Γερμανοί ευρωβουλευτές σχεδιάζουν «μεγάλο συνασπισμό» για να περιορίσουν την ακροδεξιά στις Βρυξέλλες

Κορυφαία στελέχη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επιδιώκουν να αντικαταστήσουν την εύθραυστη συμμαχία που στηρίζει την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν με ένα πιο οργανωμένο σχήμα συνεργασίας στο κέντρο, στα πρότυπα των μεγάλων κυβερνητικών συνασπισμών της Γερμανίας.

Η πρωτοβουλία προέρχεται από τους Niclas Herbst και René Repasi, τους κοινοβουλευτικούς ηγέτες, αντίστοιχα, των Χριστιανοδημοκρατών (CDU) και των Σοσιαλδημοκρατών (SPD) στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Τα δύο κόμματα συγκροτούν τον κυβερνητικό συνασπισμό στη Γερμανία, υπό τον καγκελάριο Friedrich Merz.

Οι δύο Γερμανοί ευρωβουλευτές θέλουν οι ευρωπαϊκές πολιτικές οικογένειες στις οποίες ανήκουν να καταλήξουν σε μια συμφωνία που θα τους επιτρέπει να προωθούν από κοινού πολιτικές, αντί να διαπραγματεύονται και να συγκρούονται ξεχωριστά για κάθε νομοθετικό φάκελο.

Η πρόταση προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία πιο επίσημων δομών για την επίλυση των διαφορών, καθώς και έναν μηχανισμό μέσω του οποίου οι δύο πλευρές θα μπορούν να μοιράζονται την πρωτοβουλία σε διαφορετικούς τομείς πολιτικής.

«Αν δεν έχουμε εμπιστοσύνη, αν δεν βρούμε καλές λύσεις και αν δεν πετύχουμε για τους πολίτες, τότε οι λαϊκιστές και οι εξτρεμιστές, τόσο από την αριστερά όσο και από τη δεξιά, θα είναι αυτοί που θα αποφασίζουν», δήλωσε ο Χερμπστ, κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης με τον Ρεπάσι.

Η εικόνα δύο πολιτικών αντιπάλων που επιχειρούν να αφήσουν στην άκρη τις διαφορές τους προκειμένου να αντιμετωπίσουν μια κοινή απειλή αποτυπώνει τις νέες ισορροπίες που διαμορφώνονται στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση του POLITICO, οι τρεις κεντρώες πολιτικές ομάδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναμένεται να χάσουν συνολικά 49 έδρες στις επόμενες ευρωεκλογές.

Η άνοδος της ακροδεξιάς αλλάζει τις ισορροπίες

Τα σημαντικά κέρδη της ακροδεξιάς στις ευρωεκλογές του 2024 άλλαξαν τις ισορροπίες που για δεκαετίες καθόριζαν τη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ), η μεγαλύτερη πολιτική ομάδα του Κοινοβουλίου και ο χώρος στον οποίο ανήκει το CDU, έχει στραφεί όλο και συχνότερα σε δεξιές πλειοψηφίες, καθώς η συνεργασία του με τους Σοσιαλιστές και Δημοκράτες (S&D) έχει εξασθενήσει.

Με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν περαιτέρω ενίσχυση των λαϊκιστικών - εθνικιστικών και ακροδεξιών δυνάμεων, οι Herbst και Repasi προειδοποιούν ότι εάν το πολιτικό κέντρο δεν αποκαταστήσει τη συνεργασία του, οι πιο ακραίες φωνές θα αποκτήσουν μεγαλύτερο ρόλο στη λήψη αποφάσεων στις Βρυξέλλες.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί παράλληλα προβλήματα για την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Η αντιπαλότητα μεταξύ ΕΛΚ και S&D έχει καταστήσει πιο απρόβλεπτες τις ψηφοφορίες για σημαντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες της Επιτροπής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η απόφαση των ευρωβουλευτών τον Ιανουάριο να παραπέμψουν τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur για δικαστικό έλεγχο.

