Η NASA ετοιμάζεται να εκτοξεύσει το νέο διαστημικό τηλεσκόπιό της, το Nancy Grace Roman Space Telescope, σε μια από τις σημαντικότερες διαστημικές αποστολές των επόμενων ετών, που έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει τους επιστήμονες να απαντήσουν σε ορισμένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα για τη φύση και την εξέλιξη του Σύμπαντος.
In under a week, @NASARoman is scheduled to launch 1 million miles away to help us see the big picture of the cosmos.
We’ll be broadcasting Roman’s launch live starting at 6:20am ET (1020 UTC) on Aug. 30. Save the date and set your alarm to join us here! pic.twitter.com/5E8fYmzY4d— NASA (@NASA) August 24, 2026
Η εκτόξευση του τηλεσκοπίου, ένα πρόγραμμα κόστους περίπου 4 δισ. δολαρίων, έχει προγραμματιστεί για την Κυριακή 30 Αυγούστου, από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της NASA στη Φλόριντα.
Το Roman θα μεταφερθεί στο Διάστημα με έναν πύραυλο Falcon Heavy της SpaceX.
Η NASA έχει επισημάνει ότι η αποστολή προχωρά περίπου εννέα μήνες νωρίτερα από το αρχικό χρονοδιάγραμμα.
Το Roman αποτελεί τον επόμενο μεγάλο σταθμό μετά το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble, που εκτοξεύθηκε το 1990, και το James Webb, που τέθηκε σε τροχιά το 2021.
Και τα δύο συνεχίζουν να λειτουργούν, όμως το νέο τηλεσκόπιο θα διαθέτει ένα εξαιρετικά ευρύ πεδίο παρατήρησης, επιτρέποντας στους επιστήμονες να μελετήσουν τεράστιες περιοχές του ουρανού με ταχύτητα και λεπτομέρεια που δεν ήταν μέχρι σήμερα δυνατή.
Η NASA αναφέρει ότι το πεδίο θέασης του Roman θα είναι τουλάχιστον 100 φορές μεγαλύτερο από εκείνο του Hubble, επιτρέποντας την παρατήρηση έως και ενός δισεκατομμυρίου γαλαξιών κατά τη διάρκεια της αποστολής.
Αναζήτηση του «παράξενου, σπάνιου και ασυνήθιστου»
«Η τεράστια εμβέλεια του Roman θα μας επιτρέψει να βρούμε το παράξενο, το σπάνιο και το ασυνήθιστο», δήλωσε στο Reuters η Julie McEnery, επικεφαλής επιστήμονας του προγράμματος Roman στο Goddard Space Flight Center της NASA.
Το βασικό επιστημονικό όργανο του τηλεσκοπίου συνδυάζει υψηλή ευαισθησία και ακρίβεια με τη δυνατότητα γρήγορης χαρτογράφησης μεγάλων περιοχών του ουρανού.
Η κύρια έρευνα του Roman αναμένεται να διαρκέσει περισσότερο από έναν χρόνο και θα περιλαμβάνει περισσότερους από δύο δισεκατομμύρια γαλαξίες, σύμφωνα με τη McEnery.
Οι επιστήμονες θα εξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο σχηματίστηκαν και εξελίχθηκαν τα άστρα, οι γαλαξίες και τα σμήνη γαλαξιών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο διαστάλθηκε το Σύμπαν κατά τη διάρκεια της κοσμικής ιστορίας.
Αυτές οι παρατηρήσεις αναμένεται να προσφέρουν νέα στοιχεία για δύο από τα μεγαλύτερα άλυτα μυστήρια της σύγχρονης κοσμολογίας: τη σκοτεινή ύλη και τη σκοτεινή ενέργεια.
Το μυστήριο της σκοτεινής ενέργειας
Το Σύμπαν δημιουργήθηκε πριν από περίπου 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια με τη Μεγάλη Έκρηξη (Big Bang) και έκτοτε διαστέλλεται.
Το 1998 οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι η διαστολή αυτή δεν επιβραδύνεται, αλλά αντίθετα επιταχύνεται.
Η υποθετική δύναμη που θεωρείται ότι προκαλεί αυτή την επιτάχυνση ονομάστηκε σκοτεινή ενέργεια.
Η συνηθισμένη ύλη, άστρα, πλανήτες, αέρια, σκόνη και όλα όσα γνωρίζουμε στη Γη, εκτιμάται ότι αποτελεί μόλις περίπου 5% του Σύμπαντος. Η σκοτεινή ύλη αντιστοιχεί περίπου στο 27%, ενώ η σκοτεινή ενέργεια περίπου στο 68%.
Η φύση τόσο της σκοτεινής ύλης όσο και της σκοτεινής ενέργειας παραμένει άγνωστη.
«Το βασικό ερώτημα είναι: αποτελεί η σκοτεινή ενέργεια απλώς μια ιδιότητα του κενού χώρου που παραμένει σταθερή με την πάροδο του χρόνου ή εξελίσσεται;» δήλωσε στο Reuters ο κοσμολόγος Mustapha Ishak, από το University of Texas at Dallas και μέλος της επιστημονικής συνεργασίας του Roman.
Ο Ishak αναφέρθηκε και στα πρόσφατα αποτελέσματα της συνεργασίας DESI (Dark Energy Spectroscopic Instrument), τα οποία έχουν προσφέρει ενδείξεις ότι η σκοτεινή ενέργεια ενδέχεται να μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου.
