Ο ηγέτης της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, παρενέβη προσωπικά για να προωθήσει ένα σχέδιο, το οποίο φέρεται να είναι παράνομο, για την παραχώρηση προστατευόμενου χώρου στο Βελιγράδι με σκοπό την ανέγερση ενός «Trump Tower», όπως αποκάλυψε ο Guardian.
Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς συγκάλεσε αξιωματούχους σε συνάντηση στα προεδρικά γραφεία του σχετικά με το έργο, το οποίο κατέληξε σε μια ιστορική απαγγελία κατηγοριών εναντίον υψηλόβαθμων στελεχών του καθεστώτος του για κατάχρηση δημόσιου αξιώματος.
Η υπόθεση εκτιμάται ότι είναι η πρώτη ποινική δίωξη που συνδέεται με τις διεθνείς επιχειρηματικές δραστηριότητες της οικογένειας Τραμπ. Οι επικριτές της κάνουν λόγο για ένα σύστημα συναλλαγών με αντάλλαγμα πολιτικά και οικονομικά οφέλη, στο οποίο όσοι ενισχύουν οικονομικά την οικογένεια Τραμπ και τους συνεργάτες της μπορούν να εξασφαλίσουν προνόμια, από την άρση κυρώσεων έως την πρόσβαση σε προηγμένη τεχνολογία.
Το φερόμενο σχέδιο για την άρση του καθεστώτος προστασίας ενός ιστορικού κτιρίου στη σερβική πρωτεύουσα σκιάζει τις εκλογές της 25ης Οκτωβρίου. Σε αυτές, ο Βούτσιτς θα επιδιώξει να παραμείνει στην εξουσία, την οποία διατηρεί εδώ και 12 χρόνια, εν μέσω μαζικών διαδηλώσεων κατά της κυβερνητικής διαφθοράς.
Ο Βούτσιτς, εθνικιστής και πρώην επικεφαλής προπαγάνδας επί Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, υποδέχθηκε στο Βελιγράδι τον γιο του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, και τον γαμπρό του, Τζάρεντ Κούσνερ. Οι δύο άνδρες επεξεργάζονταν σχέδια για την κατασκευή ξενοδοχείου και οικιστικού πύργου, ύψους 500 εκατ. δολαρίων, με στόχο να προσθέσουν ένα ακόμη ακίνητο στο διεθνές χαρτοφυλάκιό τους.
Μετά την απαγγελία κατηγοριών για κατάχρηση εξουσίας τον περασμένο Δεκέμβριο, η εταιρεία του Κούσνερ ανακοίνωσε ότι το έργο δεν θα προχωρήσει «προς το παρόν». Ο Βούτσιτς απείλησε με αντίποινα, χαρακτηρίζοντας τους εισαγγελείς «διεφθαρμένες συμμορίες» που «κατασκεύασαν υποθέσεις».
«Χάσαμε μια εξαιρετική επενδυτική ευκαιρία», δήλωσε ο Σέρβος πρόεδρος. «Θα φροντίσω προσωπικά να λογοδοτήσουν όλοι όσοι συνέβαλαν στην πρόκληση αυτής της ζημιάς».
Ο υπουργός Πολιτισμού της κυβέρνησης Βούτσιτς είναι μεταξύ των προσώπων που κατηγορούνται για κατάχρηση εξουσίας. Ωστόσο, έρευνα του Guardian, βασισμένη σε συνεντεύξεις και έγγραφα που έχουν διαρρεύσει, αποκαλύπτει ότι ο ίδιος ο Σέρβος πρόεδρος ηγήθηκε της αρχικής συνάντησης, κατά την οποία συζητήθηκε το φερόμενο σχέδιο.
Η κρίσιμη αυτή συνάντηση δεν αναφέρεται στο κατηγορητήριο, γεγονός που εγείρει ερωτήματα σχετικά με τα στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους οι εισαγγελείς, αλλά και με τους λόγους για τους οποίους δεν τα έχουν συμπεριλάβει.
Εκπρόσωποι της οικογένειας Τραμπ και του Τζάρεντ Κούσνερ δήλωσαν ότι δεν είχαν καμία εμπλοκή στην άρση του καθεστώτος προστασίας του κτιρίου. Παράλληλα, χαρακτήρισαν «αναληθή» τον ισχυρισμό ότι το έργο στο Βελιγράδι αποτελούσε μέρος ενός συστήματος ανταποδώσεων, στο οποίο παρέχονται ανταλλάγματα με για οικονομικά ή άλλα οφέλη.