Μια πιο σταθερή συμφωνία μεταξύ των δύο μεγαλύτερων πολιτικών ομάδων θα μπορούσε να προσφέρει στην Επιτροπή και στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μεγαλύτερη βεβαιότητα ότι το Κοινοβούλιο θα στηρίξει την πολιτική ατζέντα της φον ντερ Λάιεν.

Ο Ρεπάσι προειδοποίησε ότι η συνεχιζόμενη «απογοήτευση» και «δυσπιστία» που προκαλούν οι συνεργασίες του ΕΛΚ με την ακροδεξιά θα μπορούσαν τελικά να οδηγήσουν τις δύο κεντρώες ομάδες σε πλήρη ρήξη, προκαλώντας «πολιτική καταστροφή», καθώς θα κινδύνευε να παραλύσει ολόκληρο το σύστημα λήψης αποφάσεων στις Βρυξέλλες.

«Βάση εμπιστοσύνης»

Οι δύο Γερμανοί ευρωβουλευτές θεωρούν ότι η ανάγκη για συνεργασία θα γίνει ακόμη μεγαλύτερη όσο πλησιάζουν οι ευρωεκλογές του 2029.

Ο Χερμπστ προειδοποίησε ότι η αδυναμία συνεννόησης μεταξύ των κεντρώων πολιτικών ομάδων θα προσφέρει «ακόμη περισσότερα πυρομαχικά στους λαϊκιστές από την αριστερά και τη δεξιά», επιτρέποντάς τους να συνεχίσουν να πετυχαίνουν «εύκολες νίκες» στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

«Εάν η δυσπιστία συνεχιστεί, θα εντείνεται μέχρι τις εκλογές του 2029», δήλωσε ο Ρεπάσι. «Η ανάγκη να μιλήσουμε μεταξύ μας θα είναι ακόμη μεγαλύτερη».

Ο ίδιος εκτίμησε ότι μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να αποτελέσει «μοντέλο» για την επόμενη κοινοβουλευτική περίοδο.

Από τον Ιούνιο του 2024, το ΕΛΚ έχει συνεργαστεί όλο και συχνότερα με ακροδεξιές ομάδες για την ψήφιση σημαντικής νομοθεσίας, μεταξύ άλλων σε θέματα που αφορούν τις απελάσεις, τη μείωση των απαιτήσεων περιβαλλοντικής αναφοράς για τις επιχειρήσεις, αλλά και τις αλλαγές στη νομοθεσία για την αποψίλωση των δασών.

Το ΕΛΚ έχει επίσης αξιοποιήσει ακροδεξιές ψήφους για τη διαμόρφωση της ατζέντας σε όργανα λήψης αποφάσεων του Κοινοβουλίου.

Στα πρότυπα της Γερμανίας

Η πρόταση των Herbst και Repasi βασίζεται εν μέρει στο γερμανικό μοντέλο συνεργασίας μεταξύ CDU και SPD.

Οι δύο ευρωβουλευτές υποστηρίζουν ότι ΕΛΚ και S&D θα πρέπει να συνεργάζονται πιο επίσημα και να εγκαταλείψουν τις διαπραγματεύσεις «φάκελο προς φάκελο», οι οποίες συχνά εξαρτώνται από μεμονωμένους ευρωβουλευτές.

«Εάν δεν είναι εφικτό να υπάρξει συμβιβασμός στο πλαίσιο ενός φακέλου, πρέπει να βρούμε έναν συμβιβασμό μεταξύ των φακέλων», δήλωσε ο Ρεπάσι.

Η λογική είναι ότι οι δύο πλευρές θα συμφωνούν εκ των προτέρων σε παραχωρήσεις και ανταλλάγματα, ακόμη και όταν αυτά είναι «δύσκολα να χωνέψουν» για τη μία ή την άλλη πλευρά.

Με αυτόν τον τρόπο, εκτιμούν, θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια «βάση αμοιβαίας εμπιστοσύνης».

Οι δύο ευρωβουλευτές εξετάζουν επίσης τη δημιουργία ενός νέου οργάνου «διακυβέρνησης», το οποίο θα αναλάμβανε τη διαχείριση των διαφωνιών και θα αποφάσιζε ποια πλευρά θα έχει τον πρωταγωνιστικό ρόλο σε κάθε ζήτημα.

