Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αποφάσισε σήμερα να αυξήσει κατά 25 μονάδες βάσης τα επιτόκια. Όπως ανέφερε η πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει αισθητά πάνω από τον στόχο για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. «Η σημερινή απόφαση επιβεβαιώνει τη δέσμευσή μας να διαμορφώνουμε τη νομισματική πολιτική με τρόπο που να διασφαλίζει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί, σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, στον στόχο του 2%», σημείωσε.
Σύμφωνα με το βασικό σενάριο των νέων εκτιμήσεων των εμπειρογνωμόνων της ΕΚΤ, ο συνολικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 3,0% το 2026, στο 2,5% το 2027 και στο 2,1% το 2028. Όσον αφορά τον δομικό πληθωρισμό - που δεν περιλαμβάνει τις ευμετάβλητες τιμές της ενέργειας και των τροφίμων - το βασικό σενάριο προβλέπει ποσοστό 2,5% το 2026, 2,6% το 2027 και 2,3% το 2028.
Σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Ιουνίου, σημείωσε η Λαγκάρντ, η εκτίμηση για τον πληθωρισμό το 2026 παραμένει αμετάβλητη, ενώ οι προβλέψεις για το 2027 και το 2028 έχουν αναθεωρηθεί προς τα πάνω.
Για την οικονομική ανάπτυξη, το βασικό σενάριο προβλέπει αύξηση 0,9% το 2026, 1,4% το 2027 και 1,5% το 2028. Πρόκειται για ανοδική αναθεώρηση των προβλέψεων τόσο για το 2026 όσο και για το 2027, η οποία αντανακλά κυρίως τη μεγαλύτερη από την αναμενόμενη ανθεκτικότητα της οικονομίας της ζώνης του ευρώ, πρόσθεσε η ίδια.
Οι προοπτικές, όπως σημείωσε, παραμένουν ιδιαίτερα αβέβαιες, με τους κινδύνους να είναι ανοδικοί για τον πληθωρισμό και καθοδικοί για την οικονομική ανάπτυξη.
Όσον αφορά το ενεργειακό σοκ, δήλωσε ότι τα επικαιροποιημένα σενάρια που επεξεργάστηκαν οι εμπειρογνώμονες της ΕΚΤ αποτυπώνουν το ευρύ φάσμα των πιθανών εξελίξεων για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό, ανάλογα με τις διαφορετικές υποθέσεις σχετικά με την ένταση και τη διάρκεια του σοκ, καθώς και με τις έμμεσες επιπτώσεις.
«Με τη σημερινή απόφαση, παραμένουμε σε ισχυρή θέση ώστε να αντιμετωπίσουμε την αβεβαιότητα που προκαλεί η σύγκρουση. Θα συνεχίσουμε να διαμορφώνουμε τη νομισματική μας πολιτική με βάση τα διαθέσιμα οικονομικά δεδομένα και τις εξελίξεις, αξιολογώντας κάθε συνεδρίαση ξεχωριστά, προκειμένου να καθορίζουμε την κατάλληλη κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής. Ειδικότερα, οι αποφάσεις μας για τα επιτόκια θα βασίζονται στην αξιολόγηση των προοπτικών για τον πληθωρισμό και των κινδύνων που τις περιβάλλουν, λαμβάνοντας υπόψη τα νέα οικονομικά και χρηματοπιστωτικά δεδομένα, τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού, καθώς και την αποτελεσματικότητα με την οποία η νομισματική πολιτική μεταδίδεται στην οικονομία. Δεν δεσμευόμαστε εκ των προτέρων για μια συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων», σημείωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ.
Οικονομική δραστηριότητα
Όσον αφορά την οικονομική δραστηριότητα, σημείωσε ότι «η οικονομία επέδειξε ανθεκτικότητα το δεύτερο τρίμηνο, παρά τις πιέσεις που προκάλεσε το ενεργειακό σοκ. Η ανάπτυξη ήταν ευρεία, με θετικές επιδόσεις τόσο σε επίπεδο χωρών όσο και σε επίπεδο κλάδων. Η τάση αυτή εκτιμάται ότι συνεχίστηκε και κατά το τρίτο τρίμηνο».