Ο Βούτσιτς δεν απάντησε στα αιτήματα για σχολιασμό. Η απόφασή του να προκηρύξει πρόωρες εκλογές σημαίνει ότι η ακροαματική διαδικασία, κατά την οποία ενδέχεται να αποκαλυφθούν από μαρτυρίες λεπτομέρειες για την εμπλοκή του στην υπόθεση, θα πραγματοποιηθεί μετά την εκλογική αναμέτρηση.
Δωρεάν μίσθωση διάρκειας 99 ετών
Στις 6 Φεβρουαρίου 2024, η Ντουμπράβκα Τζουκάνοβιτς, Σέρβα καθηγήτρια με ειδίκευση στη συντήρηση και προστασία μνημείων, ηλικίας περίπου 60 ετών, έφτασε στο προεδρικό μέγαρο για μια συνάντηση. Το κτίριο, με τον χαρακτηριστικό θόλο, ήταν κάποτε βασιλικό ανάκτορο. Η Τζουκάνοβιτς είχε διατελέσει επί τρία χρόνια διευθύντρια του εθνικού Ινστιτούτου Προστασίας Πολιτιστικών Μνημείων της Σερβίας.
Το θέμα της συνάντησης ήταν το κτίριο του Γενικού Επιτελείου, όπου στεγαζόταν παλαιότερα το υπουργείο Άμυνας της Γιουγκοσλαβίας, στο κέντρο του Βελιγραδίου. Πρόκειται για ένα αρχιτεκτονικό κόσμημα, που θεωρείται σύμβολο της αντίστασης στους Ναζί και είχε ήδη ξεχωριστή θέση στη συλλογική μνήμη των Σέρβων. Η ιστορική του σημασία ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο όταν βομβαρδίστηκε από τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ το 1999, στο πλαίσιο της εκστρατείας για να εξαναγκαστεί ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς να αποσύρει τις σερβικές δυνάμεις από το Κόσοβο.
Ο ίδιος ο Βούτσιτς είχε επιβεβαιώσει το 2016 ότι το κτίριο του Γενικού Επιτελείου θα διατηρούσε το καθεστώς νομικής προστασίας του. Τώρα, σύμφωνα με δύο άτομα που γνωρίζουν τι συζητήθηκε στη συνάντηση, ο πρόεδρος ζητούσε από την Τζουκάνοβιτς να άρει την προστασία αυτή. Όπως ανέφερε, ένας «ξένος επενδυτής», χωρίς να κατονομάσει ποιος ήταν, ενδιαφερόταν έντονα για την έκταση.
Σύμφωνα με τη σερβική νομοθεσία, η άρση του καθεστώτος προστασίας του κτιρίου του Γενικού Επιτελείου δεν ήταν κάτι που μπορούσε να αποφασίσει μόνη της η Τζουκάνοβιτς. Το Ινστιτούτο της θα έπρεπε πρώτα να ζητήσει τη σύνταξη ειδικής γνωμοδότησης από εμπειρογνώμονες, η οποία θα έπρεπε να τεκμηριώνει ότι δεν συνέτρεχαν πλέον επαρκείς λόγοι για να παραμένει το κτίριο προστατευόμενο μνημείο.
Όμως, ο Σέρβος πρόεδρος ήθελε να γίνει το δικό του, τονίζει ο Guardian. Ο Βούτσιτς μπορεί να γίνει ιδιαίτερα εκφοβιστικός. Σύμφωνα με τις πηγές, ο τρόπος με τον οποίο μίλησε στην Τζουκάνοβιτς και σε έναν ακόμη αρμόδιο για την πολιτιστική κληρονομιά, που ήταν παρών στη συνάντηση, ήταν προσβλητικός. Τους είπε ότι ήταν τεμπέληδες και ανίκανοι. Το μήνυμα ήταν σαφές: κάντε αυτό που θέλω ή παραιτηθείτε.