Το μοντέλο θα παρέπεμπε στην επιτροπή συνασπισμού που λειτουργεί μεταξύ CDU και SPD στο Βερολίνο.

«Χρειαζόμαστε πιο δεσμευτικές συμφωνίες για το ποιος θα αναλαμβάνει την ηγεσία σε κάθε ζήτημα», δήλωσε ο Χερμπστ.

Ο ίδιος, πάντως, απέφυγε τον όρο «συνασπισμός», υποστηρίζοντας ότι η λέξη έχει διαφορετική σημασία στα κράτη-μέλη της ΕΕ.

«Όλοι πρέπει να έχουν κάποιες επιτυχίες», είπε, προσθέτοντας ότι το ΕΛΚ, ως μεγαλύτερη πολιτική ομάδα, θα πρέπει να εξασφαλίσει το μερίδιό του στις «νίκες».

 Θα συμφωνήσουν οι ηγεσίες;

Το αν η πρόταση των δύο Γερμανών ευρωβουλευτών μπορεί να προχωρήσει εξαρτάται τελικά από την πολιτική βούληση των δύο μεγαλύτερων πολιτικών ομάδων.

Και αυτή, προς το παρόν, δεν φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ισχυρή.

«Αυτό δεν είναι κάτι καινούργιο», δήλωσε εκπρόσωπος της επικεφαλής των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Ιράτσε Γκαρσία. «Ήταν ήδη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων το 2024».

Εκπρόσωπος του επικεφαλής του ΕΛΚ, Μάνφρεντ Βέμπερ, δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.

Ο Χερμπστ δήλωσε ότι ο Βέμπερ ενδέχεται να είναι ανοιχτός σε μια ευρύτερη συμφωνία, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή θα αντικατοπτρίζει τη δεξιά στροφή που καταγράφηκε στις ευρωεκλογές του 2024.

Μετά τις εκλογές εκείνες, ΕΛΚ, S&D και Renew Europe υπέγραψαν μια δισέλιδη συμφωνία, με την οποία δεσμεύονταν γενικά για συνεργασία.

Η συμφωνία, ωστόσο, δεν εμπόδισε το ΕΛΚ να συνεχίσει να συνεργάζεται με την ακροδεξιά.

Οι ευρωβουλευτές δεν δεσμεύονται όπως οι εθνικοί βουλευτές

Ένα από τα βασικά προβλήματα του σχεδίου είναι ότι οι ευρωβουλευτές έχουν λιγότερα κίνητρα να ακολουθούν αυστηρά την κομματική γραμμή σε σχέση με τους εθνικούς βουλευτές.

Σε αντίθεση με τα εθνικά κοινοβούλια, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν μπορεί να διαλυθεί, ενώ η απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας δεν οδηγεί στην πτώση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Το πρόβλημα έγινε εμφανές τον Οκτώβριο, όταν κατέρρευσε συμφωνία μεταξύ ΕΛΚ και Σοσιαλιστών και Δημοκρατών για τη μείωση της γραφειοκρατίας για τις επιχειρήσεις.

Κεντροαριστεροί ευρωβουλευτές εξεγέρθηκαν εναντίον της ηγεσίας τους, με αποτέλεσμα το ΕΛΚ να στραφεί στην ακροδεξιά για να εξασφαλίσει τις απαραίτητες ψήφους.

Ο Ρεπάσι υποστήριξε ότι η συμμετοχή περισσότερων ευρωβουλευτών στις διαπραγματεύσεις για μια πιθανή συμφωνία θα ενίσχυε την αίσθηση ευθύνης και την κομματική πειθαρχία.

Σε μια έμμεση κριτική προς τις ηγεσίες των δύο ομάδων, υποστήριξε ότι «ο προηγούμενος τρόπος με τον οποίο ασκούνταν η πολιτική, με δύο ή τρία άτομα στην κορυφή να αποφασίζουν, έχει πλέον φτάσει στα όριά του».