Η μεταποίηση, συνέχισε, εξακολουθεί να καταγράφει ικανοποιητικές επιδόσεις, καθώς οι κυβερνήσεις αυξάνουν τις δαπάνες για την άμυνα και τις υποδομές. Η καταναλωτική εμπιστοσύνη έχει ανακάμψει από τα χαμηλά επίπεδα, συμβάλλοντας στην ανάκαμψη του τομέα των υπηρεσιών μετά το αρχικό ενεργειακό σοκ.
Η ενισχυμένη δραστηριότητα που συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη είναι ήδη εμφανής στις ψηφιακές υπηρεσίες, στις επιχειρηματικές επενδύσεις και στις εξαγωγές, πρόσθεσε.
Η αγορά εργασίας παραμένει ανθεκτική, με το ποσοστό ανεργίας να διατηρείται αμετάβλητο στο 6,4% τον Ιούλιο. Ο ρυθμός αύξησης τόσο της απασχόλησης όσο και του εργατικού δυναμικού συνεχίζει να επιβραδύνεται, ενώ η παραγωγικότητα έχει σταδιακά ενισχυθεί.
Κοιτάζοντας μπροστά, συνέχισε, οι βραχυπρόθεσμες προοπτικές για την ανάπτυξη έχουν βελτιωθεί σε σύγκριση με τον προηγούμενο γύρο εκτιμήσεων των εμπειρογνωμόνων της ΕΚΤ, αντανακλώντας κυρίως την ανθεκτικότητα της ιδιωτικής κατανάλωσης και των δημόσιων δαπανών.
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η κατανάλωση αναμένεται να στηριχθεί από τη σταδιακή υποχώρηση των τιμών της ενέργειας και τη δυναμική αγορά εργασίας. Σημείωσε ότι η ανάπτυξη θα ενισχύεται ολοένα και περισσότερο από τις επιχειρηματικές επενδύσεις και τις επενδύσεις σε κατοικίες.
Η αύξηση των εξαγωγών αναμένεται να επωφεληθεί από την ενίσχυση της εξωτερικής ζήτησης, ωστόσο περιορίζεται από τις προκλήσεις ανταγωνιστικότητας και την αβεβαιότητα γύρω από την παγκόσμια εμπορική πολιτική, δήλωσε ακόμη η Λαγκάρντ.
Δήλωσε επίσης ότι για να ενισχυθεί ο ρυθμός ανάπτυξης, απαιτούνται διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες θα πρέπει να συνοδεύονται από υγιή και βιώσιμα δημόσια οικονομικά. Η απλούστευση και εναρμόνιση των κανόνων στην Ενιαία Αγορά της ΕΕ, η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και η ολοκλήρωση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων αποτελούν βασικά δομικά στοιχεία προς αυτή την κατεύθυνση, σημείωσε.
«Καθώς η διαδικασία για την οριστικοποίηση του νομικού πλαισίου για το ψηφιακό ευρώ εισέρχεται στην τελική της φάση, επαναλαμβάνουμε τη σημασία της επίτευξης συμφωνίας για τη δέσμη μέτρων σχετικά με το ενιαίο νόμισμα το συντομότερο δυνατό. Οι δημοσιονομικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του ενεργειακού σοκ θα πρέπει να είναι προσωρινές, στοχευμένες και προσαρμοσμένες στις εκάστοτε ανάγκες», τόνισε η πρόεδρος της ΕΚΤ.
Πληθωρισμός
Όσον αφορά τον πληθωρισμό, σημείωσε ότι αυξήθηκε στο 3,3% τον Αύγουστο, από 2,9% τον Ιούλιο. Ο πληθωρισμός στις τιμές της ενέργειας ανήλθε στο 14,3%, έναντι 10,3% τον Ιούλιο. Η αύξηση αυτή πιθανότατα αντανακλά, κυρίως, τη σημαντική συμβολή των περιθωρίων διύλισης στα υγρά καύσιμα, καθώς και τις υψηλότερες τιμές των ενεργειακών εμπορευμάτων, τόνισε.
