Στη Βουλή εισάγεται σήμερα, Τρίτη 13 Οκτωβρίου, το νομοσχέδιο που προβλέπει απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών, με την κυβέρνηση να θέτει ως ημερομηνία έναρξης εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027.
Το σχέδιο νόμου εισάγεται προς επεξεργασία στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, ενώ η ψηφοφορία στην Ολομέλεια έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου.
Η νομοθετική πρωτοβουλία προωθείται από τους υπουργούς Επικρατείας Άκη Σκέρτσο, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρη Παπαστεργίου και Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, στο πλαίσιο της εθνικής στρατηγικής για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Η ρύθμιση αφορά συγκεκριμένες υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης και όχι τη συνολική πρόσβαση των παιδιών στο διαδίκτυο ή την κατοχή κινητού τηλεφώνου. Στόχος της κυβέρνησης είναι να περιοριστεί η έκθεση των ανηλίκων σε επιβλαβές περιεχόμενο, διαδικτυακό εκφοβισμό και πρακτικές που ενθαρρύνουν την υπερβολική χρήση των ψηφιακών πλατφορμών.
Ποια παιδιά αφορά η απαγόρευση
Το νομοσχέδιο θέτει ως κατώτατο ηλικιακό όριο πρόσβασης στα κοινωνικά δίκτυα τα 15 έτη, προβλέποντας ειδικό τρόπο υπολογισμού της ηλικίας.
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις που συνοδεύουν τη νομοθετική πρωτοβουλία, για τις ανάγκες εφαρμογής της διάταξης ως ημερομηνία γέννησης θεωρείται η 1η Ιανουαρίου του αντίστοιχου έτους.
Αυτό σημαίνει ότι από την 1η Ιανουαρίου 2027 ο περιορισμός θα αφορά τα παιδιά που έχουν γεννηθεί το 2013 και αργότερα. Αντίθετα, όσοι έχουν γεννηθεί το 2012 θα θεωρούνται ότι πληρούν το ηλικιακό όριο, ακόμη και αν τα πραγματικά 15α γενέθλιά τους είναι αργότερα μέσα στη χρονιά.
Αντίστοιχα, τα παιδιά που γεννήθηκαν το 2013 θα μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση από την 1η Ιανουαρίου 2028, εφόσον δεν υπάρξει αλλαγή στη σχετική διάταξη.
Ποιες πλατφόρμες μπαίνουν στο στόχαστρο
Η απαγόρευση αφορά υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, με χαρακτηριστικά παραδείγματα το Facebook, το Instagram και το TikTok.
Ωστόσο, το σχέδιο νόμου δεν περιλαμβάνει έναν κλειστό κατάλογο εφαρμογών. Αυτό σημαίνει ότι η υπαγωγή μιας υπηρεσίας θα εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά και τις λειτουργίες της και όχι αποκλειστικά από την εμπορική ονομασία της.
Για πλατφόρμες που συνδυάζουν διαφορετικές υπηρεσίες, όπως κοινωνική δικτύωση, ανταλλαγή μηνυμάτων και διαμοιρασμό περιεχομένου, ενδέχεται να απαιτηθούν πρόσθετες διευκρινίσεις ως προς τον τρόπο εφαρμογής.
Η απαγόρευση δεν επεκτείνεται αυτομάτως σε κάθε εφαρμογή επικοινωνίας ή προβολής βίντεο.
Τι θα γίνει με τους λογαριασμούς που υπάρχουν ήδη
Η έναρξη ισχύος της ρύθμισης δεν θα αφορά αποκλειστικά τους νέους λογαριασμούς.
Σύμφωνα με το κυβερνητικό ενημερωτικό υλικό, δεν προβλέπεται εξαίρεση για λογαριασμούς που έχουν δημιουργηθεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Επομένως, οι πλατφόρμες θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι η πρόσβαση των χρηστών συμμορφώνεται με το νέο ηλικιακό όριο, ανεξάρτητα από το πότε δημιουργήθηκε ο λογαριασμός τους.
Παράλληλα, το ελληνικό σχέδιο δεν προβλέπει δυνατότητα παράκαμψης του ορίου μέσω γονικής συναίνεσης ούτε ειδικούς περιορισμένους λογαριασμούς για παιδιά 13 και 14 ετών.
Πώς θα γίνεται ο έλεγχος ηλικίας – Ο ρόλος του Kids Wallet
Η ευθύνη για την εφαρμογή του ηλικιακού περιορισμού θα ανήκει πρωτίστως στις ίδιες τις ψηφιακές πλατφόρμες.
Οι εταιρείες θα πρέπει να χρησιμοποιούν αξιόπιστες και αναλογικές μεθόδους επαλήθευσης της ηλικίας, καθώς η απλή συμπλήρωση μιας ημερομηνίας γέννησης δεν θεωρείται επαρκής μηχανισμός ελέγχου.
