Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) καταβάλλει έντονη προσπάθεια να πείσει δύο κρίσιμα ακροατήρια - την ηγεσία του Ιράν και τον αμερικανικό λαό - ότι αυτός κρατά τον έλεγχο στον πόλεμο.
Το πρόβλημά του είναι ότι ίσως κανένα από τα δύο δεν τον ακούει, σημειώνει σε ανάλυσή του το CNN.
Καθώς ο πόλεμος συμπληρώνει οκτώ εβδομάδες αυτό το Σαββατοκύριακο, το αδιέξοδο εντείνεται: οι επιπτώσεις από το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ πολλαπλασιάζονται, ενώ ο Τραμπ προσπαθεί να στραγγαλίσει οικονομικά το Ιράν με τον ναυτικό αποκλεισμό. Το ερώτημα που μπορεί να καθορίσει την έκβαση της αντιπαράθεσης είναι ποια πλευρά έχει την πολιτική βούληση να αντέξει περισσότερο και να ξεπεράσει την άλλη.
Ο Τραμπ κατανοεί αυτή την εξίσωση. «Έχω όλο τον χρόνο του κόσμου, το Ιράν όχι» δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Πέμπτη. Στη συνέχεια, επιτέθηκε σε μέσα ενημέρωσης που υποστηρίζουν ότι βιάζεται να τερματίσει τον πόλεμο. «Μη με πιέζετε. Μη με πιέζετε» είπε στους δημοσιογράφους. «Κάθε άρθρο που βλέπω λέει 'ο Τραμπ είναι υπό χρονική πίεση'. Δεν είμαι. Όχι, όχι. Ξέρετε ποιος είναι υπό πίεση; Αυτοί.»
Το να γίνουν πιστευτά τα λόγια του είναι ζωτικής σημασίας για τον Τραμπ, τόσο για να κερδίσει τον πόλεμο όσο και για να εξασφαλίσει -έστω και καθυστερημένα- στήριξη από έναν επιφυλακτικό αμερικανικό λαό.
Ωστόσο, ξεκινά από δύσκολη θέση, καθώς εδώ και εβδομάδες κάνει αντιφατικές δηλώσεις για τη στρατηγική του που συχνά συγκρούονται με την πραγματικότητα. Ενδέχεται επίσης η επιμονή του να δείξει ότι δεν ανησυχεί για τα χρονικά περιθώρια να είναι προσπάθεια να συγκαλύψει την αυξανόμενη πίεση που δέχεται καθώς η σύγκρουση παρατείνεται.
Υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι το Ιράν όχι μόνο πιστεύει ότι έχει το πάνω χέρι στον πόλεμο με μια υπέρδύναμη, αλλά είναι αποφασισμένο να πληρώσει και οποιοδήποτε τίμημα για να επικρατήσει. Η Τεχεράνη θεωρεί τον εαυτό της σε σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες εδώ και 47 χρόνια, από την Ισλαμική Επανάσταση, ενώ πολέμησε έναν σχεδόν οκταετή πόλεμο χαρακωμάτων με το Ιράκ τη δεκαετία του 1980, με περίπου 1 εκατομμύριο θύματα.
Ο Τραμπ ισχυρίστηκε την Πέμπτη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν «πλήρη έλεγχο» στα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, αυτό δεν είναι ακριβές. Μικρά ιρανικά ναυτικά σκάφη έχουν επιτεθεί σε αρκετά πλοία που κατευθύνονταν προς το στενό, ενισχύοντας τον έλεγχό τους. Η Τεχεράνη δήλωσε ότι εισέπραξε τα πρώτα διόδια από πλοία που ζητούσαν διέλευση. Και η Washington Post ανέφερε ότι το Πεντάγωνο ενημέρωσε το Κογκρέσο πως μπορεί να χρειαστούν έως και έξι μήνες για να καθαριστούν πλήρως οι νάρκες που έχει ρίξει το Ιράν στα νερά, παρατείνοντας τις πιθανές επιπτώσεις της σύγκρουσης.
Παράλληλα, ο διεθνής διπλωματικός συντάκτης του CNN, Νικ Ρόμπερτσον, κατέληξε σε ανάλυσή του ότι το Ιράν αναδεικνύεται ως ο απρόσμενος «ηγέτης» σε ένα επικίνδυνο παιχνίδι αποφασιστικότητας (chicken game) απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μπορεί το ναυτικό του Ιράν να έχει υποστεί σοβαρές καταστροφές, τα αποθέματα πυραύλων και drones να έχουν μειωθεί και η ηγεσία του να έχει πληγεί, ωστόσο δείχνει ότι έχει αντοχή σε αυτό που οι νέοι ηγέτες του θεωρούν υπαρξιακή μάχη.
«Δεν χρειάζεται να νικήσουν τον αντίπαλο, ούτε καν να δείξουν ότι είναι ισοδύναμοι. Αρκεί να δείξουν ότι το κόστος της σύγκρουσης είναι τόσο υψηλό που να μην μπορεί να συντηρηθεί. Οι Ιρανοί δεν πρόκειται πραγματικά να φύγουν και επιβιώνουν», δήλωσε η Μόνικα Τοφτ, μη μόνιμη ερευνήτρια στο Quincy Institute for Responsible Statecraft. «(Το Ιράν) μπορεί να αντέξει περισσότερο από την αμερικανική πολιτική βούληση και στρατιωτική ισχύ εδώ.»