Μια πιθανή εξήγηση για την έντονη παρέμβαση του Βούτσιτς ήρθε τον επόμενο μήνα, όταν διέρρευσε μια συμφωνία ανάμεσα στη σερβική κυβέρνηση και την εταιρεία ακινήτων του Κούσνερ.
Ο Κούσνερ, σύζυγος της κόρης του Τραμπ, Ιβάνκα, είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο ως σύμβουλος στον Λευκό Οίκο κατά την πρώτη θητεία του πεθερού του. Μετά τη νίκη του Τζο Μπάιντεν στις εκλογές του 2020, είχε επικεντρωθεί στη διαχείριση του επενδυτικού του ταμείου.
Στις αρχές του 2024, ο Τραμπ όδευε με φόρα προς το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών και θεωρούνταν το φαβορί για τις επερχόμενες εκλογές. Αν επέστρεφε στον Λευκό Οίκο, ο Κούσνερ θα γινόταν και πάλι ένας από τους ανθρώπους με τη μεγαλύτερη επιρροή στον πλανήτη.
Η συμφωνία που διέρρευσε αποκάλυπτε ότι οι σερβικές αρχές είχαν παραχωρήσει στην εταιρεία του Κούσνερ δωρεάν, για 99 χρόνια, τη μίσθωση του χώρου όπου βρίσκεται το κτίριο του Γενικού Επιτελείου.
Ο Κούσνερ, ο οποίος σύμφωνα με τον εκπρόσωπό του εξέταζε το συγκεκριμένο πρότζεκτ από το 2021, ανάρτησε στο X μια εικόνα με το αρχιτεκτονικό σχέδιο, δηλώνοντας ότι ήταν «ενθουσιασμένος».
Η είδηση δεν έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από όλους στο Βελιγράδι. «Η Σερβία δεν είναι μπουφές και ο Βούτσιτς δεν είναι σερβιτόρος», δήλωσε ο Αλεξάνταρ Γιοβάνοβιτς Τσούτα, περιβαλλοντικός ακτιβιστής που αποκάλυψε τη συμφωνία. «Η χώρα δεν είναι ιδιοκτησία του».
Ωστόσο, το καθεστώς του Βούτσιτς προχώρησε στην υπογραφή σύμβασης, με ημερομηνία 13 Μαΐου 2024, την οποία είδε ο Guardian. Με αυτήν, δεσμευόταν ότι το καθεστώς προστασίας του χώρου ως μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς θα καταργούνταν «κατά τρόπο που να ικανοποιεί» την εταιρεία του Κούσνερ.
Συμμορφωθείτε ή παραιτηθείτε
Την εβδομάδα που ακολούθησε την υπογραφή της σύμβασης, η Τζουκάνοβιτς κλήθηκε σε νέα συνάντηση. Αυτή τη φορά ο πρόεδρος απουσίαζε. Τη συνάντηση ανέλαβε ο Σίνισα Μάλι, υπουργός Οικονομικών και στενός συνεργάτης του Βούτσιτς.
Σύμφωνα με την περίληψη των καταθέσεων που έδωσαν αργότερα οι δύο γυναίκες στους εισαγγελείς, όπως αυτή περιλαμβάνεται στο κατηγορητήριο, ο Μάλι προέτρεψε την Τζουκάνοβιτς και την Ολιβέρα Βούτσκοβιτς, την ανώτατη αρμόδια για την πολιτιστική κληρονομιά στο Βελιγράδι, να άρουν το καθεστώς προστασίας του χώρου όπου βρίσκεται το κτίριο του Γενικού Επιτελείου. Στο κατηγορητήριο δεν γίνεται καμία αναφορά στην προηγούμενη συνάντηση με τον πρόεδρο, ωστόσο προκύπτει ότι το θέμα είχε ήδη τεθεί προς συζήτηση.
«Ο Μάλι τις ρώτησε αν το είχαν σκεφτεί και αν θα κινούσαν τη διαδικασία για την άρση του καθεστώτος προστασίας του κτιρίου», αναφέρει το κατηγορητήριο.
Οι δύο γυναίκες αρνήθηκαν, καθώς «θεωρούσαν ότι δεν πληρούνταν οι νόμιμες προϋποθέσεις» για κάτι τέτοιο. Τότε ο Μάλι τούς είπε να παραιτηθούν, επαναλαμβάνοντας το τελεσίγραφο που τους είχε απευθύνει τον Φεβρουάριο ο πολιτικός του προϊστάμενος. Και οι δύο υπέβαλαν τις παραιτήσεις τους.
