Η εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης απειλεί να επιβαρύνει σημαντικά το κλίμα, καθώς τα data centers που τροφοδοτούν τις εφαρμογές AI αναμένεται να αυξήσουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά 70% έως το 2030.
Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ και η Κίνα στρέφονται όλο και περισσότερο στα ορυκτά καύσιμα για να καλύψουν τις τεράστιες ενεργειακές ανάγκες της νέας τεχνολογίας.
Την προειδοποίηση διατυπώνει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), σύμφωνα με δημοσίευμα του The Guardian, επισημαίνοντας ότι η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας των data centers αναμένεται να διπλασιαστεί μέχρι το τέλος της δεκαετίας σε σύγκριση με τα σημερινά επίπεδα.
Η τεχνητή νοημοσύνη εκτιμάται ότι θα ευθύνεται για τα τρία τέταρτα της πρόσθετης ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας. Σε απόλυτους αριθμούς, τα AI data centers θα χρειάζονται επιπλέον 350 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως έως το 2030, ποσότητα μεγαλύτερη από τη συνολική ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας της Μεγάλης Βρετανίας.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί μια σημαντική αντίφαση: ενώ η τεχνητή νοημοσύνη παρουσιάζεται ως τεχνολογική επανάσταση με εφαρμογές που μπορούν να βελτιώσουν την ενεργειακή αποδοτικότητα, η υποδομή που απαιτείται για τη λειτουργία της ενισχύει τη ζήτηση για φυσικό αέριο και άνθρακα.
Οι ΗΠΑ επενδύουν στο φυσικό αέριο για την AI
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του IEA, οι ΗΠΑ αναμένεται να καλύπτουν με φυσικό αέριο περίπου το 60% της ηλεκτρικής ενέργειας που θα χρειάζονται τα data centers τους έως το 2030.
Η κλίμακα των σχεδιαζόμενων επενδύσεων είναι ενδεικτική της ενεργειακής πίεσης που προκαλεί η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Υπάρχουν σχέδια για την κατασκευή νέων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο συνολικής ισχύος περίπου 180 GW, μέγεθος που προσεγγίζει τη συνολική εγκατεστημένη ισχύ μονάδων φυσικού αερίου σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η στροφή αυτή συνδέεται και με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες στην εξασφάλιση επαρκούς ηλεκτρικής ισχύος από τα υφιστάμενα δίκτυα. Η ταχύτητα με την οποία κατασκευάζονται νέα data centers δεν συμβαδίζει πάντοτε με τον ρυθμό επέκτασης των δικτύων και των διαθέσιμων ενεργειακών υποδομών.
Έτσι, η ανάγκη για άμεση τροφοδοσία οδηγεί σε μεγαλύτερη αξιοποίηση μονάδων φυσικού αερίου, ακόμη και όταν οι εταιρείες τεχνολογίας διακηρύσσουν τους στόχους τους για την κλιματική ουδετερότητα.
Η Κίνα επιμένει στον άνθρακα
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Κίνας, η οποία εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στον άνθρακα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο IEA εκτιμά ότι έως το τέλος της δεκαετίας περίπου το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας που θα απαιτείται για τη λειτουργία των κινεζικών AI data centers θα προέρχεται από μονάδες άνθρακα. Το υπόλοιπο θα καλύπτεται κυρίως από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με μικρότερη συμμετοχή της πυρηνικής ενέργειας και ελάχιστη συμβολή του φυσικού αερίου.
Η επιλογή αυτή αναδεικνύει το ενεργειακό κόστος του ανταγωνισμού ΗΠΑ και Κίνας για την τεχνολογική υπεροχή. Και οι δύο χώρες επιδιώκουν να αναπτύξουν ταχύτερα και ισχυρότερα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, όμως η επέκταση των υποδομών τους συνεπάγεται αυξημένες ανάγκες ηλεκτροδότησης, τις οποίες καλούνται να καλύψουν με τα διαθέσιμα ενεργειακά τους μέσα.
Η Ευρώπη ακολουθεί διαφορετική πορεία
Η εικόνα στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι διαφορετική. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του IEA, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αναμένεται να καλύπτουν περίπου το 70% των αναγκών ηλεκτροδότησης των data centers έως το 2030.