Ο πληθωρισμός στις τιμές των τροφίμων παρέμεινε αμετάβλητος στο 1,2%. Ο πληθωρισμός χωρίς την ενέργεια και τα τρόφιμα υποχώρησε οριακά στο 2,4%, από 2,5% τον Ιούλιο. Ειδικότερα, ο πληθωρισμός των αγαθών αυξήθηκε από 0,9% σε 1,2%, ενώ ο πληθωρισμός των υπηρεσιών μειώθηκε από 3,3% σε 3,0%.
Ακόμη, δήλωσε ότι οι περισσότεροι δείκτες του υποκείμενου πληθωρισμού παρέμειναν σε γενικές γραμμές σταθεροί τον Ιούλιο. «Σε αυτή τη φάση, οι μισθοί δεν φαίνεται να επηρεάζονται ουσιαστικά από το ενεργειακό σοκ. Οι αποδοχές ανά εργαζόμενο αυξήθηκαν σε ετήσια βάση κατά 3,3% το δεύτερο τρίμηνο, έναντι 3,5% το πρώτο τρίμηνο.
Η αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας συνέβαλε στον περιορισμό του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος, με τον ρυθμό αύξησής του να επιβραδύνεται στο 2,6%, από 3,5% το πρώτο τρίμηνο. Παράλληλα, τα κέρδη ανά μονάδα προϊόντος αυξήθηκαν με ταχύτερο ρυθμό, από 0,3% σε 2,2%.
Κοιτάζοντας μπροστά, δήλωσε, ο δείκτης μισθών της ΕΚΤ δείχνει ότι ο ρυθμός αύξησης των μισθών θα επιταχυνθεί ελαφρά, φτάνοντας το 2,7% κατά το πρώτο εξάμηνο του 2027. «Οι πληθωριστικές προσδοκίες για το προσεχές διάστημα παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Ωστόσο, οι περισσότερες μετρήσεις των μακροπρόθεσμων προσδοκιών για τον πληθωρισμό παραμένουν κοντά στο 2%, γεγονός που ενισχύει την εκτίμηση ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί γύρω από τον στόχο σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα».
Η Λαγκάρντ τόνισε ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με τις πρόσφατες εξελίξεις στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, έχει οδηγήσει σε περαιτέρω άνοδο των τιμών της ενέργειας. «Αυτό αναμένεται να διατηρήσει τον συνολικό πληθωρισμό αισθητά πάνω από τον στόχο έως και το πρώτο εξάμηνο του 2027».
Στη συνέχεια, είπε, ο πληθωρισμός στην ενέργεια αναμένεται να υποχωρήσει και να περάσει σε αρνητικό έδαφος έως τα μέσα του 2028, συμβάλλοντας στη μείωση του συνολικού πληθωρισμού. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας αναμένεται επίσης να μετακυλιστούν σταδιακά στις τιμές των βασικών αγαθών και υπηρεσιών, καθώς και των τροφίμων, πρόσθεσε.
Η βελτίωση των οικονομικών προοπτικών αναμένεται να οδηγήσει και σε ελαφρώς υψηλότερο υποκείμενο πληθωρισμό, ο οποίος εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να αυξάνεται έως τις αρχές του 2027 και θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα για το υπόλοιπο του έτους, προτού αρχίσει να αποκλιμακώνεται το 2028, σημείωσε, προσθέτοντας ότι συνολικά, ο πληθωρισμός αναμένεται να επανέλθει κοντά στον στόχο προς το τέλος του 2027, με τη συμβολή και των επιδράσεων των υψηλότερων επιτοκίων.
«Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε στενά τόσο το μέγεθος όσο και τη διάρκεια της ανόδου των τιμών της ενέργειας, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο αυτή επηρεάζει τη διαμόρφωση των τιμών και των μισθών, τις πληθωριστικές προσδοκίες και τη συνολική πορεία της οικονομίας», σημεώισε.