Εάν επιβεβαιωθεί κάτι τέτοιο, θα μπορούσε να έχει τεράστιες συνέπειες για την κατανόηση της εξέλιξης του Σύμπαντος.
Θα δοκιμάσει ακόμη και τη θεωρία του Αϊνστάιν
Το Roman δεν θα μελετήσει μόνο τη σκοτεινή ενέργεια. Θα μπορούσε επίσης να δώσει στους επιστήμονες έναν νέο τρόπο να ελέγξουν εάν η θεωρία της βαρύτητας του Albert Einstein εξακολουθεί να περιγράφει σωστά το Σύμπαν στις μεγαλύτερες δυνατές κλίμακες.
Η Γενική Θεωρία της Σχετικότητας, που παρουσίασε ο Άλμπερτ Αϊνστάιν το 1915, αποτελεί μέχρι σήμερα το θεμέλιο της σύγχρονης φυσικής.
Το Roman θα χαρτογραφήσει τον τρόπο με τον οποίο συγκεντρώνονται οι γαλαξίες και τον τρόπο με τον οποίο η ύλη καμπυλώνει το φως μέσω ενός φαινομένου που ονομάζεται βαρυτικός φακός.
Οι μετρήσεις αυτές θα επιτρέψουν στους επιστήμονες να εξετάσουν εάν η θεωρία του Αϊνστάιν εξακολουθεί να ισχύει σε κλίμακες δισεκατομμυρίων ετών φωτός ή εάν απαιτούνται τροποποιήσεις στη θεωρία της βαρύτητας.
Το ερώτημα είναι θεμελιώδες: ποιος φυσικός νόμος κυβερνά το Σύμπαν στις μεγαλύτερες κοσμικές κλίμακες;
Ένα τεράστιο «κυνήγι» εξωπλανητών
Μία ακόμη βασική αποστολή του Roman θα είναι η αναζήτηση πλανητών έξω από το Ηλιακό μας Σύστημα.
Μέχρι σήμερα έχουν ανακαλυφθεί περισσότερα από 6.350 εξωπλανήτες, καθώς οι αστρονόμοι αναζητούν στοιχεία που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην απάντηση ενός από τα πιο διαχρονικά ερωτήματα: εάν υπάρχει ζωή πέρα από τη Γη.
Το Roman αναμένεται να πραγματοποιήσει μία από τις πιο ολοκληρωμένες έρευνες εξωπλανητών που έχουν γίνει ποτέ, εντοπίζοντας χιλιάδες νέους κόσμους και επιτρέποντας στους επιστήμονες να δημιουργήσουν για πρώτη φορά ένα εκτεταμένο στατιστικό «αποτύπωμα» των πλανητικών συστημάτων που μοιάζουν με το δικό μας.
Η NASA εκτιμά ότι η αποστολή μπορεί να εντοπίσει ακόμη και δεκάδες χιλιάδες νέους εξωπλανήτες, ενώ θα δοκιμάσει και τεχνολογία που θα επιτρέπει την άμεση απεικόνιση ορισμένων σχετικά κοντινών εξωπλανητών.
Στο σημείο L2, 1,6 εκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη
Μετά την εκτόξευση και τον διαχωρισμό του από τον Falcon Heavy, το Roman θα κατευθυνθεί προς το σημείο Lagrange 2 (L2) του συστήματος Ήλιου-Γης.
Πρόκειται για μια περιοχή που βρίσκεται περίπου 1,6 εκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη, δηλαδή περίπου τέσσερις φορές μακρύτερα από τη Σελήνη.
Στο ίδιο σημείο βρίσκεται και το τηλεσκόπιο James Webb. Αντίθετα, το Hubble που είναι και αρκετά πιο παλιό, βρίσκεται σε χαμηλή γήινη τροχιά.
Η θέση L2 προσφέρει στο Roman ένα ιδιαίτερα σταθερό περιβάλλον παρατήρησης, επιτρέποντάς του να έχει ευρύ και σχετικά ανεμπόδιστο οπτικό πεδίο προς το Διάστημα.
Πενταετής αποστολή με δυνατότητα παράτασης
Η βασική αποστολή του Roman έχει σχεδιαστεί να διαρκέσει πέντε χρόνια. Ωστόσο, η NASA εκτιμά ότι το τηλεσκόπιο μπορεί να διαθέτει αρκετό καύσιμο για να παραμείνει σε λειτουργία έως και πέντε επιπλέον χρόνια.
Το τηλεσκόπιο φέρει το όνομα της Nancy Grace Roman, της πρώτης επικεφαλής αστρονόμου της NASA, η οποία θεωρείται μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες στην ιστορία του αμερικανικού διαστημικού προγράμματος.
Η Roman πέθανε το 2018, σε ηλικία 93 ετών.
Το νέο τηλεσκόπιο έρχεται έτσι να ανοίξει ένα ακόμη μεγαλύτερο παράθυρο στο Σύμπαν, με στόχο όχι μόνο να δει περισσότερους γαλαξίες και πλανήτες, αλλά να απαντήσει σε ένα πολύ βαθύτερο ερώτημα: από τι αποτελείται πραγματικά το Σύμπαν και ποιοι νόμοι καθορίζουν την εξέλιξή του;
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