Τα δύσκολα μέτωπα που έρχονται

Παρά την αυξανόμενη δυσπιστία μεταξύ ΕΛΚ και S&D, οι δύο ομάδες θα χρειαστεί σύντομα να βρουν κοινό έδαφος σε μια σειρά σημαντικών ζητημάτων.

Στην ατζέντα βρίσκονται τα σχέδια για την αποδυνάμωση της απαγόρευσης των κινητήρων εσωτερικής καύσης, ένα πακέτο απλοποίησης των περιβαλλοντικών κανόνων, συμπεριλαμβανομένου του αμφιλεγόμενου συστήματος εμπορίας εκπομπών, η αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής υπηρεσίας φύλαξης των συνόρων Frontex, αλλά και ο επταετής προϋπολογισμός της ΕΕ.

«Μπορεί να πετυχαίνεις κάποιες επιτυχίες με την άκρα αριστερά ή την άκρα δεξιά σε ορισμένα ζητήματα, αλλά στη μεγάλη εικόνα έχουμε πολύ περισσότερα κοινά με τους φιλελεύθερους και τους σοσιαλδημοκράτες», δήλωσε ο Χερμπστ.

Υπάρχει, τέλος, και το ζήτημα της προεδρίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Οι ευρωβουλευτές αναμένουν ότι η Ρομπέρτα Μετσόλα του ΕΛΚ θα διεκδικήσει τρίτη θητεία στην προεδρία, όμως οι Σοσιαλιστές και Δημοκράτες επιμένουν ότι είναι η δική τους σειρά να αναλάβουν το αξίωμα.

Η αδυναμία εξεύρεσης κοινού υποψηφίου θα αποκάλυπτε τις αδυναμίες του προτεινόμενου κεντρώου συμφώνου πριν ακόμη αυτό τεθεί σε εφαρμογή, δήλωσε ο Ρεπάσι.

Ο Χερμπστ συμφώνησε ότι οι δύο ομάδες θα πρέπει να καταλήξουν σε κοινό υποψήφιο.

Η «γερμανική παράδοση» στις Βρυξέλλες

Η πρωτοβουλία έρχεται την ώρα που οι ηγεσίες και των δύο ομάδων επιχειρούν να ενισχύσουν τις άτυπες σχέσεις μεταξύ των κορυφαίων νομοθετών, μετά την επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ των δύο επικεφαλής, του Μάνφρεντ Βέμπερ και της Ιράτσε Γκαρσία.

Όταν ρωτήθηκαν γιατί αναλαμβάνουν οι ίδιοι την πρωτοβουλία αντί να την αφήσουν στις ηγεσίες των πολιτικών ομάδων, Herbst και Repasi επικαλέστηκαν τη μακρά παράδοση των μεγάλων κυβερνητικών συνασπισμών στη Γερμανία.

«Είναι καλό που άνθρωποι οι οποίοι έχουν αποκτήσει θετικές εμπειρίες από αυτό το είδος διακυβέρνησης προσπαθούν να το μεταφέρουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο... και γι' αυτό η πρωτοβουλία προέρχεται από τους δύο επικεφαλής των γερμανικών αντιπροσωπειών», δήλωσε ο Ρεπάσι.

Ο Χερμπστ είπε ότι δεν είχε συζητήσει απευθείας με τον Μερτς το σχέδιο, αλλά υπογράμμισε ότι είναι σημαντικό για το Βερολίνο να υπάρχει «καλή συνεργασία».

Από την πλευρά του, ο Κλίνγκμπαϊλ έχει «ενημερωθεί» για την πρωτοβουλία, δήλωσε ο Ρεπάσι, προσθέτοντας ότι «είναι επίσης προς το συμφέρον της γερμανικής κυβέρνησης» οι συμφωνίες που επιτυγχάνονται στο Βερολίνο να εφαρμόζονται και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

«Ας μην μιλάμε πολύ για το παρελθόν ή τις προσωπικές σχέσεις, αλλά ας κοιτάξουμε το μέλλον», κατέληξε ο Χερμπστ.
 

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.