Αξιολόγηση κινδύνων για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό
Συνεχίζοντας, ανέφερε ότι οι κίνδυνοι για τις προοπτικές της οικονομικής ανάπτυξης είναι κυρίως καθοδικοί. Αυτό οφείλεται, ειδικότερα, στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και στις εξελίξεις στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.
«Μια νέα διαταραχή στον εφοδιασμό της ενέργειαε θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω και πιο παρατεταμένη άνοδο των τιμών της ενέργειας, πέρα από ό,τι προβλέπεται σήμερα. Αυτό θα έπληττε τα πραγματικά εισοδήματα, περιορίζοντας την κατανάλωση και τις επενδύσεις. Παράλληλα, μια επιδείνωση του κλίματος στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές ή νέες πιέσεις στις παγκόσμιες αγορές ομολόγων θα μπορούσαν να καταστήσουν δυσκολότερη την πρόσβαση σε χρηματοδότηση και, ως εκ τούτου, να περιορίσουν τη ζήτηση. Η αναζωπύρωση των εμπορικών εντάσεων μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών θα μπορούσε επίσης να προκαλέσει νέες διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, να περιορίσει τις εξαγωγές και να επιβαρύνει την κατανάλωση και τις επενδύσεις», δήωλσε.
Από την άλλη πλευρά, τόνισε, η ανάπτυξη θα μπορούσε να είναι υψηλότερη από τις σημερινές προβλέψεις, εάν η οικονομία και οι ενεργειακές αγορές προσαρμοστούν ταχύτερα από ό,τι αναμένεται στις διαταραχές που προκαλούν οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις ή εάν αυτές τερματιστούν με τρόπο σταθερό και διαρκή. Επιπλέον, η ταχύτερη υιοθέτηση νέων τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις της Ευρωζώνης, οι αυξημένες δαπάνες για την άμυνα και τις υποδομές, καθώς και οι μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της παραγωγικότητας και την ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς της ΕΕ, θα μπορούσαν να δώσουν στην ανάπτυξη μεγαλύτερη ώθηση από ό,τι προβλέπεται σήμερα.
Παράλληλα, σημείωσε ότι οι κίνδυνοι για την πορεία του πληθωρισμού είναι ανοδικοί. Αυτό οφείλεται κυρίως στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και στις εξελίξεις στον αδικαιολόγητο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.
Το ενεργειακό σοκ, σημειώνει, θα μπορούσε να ενταθεί περαιτέρω, με τις επιπτώσεις του στις τιμές άλλων αγαθών και υπηρεσιών, καθώς και στους μισθούς, να αποδειχθούν μεγαλύτερες από ό,τι προβλέπεται σήμερα. «Ειδικότερα, οι τιμές του φυσικού αερίου θα μπορούσαν να αυξηθούν περαιτέρω σε περίπτωση νέων διαταραχών στον εφοδιασμό ή ενός ασυνήθιστα ψυχρού χειμώνα, σε συνδυασμό με χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων».
«Όσο περισσότερο παραμένουν υψηλές οι τιμές της ενέργειας, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να περάσει αυτό και στις υπόλοιπες τιμές, ενισχύοντας τον πληθωρισμό μέσω έμμεσων και δευτερογενών επιπτώσεων. Μια νέα όξυνση των εμπορικών εντάσεων θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερο κατακερματισμό των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων, να περιορίσει την προσφορά κρίσιμων πρώτων υλών και να επιτείνει τους περιορισμούς στην παραγωγική δυναμικότητα της οικονομίας της Ευρωζώνης. Παράλληλα, ακραία καιρικά φαινόμενα, τα οποία ενδέχεται να ενταθούν λόγω της ισχυροποίησης του φαινομένου «El Niño», αλλά και η ευρύτερη κλιματική και περιβαλλοντική κρίση, θα μπορούσαν να οδηγήσουν τις τιμές των τροφίμων σε υψηλότερα επίπεδα από τα αναμενόμενα», σημείωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ.