Στην επιστολή παραίτησής της, την οποία είδε ο Guardian, η Τζουκάνοβιτς έγραψε ότι δεν μπορούσε να συναινέσει «σε αθέμιτες παρεμβάσεις που θα κατέστρεφαν οριστικά όλες τις αξίες του συγκροτήματος, το οποίο αποτελεί μαρτυρία των κορυφαίων επιτευγμάτων της σύγχρονης σερβικής αρχιτεκτονικής και έχει ανεκτίμητη σημασία για τη διατήρηση διαχρονικών αξιών, την εκπαίδευση των μελλοντικών γενεών και την ενίσχυση της πολιτιστικής ταυτότητας του σερβικού λαού».
Όταν επικοινώνησε μαζί τους ο Guardian, η Τζουκάνοβιτς και η Βούτσκοβιτς επιβεβαίωσαν ότι η περιγραφή των γεγονότων ήταν ακριβής. Η Τζουκάνοβιτς πρόσθεσε: «Προτιμώ να μην κάνω κανένα σχόλιο για το θέμα όσο βρίσκεται σε εξέλιξη η δικαστική διαδικασία».
Για μήνες, δεν υπήρξαν σχεδόν καθόλου νέα για το σχέδιο αξιοποίησης του χώρου του Γενικού Επιτελείου. Τον Νοέμβριο, ο Τραμπ νίκησε την Κάμαλα Χάρις και επανεξελέγη πρόεδρος των ΗΠΑ. Δέκα ημέρες αργότερα, η κυβέρνηση του Βούτσιτς ανακοίνωσε ότι είχε αρθεί το καθεστώς προστασίας του χώρου του Γενικού Επιτελείου.
Οικογένεια
Μία από τις πρώτες κινήσεις του Τραμπ μετά την επιστροφή του στην προεδρία ήταν να αθετήσει τη δέσμευση που είχε αναλάβει κατά την πρώτη του θητεία, ότι η οικογενειακή του επιχείρηση δεν θα προχωρούσε σε συμφωνίες στο εξωτερικό όσο εκείνος θα βρισκόταν στον Λευκό Οίκο.
«Η έκταση της διαφθοράς θα είναι πολλαπλάσια από όσα είδαμε κατά την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ», προειδοποίησε τότε η Κάθλιν Κλαρκ, ειδική σε θέματα δεοντολογίας της δημόσιας διοίκησης και καθηγήτρια στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον. Όπως είπε, ο Τραμπ είχε κάνει πολύ ευκολότερο το να εξαγοράσει κανείς την εύνοιά του.
Η οικογενειακή επιχείρηση παρέμεινε επισήμως υπό τον έλεγχο των δύο μεγαλύτερων γιων του, του Ντον Τζούνιορ και του Έρικ. Τον Ιανουάριο του 2025, τέσσερις ημέρες μετά την ορκωμοσία του πατέρα τους, ο Έρικ μίλησε για ορισμένα νέα επιχειρηματικά σχέδια. Οι οικογένειες Τραμπ και Κούσνερ, δύο ισχυρές οικογένειες της αγοράς ακινήτων της Νέας Υόρκης που συνδέονται με δεσμούς γάμου, είχαν αποφασίσει να συνεργαστούν για πρώτη φορά: το ξενοδοχείο και ο πύργος που σχεδίαζε να κατασκευάσει ο Κούσνερ στο Βελιγράδι θα έφεραν το όνομα Trump.
«Θα έχει πλάκα να ενώσουμε τις οικογένειές μας σε αυτό το εγχείρημα», δήλωσε ο Έρικ στους New York Times. «Η Σερβία είναι μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες χώρες της Ευρώπης και νιώθουμε τεράστια τιμή που θα δραστηριοποιηθούμε εκεί».
Ο Κούσνερ, ο οποίος είχε ταξιδέψει στο Βελιγράδι για μια συνάντηση με τον Σέρβο ηγέτη, την οποία ο Βούτσιτς χαρακτήρισε «εμπνευσμένη», πρόσθεσε: «Η έρευνά μας έδειξε ότι το εμπορικό σήμα Trump θα ήταν το καταλληλότερο για αυτή την αγορά».
