Η ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση «δεν αποτελεί πλέον προτεραιότητα» για την Άγκυρα, ανέφερε σε συνέντευξή του ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε μια δήλωση που αποτυπώνει πια τη βαθιά απόσταση ανάμεσα στις δύο πλευρές, ενώ παράλληλα έστειλε μήνυμα προς την Ουάσιγκτον για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.
Σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Al Muqabala» («Η Συνέντευξη») του Al Jazeera Arabic, ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να προχωρήσει στην πλήρη ένταξη της Τουρκίας.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν φαίνεται να είναι έτοιμη να δεχθεί την Τουρκία. Για εμάς, η ΕΕ δεν είναι πλέον προτεραιότητα», ανέφερε, σύμφωνα με τα διεθνή δημοσιεύματα που μετέδωσαν τη συνέντευξη.
Ο Ερντογάν, ωστόσο, δεν έκλεισε οριστικά την πόρτα της ευρωπαϊκής προοπτικής. Αντίθετα, υποστήριξε ότι η απώλεια από την απομάκρυνση της Τουρκίας από την ευρωπαϊκή πορεία θα είναι τελικά μεγαλύτερη για την ίδια την Ευρώπη.
«Η χαμένη θα είναι η Ευρώπη, όχι η Τουρκία», ήταν το μήνυμα που έστειλε ο Τούρκος πρόεδρος.
Μια σύνδεση που έχει παγώσει εδώ και χρόνια
Η δήλωση του Ερντογάν έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας βρίσκεται ουσιαστικά στον «πάγο».
Η Τουρκία απέκτησε καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη χώρας τον Δεκέμβριο του 1999 και ξεκίνησε επίσημα τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις τον Οκτώβριο του 2005. Ωστόσο, το Συμβούλιο της ΕΕ αναφέρει ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν παραμείνει σε στασιμότητα από τον Ιούνιο του 2018.
Μέχρι τότε είχαν ανοίξει 16 από τα 35 διαπραγματευτικά κεφάλαια, ενώ μόνο ένα είχε κλείσει προσωρινά. Έκτοτε δεν έχει ανοίξει ή κλείσει κανένα νέο κεφάλαιο.
Οι Βρυξέλλες έχουν συνδέσει την πορεία ένταξης με ζητήματα κράτους δικαίου, θεμελιωδών δικαιωμάτων, ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων αλλά και με τις σχέσεις της Άγκυρας με την Κυπριακή Δημοκρατία.
Το ίδιο το Συμβούλιο της ΕΕ έχει διαπιστώσει ότι η Τουρκία απομακρύνεται από την Ένωση.
Παρά το πάγωμα της ενταξιακής διαδικασίας, οι δύο πλευρές εξακολουθούν να συνεργάζονται σε τομείς όπως το μεταναστευτικό, το εμπόριο, η οικονομία, η ασφάλεια και περιφερειακά ζητήματα.
Μάλιστα, μόλις τον Φεβρουάριο του 2026, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν είχε θέσει ως στόχο την αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης Τουρκίας-ΕΕ και την επανεκκίνηση σχετικών διαπραγματεύσεων.
Η νέα δήλωση του Ερντογάν δείχνει επομένως περισσότερο μια πολιτική επανατοποθέτηση της Άγκυρας παρά μια τυπική ανακοίνωση αποχώρησης από την ευρωπαϊκή διαδικασία.
«Πήρα υπόσχεση από τον Τραμπ για τα F-35»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά του Ερντογάν στα αμερικανικά μαχητικά F-35. «Πήρα υπόσχεση από τον Τραμπ για τα F-35. Περιμένω να τηρηθεί», δήλωσε ο Τούρκος πρόεδρος.
Η αναφορά αφορά ένα από τα σημαντικότερα ανοιχτά ζητήματα στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.
Η Άγκυρα είχε συμμετάσχει στο πρόγραμμα F-35 και είχε επενδύσει στην παραγωγή του μαχητικού, όμως το 2019 απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα μετά την αγορά από την Τουρκία του ρωσικού συστήματος αντιαεροπορικής άμυνας S-400.
Η Ουάσιγκτον υποστήριξε ότι η παρουσία των S-400 στην Τουρκία δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια του προγράμματος F-35 και στη συνέχεια επιβλήθηκαν αμερικανικές κυρώσεις.
Το ζήτημα επανήλθε στο προσκήνιο το καλοκαίρι, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε θετικός στην πιθανότητα επαναφοράς της Τουρκίας στο πρόγραμμα.
Τον Ιούλιο, το Reuters μετέδιδε ότι ο Τραμπ αναμενόταν να στηρίξει την πιθανή πώληση F-35 στην Τουρκία, παρά τα νομικά και κοινοβουλευτικά εμπόδια που εξακολουθούν να υπάρχουν στις ΗΠΑ.
Ωστόσο, λίγες ημέρες αργότερα ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι δεν είχε λάβει ακόμη οριστική απόφαση για την πώληση των μαχητικών.
Σύμφωνα με επιστολή του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών προς το Κογκρέσο, η Τουρκία δεν πληρούσε ακόμη, τον Ιούλιο, τις νομικές προϋποθέσεις που απαιτούνται για την επανένταξή της στο πρόγραμμα F-35.
Έτσι, η αναφορά του Ερντογάν σε «υπόσχεση» του Τραμπ έχει ένα πολιτικό «βάρος», αλλά δεν σημαίνει ότι έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία για την απόκτηση των αμερικανικών μαχητικών.
Το νέο τρίγωνο Τουρκίας – Σαουδικής Αραβίας – Πακιστάν
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Ερντογάν αναφέρθηκε στη νέα αμυντική συμφωνία που υπέγραψαν στις 7 Αυγούστου η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν στη Μέκκα.
Η συμφωνία, γνωστή ως Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας, προβλέπει ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θα θεωρείται επίθεση εναντίον και των τριών.
Το Reuters την περιέγραψε ως σημαντική προσπάθεια ενίσχυσης της περιφερειακής αμυντικής συνεργασίας σε μια περίοδο έντονης αστάθειας στη Μέση Ανατολή. Η συμφωνία προβλέπει επίσης μηχανισμούς πολιτικού και στρατιωτικού συντονισμού, κοινές ασκήσεις και συνεργασία σε τομείς όπως τα μη επανδρωμένα συστήματα, ο ηλεκτρονικός πόλεμος και η τεχνητή νοημοσύνη.
Η Άγκυρα έχει ξεκαθαρίσει ότι το σύμφωνο δεν στρέφεται επισήμως εναντίον κάποιας συγκεκριμένης χώρας. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι δεν έχει ως στόχο ούτε το Ιράν ούτε οποιοδήποτε άλλο κράτος.
Ωστόσο, η συγκυρία δεν περνά απαρατήρητη. Η συμφωνία υπογράφηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η Μέση Ανατολή παραμένει εξαιρετικά ασταθής και οι περιφερειακές δυνάμεις επιχειρούν να δημιουργήσουν νέες δομές ασφάλειας.
Ο Ερντογάν αποκάλυψε μάλιστα ότι η συμφωνία παραμένει ανοιχτή σε νέα μέλη και ανέφερε ειδικά την Αίγυπτο ως πιθανό μελλοντικό συμμετέχοντα.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