Στο πλαίσιο αυτό μπορούν να αξιοποιηθούν το Kids Wallet και το Gov.gr Wallet, χωρίς ωστόσο να καθίσταται υποχρεωτική η χρήση συγκεκριμένης εφαρμογής.
Η βασική αρχή είναι ότι η πλατφόρμα θα λαμβάνει την απαραίτητη επιβεβαίωση πως ο χρήστης πληροί το ηλικιακό όριο, χωρίς να απαιτείται να γνωρίζει το ονοματεπώνυμο, την ακριβή ημερομηνία γέννησης ή άλλα περιττά προσωπικά δεδομένα.
Σύμφωνα με όσα είχε εξηγήσει ο Δημήτρης Παπαστεργίου κατά την παρουσίαση των νέων μέτρων, εφόσον μια πλατφόρμα δεν μπορεί να διαπιστώσει με βεβαιότητα την ηλικία, θα μπορεί να ζητά επιβεβαίωση μέσω κατάλληλου ψηφιακού εργαλείου.
Η νομοθετική παρέμβαση δεν θεσπίζει γενική υποχρέωση αποστολής αστυνομικής ταυτότητας στις πλατφόρμες ούτε καθολική ταυτοποίηση των χρηστών.
Θα πληρώνουν πρόστιμο οι γονείς;
Το ελληνικό σχέδιο νόμου δεν προβλέπει νέα πρόστιμα ή ποινές για τα παιδιά και τους γονείς που παραβιάζουν τον ηλικιακό περιορισμό.
Η ευθύνη συμμόρφωσης αφορά τις εταιρείες που παρέχουν τις σχετικές υπηρεσίες, ενώ η εποπτεία θα πραγματοποιείται μέσω των ήδη υφιστάμενων ευρωπαϊκών και εθνικών μηχανισμών.
Ειδικότερα, αξιοποιείται το πλαίσιο της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA), με συμμετοχή των αρμόδιων ελληνικών αρχών και συνεργασία με τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές.
Η ΕΕΤΤ έχει τον ρόλο του Συντονιστή Ψηφιακών Υπηρεσιών στην Ελλάδα, ενώ το ΕΣΡ και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα ασκούν εποπτικές αρμοδιότητες σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Για τις πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες προβλέπεται και η εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανάλογα με τη φύση της παράβασης και την κατανομή των αρμοδιοτήτων.
Τι αλλάζει σε ευρωπαϊκό επίπεδο
Παράλληλα με την ελληνική πρωτοβουλία, βρίσκεται σε εξέλιξη η νομοθετική διαδικασία για το EU KIDS Act, την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που επιδιώκει να θεσπίσει κοινές προδιαγραφές προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Η ευρωπαϊκή πρόταση διαφοροποιείται από την ελληνική ρύθμιση, καθώς προβλέπει μια σταδιακή προσέγγιση ανά ηλικιακή ομάδα.
Για παιδιά κάτω των 13 ετών προβλέπεται απαγόρευση λογαριασμών κοινωνικής δικτύωσης, ενώ για τις ηλικίες 13 έως 14 ετών προτείνεται η δυνατότητα δημιουργίας ειδικών λογαριασμών υπό γονική εποπτεία.
Οι λογαριασμοί αυτοί θα διαθέτουν περιορισμένες λειτουργίες και ημερήσιο χρονικό όριο που δεν θα υπερβαίνει τη μία ώρα. Από την ηλικία των 15 ετών θα επιτρέπεται η δημιουργία αυτόνομου λογαριασμού.
Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης περιορισμούς σε πρακτικές που ενθαρρύνουν την υπερβολική χρήση, όπως η ατέρμονη κύλιση περιεχομένου, καθώς και πρόσθετες υποχρεώσεις ασφαλείας για ψηφιακές υπηρεσίες που απευθύνονται σε ανηλίκους.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο καλύπτει ευρύτερο φάσμα υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων διαδικτυακών παιχνιδιών και ορισμένων εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Το EU KIDS Act δεν έχει ακόμη εγκριθεί ως κανονισμός και η 1η Ιανουαρίου 2027 αφορά αποκλειστικά την προγραμματισμένη έναρξη της ελληνικής ρύθμισης.
Το επόμενο βήμα στη Βουλή
Το νομοσχέδιο αναμένεται να εξεταστεί στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, πριν εισαχθεί στην Ολομέλεια για την προγραμματισμένη ψηφοφορία της 22ας Οκτωβρίου.
Η εφαρμογή του θα αποτελέσει σημαντική δοκιμασία τόσο για τις ψηφιακές πλατφόρμες όσο και για τους μηχανισμούς εποπτείας, καθώς θα πρέπει να συνδυαστούν ο αποτελεσματικός έλεγχος της ηλικίας με την προστασία των προσωπικών δεδομένων και των δικαιωμάτων των ανηλίκων.
Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ότι η αποτελεσματικότητα των νέων περιορισμών θα αξιολογείται, με βάση την εφαρμογή τους και τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα.
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.