Η ζήτηση για το εμπορικό σήμα Trump έχει αυξηθεί κατακόρυφα σε όλο τον κόσμο κατά τη δεύτερη θητεία του προέδρου, συνοδευόμενη από καταγγελίες ότι η αξιοποίησή του συνδέεται με ανταλλάγματα και εξυπηρετήσεις.
Στο Βιετνάμ, ο Έρικ Τραμπ έγινε δεκτός με βροχή από κομφετί στην τελετή έναρξης των εργασιών για ένα γήπεδο γκολφ και πολυτελές θέρετρο αξίας 1,5 δισ. λιρών, για το οποίο οι απαραίτητες άδειες είχαν εκδοθεί με ασυνήθιστη ταχύτητα. Στη συνέχεια, ο Τραμπ μείωσε στο μισό τους δασμούς στο Βιετνάμ. Οι Σαουδάραβες διοχέτευσαν μεγάλα ποσά στο επενδυτικό ταμείο του Κούσνερ και ακολούθησαν σχέδια για την κατασκευή ενός συγκροτήματος Trump Plaza στη Τζέντα. Έπειτα, ο Τραμπ συμφώνησε να πουλήσει στο βασίλειο νέα αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη. Παράλληλα, εταιρεία μεγιστάνα των κρυπτονομισμάτων και υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων προχώρησαν σε μια επικερδή συναλλαγή με τη World Liberty Financial, την εταιρεία ψηφιακών νομισμάτων που ίδρυσαν οι Ντον Τζούνιορ και Έρικ Τραμπ. Ο Τραμπ απένειμε χάρη στον μεγιστάνα των κρυπτονομισμάτων και επέτρεψε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να αποκτήσουν πρόσβαση σε αμερικανικά μικροτσίπ που υπόκεινται σε περιορισμούς.
Όταν ρωτήθηκε πέρυσι για τέτοιου είδους συμφωνίες, ο Κούσνερ, ο οποίος σήμερα είναι απεσταλμένος στη Ρωσία, το Ισραήλ και άλλες περιοχές, δήλωσε: «Αυτό που οι άλλοι αποκαλούν σύγκρουση συμφερόντων, εγώ το αποκαλώ εμπειρία και σχέσεις εμπιστοσύνης που έχουμε αναπτύξει σε όλο τον κόσμο».
Όσοι αναπτύσσουν «σχέσεις εμπιστοσύνης» με την οικογένεια Τραμπ, ακόμη κι αν δεν υπάρχει κάποιο προφανές αντάλλαγμα, αποκομίζουν κάτι λιγότερο απτό, αλλά ίσως ακόμη πιο πολύτιμο: το κύρος που απορρέει από τη φιλία με έναν πρόεδρο ο οποίος δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει την υπερδύναμη που διαθέτει για να ενισχύσει ή να καταστρέψει μικρότερες χώρες και τους ηγέτες τους.
Ο Βούτσιτς έχει πολλά κοινά με τον Τραμπ. Και οι δύο διατηρούν φιλικές σχέσεις με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και αντιμετωπίζουν με περιφρόνηση την ΕΕ — στην περίπτωση του Βούτσιτς, παρότι η χώρα του έχει υποβάλει αίτηση ένταξης. Η κοινή τους απαξίωση για το ΝΑΤΟ ίσως εξηγεί γιατί το μοναδικό στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς του κτιρίου του Γενικού Επιτελείου που δεσμευόταν να διατηρήσει το σχέδιο ανάπλασης ήταν ένα μνημείο αφιερωμένο στην «επιθετικότητα» της Συμμαχίας κατά της Σερβίας.
Υπάρχουν, άλλωστε, πολλά ζητήματα στα οποία ο Βούτσιτς θα μπορούσε να αξιοποιήσει την αμερικανική βοήθεια, με κυριότερο το μέλλον του Κοσόβου, το οποίο εξακολουθεί να θεωρεί τμήμα της Σερβίας.