Από την άλλη πλευρά, τόνισε και εδώ ότι ο πληθωρισμός θα μπορούσε να διαμορφωθεί χαμηλότερα εάν οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές συγκρούσεις τερματίζονταν με τρόπο σταθερό και διαρκή ή εάν οι έμμεσες και δευτερογενείς επιπτώσεις από το πρόσφατο ενεργειακό σοκ αποδεικνύονταν ηπιότερες από ό,τι αναμένεται σήμερα. «Μια μεγαλύτερη μεταβλητότητα στις χρηματοπιστωτικές αγορές και η αυξημένη επιφυλακτικότητα των επενδυτών θα μπορούσαν να περιορίσουν τη ζήτηση και, κατά συνέπεια, να συμβάλουν στη μείωση του πληθωρισμού».
Οικονομικές και νομισματικές συνθήκες
«Τα επιτόκια έχουν αυξηθεί από την προηγούμενη συνεδρίασή μας, ακολουθώντας τις αντίστοιχες αυξήσεις στις διεθνείς αγορές. Μετά την αύξηση των επιτοκίων μας τον Ιούνιο, τα επιτόκια τραπεζικού δανεισμού για τις επιχειρήσεις αυξήθηκαν, φτάνοντας στο 3,8% τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, από 3,6% τον Μάιο. Το κόστος χρηματοδότησης των επιχειρήσεων μέσω της αγοράς διαμορφώθηκε στο 4,0% τον Ιούλιο, παραμένοντας περίπου στα ίδια επίπεδα με τους προηγούμενους μήνες και αρκετά υψηλότερα από ό,τι πριν από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τραπεζικών δανείων προς τις επιχειρήσεις, ο οποίος συνήθως αντιδρά στις αλλαγές της νομισματικής πολιτικής με μεγαλύτερη χρονική καθυστέρηση, ενισχύθηκε περαιτέρω, φτάνοντας το 4,4% τον Ιούλιο, από 4,0% τον Μάιο και τον Ιούνιο. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των εκδόσεων εταιρικών ομολόγων διαμορφώθηκε στο 3,4%, έναντι 3,6% τον Ιούνιο και 3,3% τον Μάιο. Τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων παρέμειναν αμετάβλητα στο 3,5% τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, ενώ ο ρυθμός αύξησης των στεγαστικών δανείων επιβραδύνθηκε στο 3,0% τον Ιούλιο, από 3,1% τον Μάιο και τον Ιούνιο», σημείωσε η Κριστίν Λαγκάρντ.
Τέλος, σημείωσε ότι «το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να αυξήσει κατά 25 μονάδες βάσης τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ. Παραμένουμε προσηλωμένοι στη διαμόρφωση της νομισματικής πολιτικής με τρόπο που θα διασφαλίζει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής, θα συνεχίσουμε να βασιζόμαστε στα διαθέσιμα οικονομικά δεδομένα και να αξιολογούμε κάθε συνεδρίαση ξεχωριστά. Οι αποφάσεις μας για τα επιτόκια θα λαμβάνονται με βάση την αξιολόγηση των προοπτικών του πληθωρισμού και των κινδύνων που τις περιβάλλουν, λαμβάνοντας υπόψη τα νέα οικονομικά και χρηματοπιστωτικά δεδομένα, τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού, καθώς και την αποτελεσματικότητα με την οποία η νομισματική πολιτική μεταδίδεται στην οικονομία. Δεν δεσμευόμαστε εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων. Σε κάθε περίπτωση, είμαστε έτοιμοι να προσαρμόσουμε όλα τα διαθέσιμα μέσα νομισματικής πολιτικής, στο πλαίσιο της εντολής μας, ώστε να διασφαλίσουμε ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί με διατηρήσιμο τρόπο στον μεσοπρόθεσμο στόχο μας και να διατηρήσουμε την ομαλή μετάδοση της νομισματικής πολιτικής στην οικονομία».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
