Οι αντιπροσωπείες των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν ολοκλήρωσαν την Παρασκευή, 6 Φεβρουαρίου, τις έμμεσες συνομιλίες στο Ομάν. Πρόκειται για τον πρώτο γύρο επαφών μεταξύ των δύο χωρών, μετά τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας το περασμένο καλοκαίρι.
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η συνάντηση έκλεισε με «διάθεση συνέχισης», χωρίς ωστόσο να ανακοινωθεί συγκεκριμένη ημερομηνία για τον επόμενο γύρο.
Οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν σε μια περίοδο αυξημένης στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και μετά τις απειλές του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) ότι θα πλήξει το Ιράν αν κάνει χρήση φονικής βίας κατά διαδηλωτών ή αν αρνηθεί να υπογράψει νέα πυρηνική συμφωνία.
Λίγο πριν τις συνομιλίες, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι η χώρα του «προσέρχεται στη διπλωματία με ανοιχτά μάτια και νωπή τη μνήμη του τελευταίου έτους».
«Διαπραγματευόμαστε καλόπιστα και υπερασπιζόμαστε σταθερά τα δικαιώματά μας», έγραψε χαρακτηριστικά στην πλατφόρμα Χ.
Παρά ταύτα, η σκληρή ρητορική συνεχίστηκε, με τον Τραμπ να δηλώνει την Πέμπτη ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, «θα έπρεπε να ανησυχεί σοβαρά».
Ποιοι συμμετείχαν
Στις συνομιλίες έλαβαν μέρος ο Αμπάς Αραγτσί και ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, καθώς και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ. Οι επαφές ήταν έμμεσες και διεξήχθησαν με τη διαμεσολάβηση του υπουργού Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ αλ-Μπουσαΐντι, ο οποίος συναντήθηκε ξεχωριστά με κάθε αντιπροσωπεία.
Σε φωτογραφίες που έδωσε στη δημοσιότητα το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Ομάν, εμφανίζεται και ο διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), ναύαρχος Μπραντ Κούπερ.
Σύμφωνα με ιρανικά μέσα, οι συνομιλίες α overrideκολουθούν το μοντέλο προηγούμενων γύρων διαπραγματεύσεων. Πριν από τον 12ήμερο πόλεμο Ιράν–Ισραήλ τον Ιούνιο, Τεχεράνη και Ουάσινγκτον είχαν πραγματοποιήσει πέντε γύρους έμμεσων συνομιλιών, επίσης με τη μεσολάβηση του Ομάν.
Οι διαπραγματεύσεις εκείνες ουσιαστικά πάγωσαν μετά τα ισραηλινά πλήγματα σε ιρανικές πυρηνικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις και τα επακόλουθα αμερικανικά χτυπήματα σε τρεις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Τι συζητήθηκε
Ο Αραγτσί παρέδωσε στον Ομανό ομόλογό του ένα «προκαταρκτικό σχέδιο» για τη «διαχείριση της τρέχουσας κατάστασης» μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, με στόχο την πρόοδο των συνομιλιών, σύμφωνα με ιρανικά δημοσιεύματα. Το σχέδιο διαβιβάστηκε στην αμερικανική αντιπροσωπεία και η απάντηση αναμένεται να μεταφερθεί στην ιρανική πλευρά.
Το εύρος των συνομιλιών παραμένει ασαφές. Ιρανοί αξιωματούχοι είχαν ξεκαθαρίσει εκ των προτέρων ότι επιθυμούν να συζητήσουν αποκλειστικά το πυρηνικό πρόγραμμα, θεωρώντας εκτός ατζέντας ζητήματα όπως το βαλλιστικό πρόγραμμα, οι περιφερειακές συμμαχικές οργανώσεις του Ιράν και η εσωτερική καταστολή των διαδηλώσεων.
Οι ΗΠΑ, αντίθετα, επιδιώκουν μια πιο ευρεία ατζέντα που θα περιλαμβάνει τους βαλλιστικούς πυραύλους, τις ένοπλες ομάδες που υποστηρίζει το Ιράν στην περιοχή και την αντιμετώπιση των διαδηλώσεων.
Κεντρικό σημείο τριβής παραμένει το δικαίωμα του Ιράν στον εμπλουτισμό ουρανίου, κάτι που η Ουάσινγκτον και οι σύμμαχοί της απορρίπτουν. Η Τεχεράνη έχει δηλώσει πρόθυμη να δεχθεί ελέγχους ώστε να αποδειχθεί ότι το πρόγραμμα δεν οδηγεί σε πυρηνικά όπλα, ζητώντας ως αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων.
Τι διακυβεύεται
Οι ΗΠΑ έχουν μετακινήσει σημαντικά στρατιωτικά μέσα στην περιοχή, μεταξύ των οποίων και το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, εντείνοντας τους φόβους για ενδεχόμενη πολεμική σύγκρουση.
Ο Τραμπ δήλωσε πρόσφατα ότι «μια αρμάδα» αμερικανικών δυνάμεων κατευθύνεται προς το Ιράν «για παν ενδεχόμενο», σημειώνοντας ότι η Ουάσινγκτον παρακολουθεί τη χώρα «πολύ στενά».
Οι συνομιλίες δημιούργησαν ελπίδες ότι μπορεί να αποτραπεί ένας γενικευμένος πόλεμος. Χώρες της περιοχής, ανήσυχες για τις επιπτώσεις μιας νέας σύγκρουσης, επιχειρούν να αποκλιμακώσουν την ένταση και να αποτρέψουν ένα αμερικανικό πλήγμα, γνωρίζοντας ότι ένας νέος πόλεμος θα βυθίσει τη Μέση Ανατολή σε βαθύτερη κρίση.
«Πάνω απ’ όλα πλανάται μια πολύ σοβαρή απειλή στρατιωτικής επίθεσης και πολέμου», δήλωσε η Ιρανοαμερικανίδα δημοσιογράφος και πολιτική αναλύτρια Νεγκάρ Μορταζαβί στο CNN.
Το Ιράν έχει καταστήσει σαφές ότι, σε περίπτωση νέας επίθεσης, δεν θα επιδείξει την ίδια «αυτοσυγκράτηση» όπως το περασμένο καλοκαίρι. Διαθέτει χιλιάδες πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη που θα μπορούσαν να πλήξουν αμερικανικές βάσεις και συμμάχους στην περιοχή.
Παράλληλα, έχει προειδοποιήσει ότι θα στοχεύσει συμμάχους των ΗΠΑ, ενώ θα μπορούσε να ενεργοποιήσει το δίκτυο των περιφερειακών του συμμάχων ή να διαταράξει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται πάνω από το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και μεγάλες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου — μια εξέλιξη που θα προκαλούσε παγκόσμιες οικονομικές αναταράξεις.
Παρά τις συνομιλίες, «ο κίνδυνος πολέμου παραμένει εξαιρετικά σοβαρός», κατέληξε η Μορταζαβί.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