Λίγο μετά την επιστροφή του πατέρα του στην προεδρία, ο Ντον Τζούνιορ έφτασε στο Βελιγράδι. Ο Βούτσιτς δήλωσε ότι κατά τη συνάντησή τους «τόνισε τη σημασία των οικονομικών και πολιτικών σχέσεων μεταξύ Σερβίας και ΗΠΑ, καθώς και τη σημασία της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών και των κοινών έργων τα επόμενα χρόνια». Όταν ο Ντον Τζούνιορ επέστρεψε τον επόμενο μήνα, ο Βούτσιτς τον φιλοξένησε και του πρόσφερε ψητό γουρουνόπουλο.
Για τον Βούτσιτς, η στήριξη της οικογένειας Τραμπ ήρθε σε μια κρίσιμη στιγμή. Λίγες ημέρες πριν το καθεστώς του άρει το καθεστώς προστασίας του χώρου του Γενικού Επιτελείου, η κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, που στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους, πυροδότησε ένα κύμα διαδηλώσεων κατά της διαφθοράς. Το σύνθημα των φοιτητών που οργάνωσαν τις κινητοποιήσεις έγινε «Ή η Σερβία ή η μαφία».
Η επίσκεψη του Ντον Τζούνιορ πραγματοποιήθηκε την παραμονή της μεγαλύτερης διαδήλωσης στην ιστορία της Σερβίας. Εκείνος προσκάλεσε τον Βούτσιτς στο podcast του, με τίτλο Triggered, και δήλωσε ότι οι αντίπαλοι του Σέρβου ηγέτη «εργαλειοποιούσαν» την τραγωδία του Νόβι Σαντ, όπως, κατά τον ίδιο, είχαν κάνει οι αντίπαλοι του Τραμπ με την εισβολή στο Καπιτώλιο μετά την ήττα του στις εκλογές του 2020.
Ωστόσο, οι διαδηλωτές συνέχισαν τις κινητοποιήσεις τους και άρχισαν να στρέφονται και κατά του σχεδίου κατασκευής του Trump Tower. Τον Μάιο του 2025, ο Βούτσιτς ταξίδεψε στις ΗΠΑ, ελπίζοντας να συναντήσει τον Τραμπ στο Μαρ-α-Λάγκο, το ιδιωτικό κλαμπ του στη Φλόριντα. Κατάφερε να συναντήσει τον Ρούντι Τζουλιάνι, τον πρώην δικηγόρο του Τραμπ που είχε περιπέσει σε δυσμένεια, αλλά όχι τον ίδιο τον πρόεδρο. Τα σερβικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ο λόγος ήταν πως ο Βούτσιτς αρρώστησε.
Μόλις επέστρεψε ο Βούτσιτς στη Σερβία, η αστυνομία συνέλαβε τον Γκόραν Βάσιτς, τον άνθρωπο που είχε τοποθετηθεί επικεφαλής του Ινστιτούτου Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς μετά την παραίτηση της Ντουμπράβκα Τζουκάνοβιτς. Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, προκειμένου να επιτευχθεί η άρση του καθεστώτος προστασίας του κτιρίου του Γενικού Επιτελείου, ο Βάσιτς είχε πλαστογραφήσει γνωμοδότηση εμπειρογνωμόνων που υποστήριζε την αποχαρακτήρισή του.
Ακολούθησαν και άλλες συλλήψεις. Τον Δεκέμβριο του 2025, ασκήθηκε δίωξη στον υπουργό Πολιτισμού της κυβέρνησης Βούτσιτς για κατάχρηση εξουσίας, λόγω της φερόμενης εμπλοκής του στο σχέδιο για το Γενικό Επιτελείο. Μέσα σε λίγες ημέρες, η εταιρεία του Κούσνερ ανακοίνωσε ότι εγκαταλείπει το έργο.
Πραξικόπημα ή συγκάλυψη;
Η απειλή του Βούτσιτς για αντίποινα δεν ήταν κενή.
Σύμμαχοί του εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά της Τζουκάνοβιτς, ισχυριζόμενοι ότι είχε επιχειρήσει να αποκομίσει προσωπικό οικονομικό όφελος από τη θητεία της ως αρμόδιας για την πολιτιστική κληρονομιά. Η αναπληρώτριά της, η οποία δέχθηκε επίσκεψη από την κρατική υπηρεσία ασφαλείας αφού εμφανίστηκε στην τηλεόραση και κατήγγειλε την άρση του καθεστώτος προστασίας του κτιρίου του Γενικού Επιτελείου, κατηγορήθηκε για άσχετη με την υπόθεση παράβαση. Ο επαγγελματικός φορέας των Σέρβων συντηρητών πολιτιστικής κληρονομιάς δήλωσε ότι αυτό είχε «προφανή στόχο να την απαξιώσει». Και οι δύο γυναίκες αναμένεται να καταθέσουν στο πλαίσιο της ποινικής διαδικασίας.
