Ένα νέο κεφάλαιο στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στη χειρουργική ιατρική άνοιξε στη Βρετανία, καθώς ασθενής υποβλήθηκε στην πρώτη επέμβαση εγκεφάλου στον κόσμο κατά την οποία σύστημα τεχνητής νοημοσύνης παρείχε ζωντανή καθοδήγηση στους χειρουργούς.
Ο 48χρονος Ρις Χίμπερτ, πατέρας δύο παιδιών από το Μπέντφορντσαϊρ, υποβλήθηκε επιτυχώς σε επέμβαση για την αφαίρεση όγκου στην υπόφυση. Οι γιατροί του University College London Hospital εκτιμούν ότι χωρίς την επέμβαση υπήρχε κίνδυνος να χάσει την όρασή του.
Το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης ανέλυε σε πραγματικό χρόνο την εικόνα από την κάμερα που χρησιμοποιούσαν οι χειρουργοί, εντοπίζοντας και επισημαίνοντας περιοχές όπου βρίσκονταν σημαντικά αγγεία και νεύρα, τα οποία δεν ήταν άμεσα ορατά. Με αυτόν τον τρόπο βοήθησε την ιατρική ομάδα να εντοπίσει τα ασφαλέστερα σημεία για την αφαίρεση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου τμήματος του όγκου.
«Από την πλευρά της ασφάλειας του ασθενούς, σίγουρα μπορώ να δω το όφελος. Δεν υπάρχουν οδικές πινακίδες μέσα στο κεφάλι μας», δήλωσε ο Χίμπερτ.
Ο όγκος που απειλούσε την όρασή του
Μέχρι πριν από περίπου 18 μήνες, ο Χίμπερτ ήταν σε καλή φυσική κατάσταση. Εργαζόταν ως διευθυντής εξυπηρέτησης πελατών και συνήθιζε να περπατά περίπου τρία χιλιόμετρα κάθε μεσημέρι.
Σε μία από αυτές τις διαδρομές, όμως, έχασε τις αισθήσεις του και υπέστη κρίση στη μέση του δρόμου. Οι εξετάσεις αποκάλυψαν έναν μη καρκινικό όγκο διαμέτρου 11 χιλιοστών στην υπόφυση, έναν μικρό αδένα στο κάτω μέρος του εγκεφάλου που έχει καθοριστικό ρόλο στην παραγωγή ορμονών και στη ρύθμιση λειτουργιών όπως η ανάπτυξη, ο μεταβολισμός και η αρτηριακή πίεση.
Το σημείο που βρισκόταν ο όγκος ήταν ιδιαίτερα «δύσκολο», καθώς η υπόφυση βρίσκεται κοντά στις καρωτίδες αρτηρίες, οι οποίες μεταφέρουν αίμα στον εγκέφαλο, αλλά και στα οπτικά νεύρα που είναι υπεύθυνα για την όραση.
Καθώς ο όγκος άρχισε να πιέζει τα οπτικά νεύρα, το περιφερικό οπτικό του πεδίο περιορίστηκε. Παράλληλα, ο Χίμπερτ άρχισε να σκοντάφτει, ενώ αντιμετώπιζε έντονη κόπωση και ζάλη.
«Τα 18 χρόνια του έγγαμου βίου μου, πάντα σηκωνόμουν από το κρεβάτι και έφτιαχνα καφέ στη γυναίκα μου. Δεν επρόκειτο να αφήσω αυτόν τον όγκο να μου στερήσει τη συνήθεια αυτή», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, οι μεγαλύτερες επιπτώσεις της ασθένειας ήταν συναισθηματικές και ψυχολογικές, καθώς δεν ήθελε να αισθάνεται ότι γίνεται βάρος στους ανθρώπους γύρω του.
Η τεχνητή νοημοσύνη ως «δεύτερο ζευγάρι μάτια»
Η επέμβαση πραγματοποιήθηκε με τη χρήση ενδοσκοπίου, μιας λεπτοκαμωμένης κάμερας που εισήχθη μέσω της μύτης μέχρι τη βάση του κρανίου. Ο όγκος ήταν κρυμμένος πίσω από βρισκόταν πίσω από οστά και μια σκληρή μεμβράνη, γεγονός που έκανε δύσκολο τον εντοπισμό του ασφαλέστερου σημείου προσέγγισής του.
Σε τέτοιες επεμβάσεις, οι χειρουργοί βασίζονται συνήθως σε απεικονιστικές εξετάσεις που έχουν πραγματοποιηθεί πριν από το χειρουργείο. Ωστόσο, η ανατομία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, κάτι που αυξάνει την πολυπλοκότητα της διαδικασίας.
Οι επιπλοκές ποικίλλουν, αλλά οι γιατροί εκτιμούν ότι υπάρχει πιθανότητα 25% έως 50% να μην αφαιρεθεί ολόκληρος ο όγκος, ενώ ο κίνδυνος τραυματισμού ενός μεγάλου αιμοφόρου αγγείου κυμαίνεται από 0,5% έως 2%.
