —σε μια προσπάθεια να καλυφθεί το κενό ετών υποεπένδυσης— και ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι σε επιθέσεις που εμπίπτουν στη λεγόμενη ‘’γκρίζα ζώνη’’».

«Ωστόσο, αυτά τα αναγκαία βήματα δεν επαρκούν για να μειώσουν τον μικρό, αλλά όχι αμελητέο, κίνδυνο ενός αμοιβαία καταστροφικού πολέμου με τη Ρωσία. Οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες ενδέχεται να συμβάλουν στην αποτροπή του ρωσικού τυχοδιωκτισμού. Όμως, η αποτροπή δεν περιορίζεται μόνο σε ισχυρότερες ένοπλες δυνάμεις. Τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ οφείλουν να καταβάλουν εξίσου μεγάλη προσπάθεια για την αποφυγή του πολέμου, όσο και για την προετοιμασία τους απέναντι σε αυτόν».

«Πολλές από τις δικλείδες ασφαλείας που υπήρχαν κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου έχουν πλέον καταργηθεί ή ατονήσει. Οι συμφωνίες ελέγχου των εξοπλισμών ουσιαστικά δεν υφίστανται. Η κοινή αντίληψη γύρω από τη θεωρία της αποτροπής έχει εξανεμιστεί. Οι μηχανισμοί διαχείρισης της κλιμάκωσης είναι αδύναμοι. Οι αξιόπιστοι δίαυλοι επικοινωνίας —στρατιωτικοί ή πολιτικοί— με τη Ρωσία είναι ελάχιστοι και αναποτελεσματικοί».

«Αυτό συνεπάγεται μεγαλύτερο κίνδυνο να παρερμηνεύσουν οι δύο πλευρές η μια τις προθέσεις της άλλης. Οι φοιτητές διεθνών σχέσεων διδάσκονται το λεγόμενο ‘’παράδοξο της ασφάλειας’’, κατά το οποίο δύο αντίπαλοι λαμβάνουν μέτρα για την ενίσχυση της άμυνάς τους, πλην όμως με τρόπους που η άλλη πλευρά εκλαμβάνει ως επιθετικούς, απαιτώντας έτσι μια ανάλογη απάντηση. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ένας κύκλος κλιμάκωσης, τον οποίο, σε τελική ανάλυση, καμία από τις δύο πλευρές δεν επιθυμεί. Όπως συνέβη και το 1983, ο κίνδυνος να προκληθεί σύγκρουση από εσφαλμένες εκτιμήσεις ή ατυχήματα σε μια περίοδο υψηλής έντασης ενδέχεται να είναι μεγαλύτερος από τον κίνδυνο μιας σκόπιμης σύγκρουσης. Όπως και το 1983, ενδέχεται να υπάρχει μικρότερος κίνδυνος σκόπιμης σύγκρουσης σε σχέση με τον κίνδυνο λανθασμένων εκτιμήσεων ή ατυχημάτων σε μια περίοδο υψηλής έντασης».

«Ο κίνδυνος αυτός αυξάνεται εάν οι πολιτικοί χρησιμοποιούν πολεμοχαρή ρητορική — κάτι που ερμηνεύεται πολύ εύκολα ως προάγγελος σύγκρουσης. Ίσως είναι λογικό το ΝΑΤΟ να διαθέτει σχέδια για την εξουδετέρωση της ρωσικής αεράμυνας γύρω από τον θύλακα του Καλίνινγκραντ. Δεν είναι όμως λογικό να το δηλώνει δημόσια ένας υπουργός Εξωτερικών χώρας της ΕΕ, ισχυριζόμενος στη συνέχεια ότι οι δηλώσεις του δεν προορίζονταν για ρωσικά αυτιά».

«Δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις. Τα τελευταία χρόνια, ο διάλογος με τη Ρωσία υπήρξε άκαρπος, επηρεασμένος από την εμμονή του Βλαντιμίρ Πούτιν με αυτό που ο ίδιος αντιλαμβάνεται ως ιστορικές αδικίες. Υποτιμούμε, με δικό μας κίνδυνο, την πεποίθηση της ρωσικής ηγεσίας ότι η διεύρυνση του ΝΑΤΟ απειλεί την ασφάλειά της. Δεν αποδέχονται ότι το ΝΑΤΟ αποτελεί μια αμιγώς αμυντική συμμαχία».

«Παρόλα αυτά, οι ευρωπαϊκές χώρες οφείλουν να αξιοποιήσουν κάθε διαθέσιμο δίαυλο επικοινωνίας με τη Ρωσία, τόσο για να εξηγήσουν τη δική τους αντίληψη περί ευρωπαϊκής ασφάλειας όσο και για να διερευνήσουν τρόπους περιορισμού των λανθασμένων αντιλήψεων. Αυτό απαιτεί μεγαλύτερη σύμπνοια ως προς τον επιδιωκόμενο στόχο, σε σχέση με ό,τι έχουν επιδείξει μέχρι σήμερα οι ευρωπαϊκές χώρες. Οι ηγέτες της ηπείρου θα πρέπει να ορίσουν εκπροσώπους που θα αναλάβουν τον ρόλο των βασικών διαβιβαστών μηνυμάτων σε αυτή την προσπάθεια διαλόγου — χωρίς βέβαια να αποκλείεται η συμμετοχή και άλλων στην επικοινωνία με τη Ρωσία».

«Οι χώρες μας θα μπορούσαν επίσης να επεκτείνουν τη στρατηγική τους σκέψη, πέρα από το πλαίσιο της έδρας του ΝΑΤΟ. Εάν οφείλουμε να είμαστε προετοιμασμένοι για το ενδεχόμενο πολέμου με τη Ρωσία, οι Ευρωπαίοι ηγέτες οφείλουν να έχουν επεξεργαστεί σε βάθος τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργούσαν, στην πράξη, η διαχείριση της κλιμάκωσης και η αντιμετώπιση κρίσεων».

«Μια βελτιωμένη στρατηγική αντίληψη θα βοηθούσε επίσης στον συντονισμό και την ακριβέστερη διατύπωση των μηνυμάτων. Η επιτυχής αποτροπή απαιτεί όχι μόνο αξιόμαχες στρατιωτικές δυνάμεις, αλλά και την προσεκτική αποστολή μηνυμάτων σχετικά με τις συνέπειες μιας επιθετικής ενέργειας, επιτυγχάνοντας τη σωστή ισορροπία μεταξύ σαφήνειας και ασάφειας. Αυτό καθίσταται ακόμη πιο κρίσιμο δεδομένης της ασυνέπειας που χαρακτηρίζει τα μηνύματα των ΗΠΑ».

«Το 1983, η Μάργκαρεт Θάτσερ αφιέρωσε μια ολόκληρη ημέρα σε ένα σεμινάριο με ειδικούς, προκειμένου να κατανοήσει τη Σοβιετική Ένωση — πώς λειτουργούσε, ποιες ήταν οι πεποιθήσεις των ηγετών της, καθώς και τα δυνατά και αδύνατα σημεία της. Οι δικοί μας ηγέτες θα έκαναν καλά αν επαναλάμβαναν αυτή την άσκηση. Η ίδια ήταν δικαίως πεπεισμένη ότι η Δύση βρισκόταν σε μια συστημική αντιπαράθεση με τους Σοβιετικούς. Πίστευε, ωστόσο, ότι η απομόνωσή τους θα αποτελούσε λάθος, και επιθυμούσε να είμαστε προετοιμασμένοι για τη στιγμή που θα ερχόταν η αλλαγή. Έναν χρόνο αργότερα, υποδέχθηκε τον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, στο πλαίσιο της ιστορικής σημασίας επίσκεψής του».
Πηγή: skai.gr
6 0 Bookmark

Απόρρητο