Για την ειδική μονάδα εισαγγελέων κατά του οργανωμένου εγκλήματος που άσκησε τις διώξεις, η υπόθεση αποτελεί σημείο καμπής. Ποτέ στο παρελθόν δεν είχε ασκηθεί δίωξη σε εν ενεργεία υπουργό της Σερβίας.
Ο Βούτσιτς κατηγορεί τους εισαγγελείς ότι επιχειρούν να οργανώσουν πραξικόπημα. Άλλοι, ωστόσο, φοβούνται ότι δεν προχωρούν όσο αποφασιστικά θα έπρεπε. Οι ανησυχίες αυτές εντάθηκαν τον Απρίλιο, όταν ο διωκόμενος υπουργός Πολιτισμού, Νίκολα Σελάκοβιτς, αποκάλυψε κατά την παρουσία του στο δικαστήριο ότι, την ώρα που η αστυνομία έκανε έφοδο στο υπουργείο του, εκείνος βρισκόταν στο γραφείο του, πίνοντας σλιβοβίτσα — το παραδοσιακό σερβικό απόσταγμα από δαμάσκηνα — και καπνίζοντας με τον Μλάντεν Νενάντιτς, επικεφαλής της μονάδας εισαγγελέων κατά του οργανωμένου εγκλήματος. Εκπρόσωπος της μονάδας δήλωσε ότι «δεν έγινε καμία συζήτηση σχετικά με την πορεία της υπόθεσης».
«Σε ό,τι αφορά τις πιθανές επενδύσεις, είδα μια ευκαιρία για τη χώρα μας και τους πολίτες της», δήλωσε ο Σελάκοβιτς, ο οποίος αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης τριών ετών σε περίπτωση καταδίκης.
Δεν έχει ασκηθεί δίωξη κατά του Βούτσιτς. Ούτε κατά του στενού συνεργάτη του, του Μάλι. Και οι δύο αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.
Το κατηγορητήριο παραπέμπει σε στοιχεία από καταθέσεις μαρτύρων που ήταν παρόντες στη συνάντηση με τον Βούτσιτς τον Φεβρουάριο του 2024, χωρίς όμως να αναφέρεται ρητά σε αυτήν. Αυτό εγείρει ερωτήματα σχετικά με την προφανή απόφαση να παραλειφθεί ένα γεγονός που φαίνεται να αποτελεί κομβικό μέρος της υπόθεσης.
Εκπρόσωπος της μονάδας εισαγγελέων κατά του οργανωμένου εγκλήματος δήλωσε ότι υπάρχουν στοιχεία σχετικά με τη συνάντηση του Βούτσιτς με τους αρμόδιους για την πολιτιστική κληρονομιά τον Φεβρουάριο του 2024. Πρόσθεσε ότι, πέρα από τα πρόσωπα στα οποία έχουν ήδη ασκηθεί διώξεις, οι εισαγγελείς «διεξάγουν προανακριτικές διαδικασίες στην υπόθεση, προκειμένου να διαπιστώσουν ενδεχόμενη ποινική ευθύνη και άλλων προσώπων».
Ο Βούτσιτς έχει αποχωρήσει από την προεδρία και δεν μπορεί να διεκδικήσει άλλη θητεία, αναμένεται όμως να διατηρήσει τον έλεγχο του καθεστώτος του, εφόσον εκλεγεί πρωθυπουργός στις 25 Οκτωβρίου. Σε μία από τις τελευταίες πράξεις του ως πρόεδρος, απένειμε χάρη σε 49 άτομα. Ορισμένοι από τους αποδέκτες δεν έχουν κατονομαστεί και δεν είναι σαφές αν μεταξύ τους περιλαμβάνονται κατηγορούμενοι στην υπόθεση του Γενικού Επιτελείου.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
