Το εντυπωσιακό φαινόμενο στον Άρη που κάνει τους αμμόλοφους να μοιάζουν με δάση - Τι αποκαλύπτει φωτογραφία της NASA

Οι επιστήμονες «αποκρυπτογράφησαν» το παράξενο θέαμα στον Κόκκινο Πλανήτη - Διαμορφώνεται από τις εποχικές μεταβολές, άλλη η εικόνα την άνοιξη

Η εντυπωσιακή φωτογραφία της NASA

Το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας έχει προκαλέσει μια εικόνα της NASA που εκ πρώτης όψεως παραπέμπει σε δάση με γυμνά, σκοτεινά δέντρα να ξεπροβάλλουν από το έδαφος του Άρη. Η φωτογραφία τραβήχτηκε το 2008 από το Mars Reconnaissance Orbiter της NASA και απεικονίζει παράξενους σχηματισμούς στους παγωμένους αμμόλοφους κοντά στον βόρειο πόλο του πλανήτη.

Παρά την εντυπωσιακή ομοιότητα με δέντρα, η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική, όπως αναφέρει το sciencealert.com. Στον Άρη δεν έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα ίχνη φυτικής ζωής, ενώ οι συγκεκριμένοι σχηματισμοί αποτελούν αποτέλεσμα γεωλογικών και ατμοσφαιρικών διεργασιών.

Μάλιστα, εάν η φωτογραφία περιστραφεί κατά 180 μοίρες, η εικόνα γίνεται πολύ πιο κατανοητή: οι σκοτεινές γραμμές που θυμίζουν κορμούς και κλαδιά είναι στην πραγματικότητα άμμος από το εσωτερικό των αμμόλοφων, η οποία έχει διαταραχθεί και έχει παρασυρθεί προς τα χαμηλότερα σημεία των πλαγιών.

Πώς εξηγούνται τα «δέντρα» στον Άρη

Η εξήγηση βρίσκεται στις εποχικές μεταβολές του Κόκκινου Πλανήτη. Όπως και η Γη, ο Άρης έχει κλίση ως προς τον Ήλιο και παρουσιάζει εναλλαγές εποχών. Ωστόσο, οι συνθήκες που επικρατούν κατά τη διάρκεια του αρειανού χειμώνα και της άνοιξης διαφέρουν σημαντικά από εκείνες στη Γη.

Κατά τη διάρκεια του εξαιρετικά ψυχρού χειμώνα, το διοξείδιο του άνθρακα της ατμόσφαιρας παγώνει και σχηματίζει ένα στρώμα πάγου και παγετού, καλύπτοντας τις πολικές περιοχές. Σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στη Γη, όπου το χιόνι και ο πάγος λιώνουν και μετατρέπονται σε νερό, στον Άρη το διοξείδιο του άνθρακα περνά απευθείας από τη στερεή στην αέρια κατάσταση, χωρίς να μετατραπεί σε υγρό. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται εξάχνωση.

Καθώς ο χειμώνας υποχωρεί και ξεκινά η άνοιξη, ακόμη και η ασθενής ηλιακή ακτινοβολία που φτάνει στην επιφάνεια του πλανήτη αρκεί για να θερμάνει τον πάγο. Αυτό προκαλεί τη δημιουργία ρωγμών και την αποδυνάμωση του στρώματός του.

Παράλληλα, το ηλιακό φως μπορεί να διαπεράσει τον σχετικά διαφανή πάγο και να θερμάνει το έδαφος από κάτω. Έτσι, συσσωρεύεται αέριο διοξείδιο του άνθρακα, το οποίο μπορεί να εκτονωθεί απότομα προς την επιφάνεια, παρασύροντας μαζί του άμμο και σκόνη.

Το υλικό αυτό κατρακυλά στις απότομες πλαγιές των αμμόλοφων, αφήνοντας πίσω του μακριές, σκοτεινές γραμμές. Όταν οι σχηματισμοί παρατηρούνται από ψηλά, μοιάζουν με κορμούς και κλαδιά δέντρων.

H μεταμόρφωση των αμμόλοφων

Το φαινόμενο δεν αποτελεί απλώς μια θεωρητική εξήγηση. Στη φωτογραφία του 2008, το όργανο HiRISE, που βρίσκεται στο Mars Reconnaissance Orbiter, κατέγραψε ακόμη και ένα μικρό νέφος σκόνης, το οποίο δημιουργήθηκε από την κίνηση υλικού που κατρακυλούσε στην πλαγιά ενός αμμόλοφου.

Η δυναμική αυτής της διαδικασίας αποτυπώθηκε και σε επιστημονική μελέτη του 2011, με επικεφαλής την πλανητική επιστήμονα Κάντις Χάνσεν-Κοχάρτσεκ από το Planetary Science Institute και τους συνεργάτες της.

Οι ερευνητές συνέκριναν εικόνες των βόρειων πολικών αμμόλοφων που είχαν ληφθεί σε διαδοχικά αρειανά έτη και διαπίστωσαν ότι το τοπίο μεταβάλλεται σημαντικά από εποχή σε εποχή.

Σε ορισμένους αμμόλοφους εμφανίστηκαν νέες χαράδρες και κοιλότητες, ενώ σε άλλους συσσωρεύτηκαν νέες ποσότητες άμμου στη βάση των πλαγιών. Σε πέντε αμμόλοφους που εξετάστηκαν, τα χαμηλότερα όρια των πλαγιών μετακινήθηκαν κατά 2,2 έως 4,7 μέτρα μέσα σε ένα μόνο αρειανό έτος.

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, ο πάγος εξαφανίζεται και μαζί του χάνονται και οι χαρακτηριστικές σκοτεινές γραμμές. Οι άνεμοι του Άρη αναδιανέμουν την άμμο και εξομαλύνουν σταδιακά τις πλαγιές.

Όταν, όμως, επιστρέφει ο χειμώνας, οι αμμόλοφοι καλύπτονται ξανά από πάγο διοξειδίου του άνθρακα, προετοιμάζοντας το έδαφος για την επόμενη άνοιξη και την επανεμφάνιση των παράξενων σχηματισμών που θυμίζουν ένα απόκοσμο δάσος στον Κόκκινο Πλανήτη.

Πηγή: skai.gr
71 0 Bookmark

Απόρρητο