Στο σημείο αυτό παρενέβη το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης.
Σε δεύτερη οθόνη, το λογισμικό ανέλυε τη ζωντανή εικόνα από την επέμβαση, παρακολουθούσε τα χειρουργικά εργαλεία και σημείωνε τις περιοχές όπου ήταν πιθανότερο να βρίσκονται κρίσιμα αγγεία και νεύρα. Παράλληλα, υποδείκνυε στους χειρουργούς τα σημεία στα οποία η αφαίρεση του όγκου ήταν πιθανότερο να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια.
Η λειτουργία του θυμίζει την τεχνολογία αναγνώρισης προσώπου των smartphones, μόνο που αντί για πρόσωπα το σύστημα αναγνωρίζει σημαντικές και συχνά κρυμμένες ανατομικές δομές.
Εκπαιδεύτηκε σε εκατοντάδες χειρουργικές επεμβάσεις
Η ομάδα των ερευνητών εκπαίδευσε και αξιολόγησε το σύστημα χρησιμοποιώντας εκατοντάδες βίντεο από επεμβάσεις αφαίρεσης όγκων της υπόφυσης. Οι ερευνητές είχαν επισημάνει προσεκτικά στα βίντεο τα αγγεία και τα νεύρα, ώστε η τεχνητή νοημοσύνη να μάθει να αναγνωρίζει τις σημαντικότερες ανατομικές δομές.
«Έχει εκπαιδευτεί σε περισσότερες επεμβάσεις από όσες βλέπει ή πραγματοποιεί ένας χειρουργός σε ολόκληρη τη ζωή του και μπορεί να λειτουργήσει σαν ένα έμπειρο δεύτερο ζευγάρι ματιών», δήλωσε ο καθηγητής Χάνι Μάρκους, μέλος της ιατρικής ομάδας.
Σε αντίθεση με άλλα πειραματικά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, το συγκεκριμένο σύστημα λειτουργεί σε πραγματικό χρόνο, ενώ οι χειρουργοί διατηρούν πλήρως τον έλεγχο της επέμβασης.
Ο μακροπρόθεσμος στόχος της ομάδας είναι η ανάπτυξη ενός είδους «ChatGPT για χειρουργούς», το οποίο θα μπορεί να λειτουργεί ως ένας ακόμη ειδικός μέσα στο χειρουργείο, παρέχοντας συμβουλές όταν ζητείται και παραμένοντας απλώς διαθέσιμο όταν ο γιατρός επιλέξει να μην ακολουθήσει τις υποδείξεις του.
Η έρευνα χρηματοδοτείται από το National Institute for Health and Care Research και την Google. Η ομάδα εργάστηκε για χρόνια στην ανάπτυξη και δοκιμή της τεχνολογίας σε εργαστηριακές συνθήκες και, μετά την πρώτη εφαρμογή σε πραγματική επέμβαση, σχεδιάζει πλέον μεγαλύτερη κλινική δοκιμή.
«Μου έδωσε πίσω τη ζωή μου»
Για τον Ρις Χίμπερτ, τα αποτελέσματα της επέμβασης ήταν άμεσα αισθητά.
«Όταν άνοιξα τα μάτια μου μετά την επέμβαση, ένιωσα σαν να είχα όραση 360 μοιρών. Δεν είχα δει τόσο καθαρά εδώ και έναν χρόνο», ανέφερε.
Οκτώ εβδομάδες μετά την επέμβαση, λέει ότι η όρασή του συνεχίζει να βελτιώνεται, ενώ έχει ανακτήσει την ενέργειά του και τα συμπτώματα που τον ταλαιπωρούσαν πριν από το χειρουργείο έχουν υποχωρήσει.
«Μου έδωσε πίσω τη ζωή μου», είπε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός Καινοτομίας στον τομέα της Υγείας, Τζέιμς Φριθ, χαρακτήρισε την επέμβαση «αλλαγή ζωής» και τόνισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να συνοδεύεται από αυστηρές δικλίδες ασφαλείας.
Η συγκεκριμένη επέμβαση αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς μια νέα εποχή στη χειρουργική, όπου η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντικαθιστά τον γιατρό, αλλά λειτουργεί ως ένα επιπλέον εργαλείο υποστήριξης, παρέχοντας πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο σε εξαιρετικά απαιτητικές ιατρικές διαδικασίες.
Πηγή: skai.gr- ΕΟΔΥ: 75 νέα κρούσματα από τον ιό του Δυτικού Νείλου την τελευταία εβδομάδα - Στους 19 οι νεκροί
- Η ακραία ζέστη συνδέεται με ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων υγείας- Μεγάλες επιπτώσεις κυρίως στα παιδιά
- Ιός Δυτικού Νείλου: «Μέχρι μέσα Σεπτεμβρίου θα έχουμε αρκετά κρούσματα» λέει ο Βασιλακόπουλος στον ΣΚΑΪ
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.