Η πυρηνική ενέργεια και το φυσικό αέριο θα ακολουθούν, ενώ η συμμετοχή του άνθρακα προβλέπεται να είναι πολύ περιορισμένη.
Η διαφορά αυτή αποτυπώνει τις διαφορετικές ενεργειακές επιλογές των μεγάλων οικονομικών δυνάμεων, αλλά και τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει το ενεργειακό μείγμα κάθε περιοχής στον περιβαλλοντικό αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης.
Παράλληλα, οι εταιρείες που αναπτύσσουν και διαχειρίζονται data centers έχουν εξελιχθεί στους μεγαλύτερους εταιρικούς αγοραστές ανανεώσιμης ενέργειας παγκοσμίως. Ωστόσο, η αγορά πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας δεν αρκεί από μόνη της για να αντισταθμίσει την αυξανόμενη ζήτηση, ιδιαίτερα όταν η νέα παραγωγική ισχύς από ορυκτά καύσιμα επεκτείνεται με ταχύτερους ρυθμούς.
Δεκαπλασιάστηκε η ισχύς των υποδομών AI μέσα σε δύο χρόνια
Η ταχύτητα της επέκτασης των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης αποτυπώνεται και στα στοιχεία που συγκέντρωσε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας.
Για να καταλήξει στις εκτιμήσεις του, ο οργανισμός αξιοποίησε δεδομένα για τις ετήσιες αποστολές διακομιστών AI, οι οποίες έχουν αυξηθεί κατά 18 φορές από το 2020, καθώς και δορυφορικές εικόνες από την κατασκευή 93 μεγάλων εγκαταστάσεων τεχνητής νοημοσύνης σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η ανάλυση δείχνει ότι η ισχύς των data centers που αναπτύσσονται για εφαρμογές AI δεκαπλασιάστηκε μέσα στους τελευταίους 24 μήνες, φτάνοντας τα 17 GW. Όταν ολοκληρωθούν τα μεγάλα έργα που βρίσκονται υπό κατασκευή, η συνδυασμένη ισχύς τους εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει τα 50 GW.
Σήμερα, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς των data centers παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που διαθέτουν εξειδικευμένους διακομιστές AI, ανέρχεται σε περίπου 120 GW. Το 80% αυτής της δυναμικότητας βρίσκεται στις ΗΠΑ, την Κίνα και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Με βάση το βασικό σενάριο του IEA, έως το 2030 αναμένεται να προστεθούν άλλα 120 GW, εκ των οποίων περίπου τα τρία τέταρτα θα αφορούν εγκαταστάσεις που θα εξυπηρετούν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
«Δεν υπάρχει επιστροφή στον ενεργειακό κόσμο πριν από την κρίση»
Πέρα από την τεχνητή νοημοσύνη, ο IEA επισημαίνει ότι οι διεθνείς ενεργειακές ισορροπίες έχουν αλλάξει σημαντικά μετά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, τον οποίο χαρακτηρίζει τη μεγαλύτερη διαταραχή που έχει καταγραφεί στην ιστορία των ενεργειακών αγορών.
«Δεν βλέπω καμία αξιόπιστη προοπτική επιστροφής του ενεργειακού κόσμου στην κατάσταση που βρισκόταν πριν», δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής του οργανισμού, Φατίχ Μπιρόλ.
Όπως επισημαίνει ο οργανισμός, οι κυβερνητικές αποφάσεις των επόμενων ετών θα καθορίσουν τη νέα ενεργειακή πραγματικότητα, καθώς η ζήτηση αυξάνεται όχι μόνο εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και λόγω της αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού και των ολοένα μεγαλύτερων αναγκών για κλιματισμό.
Η πρόκληση, επομένως, δεν αφορά μόνο το πόσο γρήγορα θα αναπτυχθεί η AI, αλλά και το ποια ενεργειακά μέσα θα χρησιμοποιηθούν για να υποστηρίξουν την εξάπλωσή της.
Η τεχνολογική κούρσα μπορεί να αλλάξει την οικονομία και την καθημερινότητα, αλλά το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις επιλογές που θα κάνουν οι κυβερνήσεις και οι ενεργειακές επιχειρήσεις.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.