Το δεύτερο ακροατήριο του Τραμπ είναι ο αμερικανικός λαός. Το αρχικό αφήγημα του Λευκού Οίκου προς το εσωτερικό ήταν ο πόλεμος θα διαρκούσε από τέσσερις έως έξι εβδομάδες, αλλά πλέον είναι φανερό ότι η σύγκρουση - και οι οδυνηρές οικονομικές συνέπειές της - θα διαρκέσει πολύ περισσότερο.
Ο Τραμπ βρίσκεται σε «κινούμενη άμμο». Ο πόλεμος δεν ήταν δημοφιλής εξαρχής, και η ιστορία δείχνει ότι οι στρατιωτικές επεμβάσεις στο εξωτερικό τείνουν να γίνονται λιγότερο δημοφιλείς όσο περισσότερο διαρκούν. Οι δημοσκοπήσεις είναι ήδη καταστροφικές για τον Τραμπ. Ερευνα των CBS News/YouGov νωρίτερα αυτόν τον μήνα έδειξε ότι μόνο το 36% της χώρας πιστεύει πως οι στρατιωτικές επιχειρήσεις ήταν επιτυχημένες και μόλις το 25% θεωρεί τον πόλεμο στρατηγική επιτυχία.
Το CNN χαρακτηρίζει αξιοσημείωτο το γεγονός ότι η κοινή γνώμη είναι τόσο αρνητική, από τη στιγμή που οι απώλειες των ΗΠΑ είναι χαμηλές, αφού δεν συμμετέχουν χερσαία στρατεύματα. Μέχρι στιγμής, τουλάχιστον 13 Αμερικανοί στρατιωτικοί έχουν σκοτωθεί σε πολεμικές επιχειρήσεις.
Ο Τραμπ προσπαθεί επίσης να κάνει συγκρίσεις με τη διάρκεια προηγούμενων αμερικανικών συγκρούσεων για να υποστηρίξει ότι αυτή η «εκστρατεία» στο Ιράν είναι απλώς μια στιγμιαία παρένθεση στον χρόνο.
«Ήμασταν στο Βιετνάμ, ας πούμε, για 18 χρόνια. Ήμασταν στο Ιράκ για πάρα πολλά χρόνια» δήλωσε χθες ο Αμερικανός πρόεδρος. «Δεν μου αρέσει να αναφέρομαι στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, γιατί αυτός ήταν τεράστιος. Αλλά ήμασταν 4,5, σχεδόν 5 χρόνια στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Ήμασταν στον Πόλεμο της Κορέας για 7 χρόνια. Εγώ το κάνω αυτό εδώ και έξι εβδομάδες.»
Ίσως ο πρόεδρος να έχει ένα επιχείρημα όταν λέει ότι έχει άφθονο χρόνο για να επιτύχει μια συμφωνία. Ωστόσο, είναι αμφίβολο κατά πόσο οι συγκρίσεις με πολέμους που κατέληξαν αρνητικά, όπως στο Ιράκ, το Αφγανιστάν και το Βιετνάμ, μπορούν να καθησυχάσουν την κοινή γνώμη.
Οι χαμηλές επιδόσεις του πολέμου στις δημοσκοπήσεις είναι σημαντικές όχι μόνο επειδή αντικατοπτρίζουν τη δύσκολη πολιτική θέση του Τραμπ λιγότερο από επτά μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές. Υποδηλώνουν επίσης ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος είναι πολιτικά μη βιώσιμος. Οι ηγέτες του Ιράν γνωρίζουν ότι οι Αμερικανοί έχουν κουραστεί να πληρώνουν κατά μέσο όρο 4 δολάρια το γαλόνι για βενζίνη.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δεχθεί επικρίσεις για τις χαοτικές και συχνά αντιφατικές στρατηγικές του κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ωστόσο, τώρα επιμένει ότι έχει ξεκάθαρο το τελικό σχέδιο.
Υποστήριξε ότι ένας αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών πλοίων και λιμανιών θα γονάτιζε την οικονομία του Ιράν. «Δεν έχουν καμία επιχειρηματική δραστηριότητα» επέμεινε ο Τραμπ, λέγοντας ότι αν η Τεχεράνη δεν μπορέσει σύντομα να φορτώσει πετρέλαιο σε πλοία, ολόκληρη η πετρελαϊκή της υποδομή θα αναγκαστεί να σταματήσει. Υποστήριξε επίσης ότι η ηγεσία του Ιράν έχει διαλυθεί σε τέτοιο βαθμό από τον πόλεμο, ώστε «δεν ξέρουν καν ποιος κυβερνά τη χώρα».
Είναι αδύνατο να κριθεί πώς θα εξελιχθεί ένας πόλεμος όσο αυτός βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Αν όμως το Ιράν τελικά αναγκαστεί να υποκύψει στις απαιτήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, τότε το στοίχημά του στη στρατιωτική και κατόπιν οικονομική πίεση θα έχει αποδώσει.
Ωστόσο, ο πρόεδρος κινδυνεύει να επαναλάβει μια αυτοκαταστροφική τάση της πρόσφατης αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Συχνά, οι αξιωματούχοι διαμορφώνουν σενάρια που υποθέτουν λογικές αντιδράσεις από τον αντίπαλο. Όμως οι αντίπαλοι των ΗΠΑ έχουν τις δικές τους αντιλήψεις για το εθνικό τους συμφέρον. Ενώ ο Τραμπ αντιλαμβάνεται την επιτυχία στον κόσμο κυρίως μέσα από την οικονομική ευημερία, υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις ότι οι επαναστάτες του Ιράν σκέφτονται με τον ίδιο τρόπο. Αν αυτό ισχύει, ενδέχεται να μην υπάρχει επίπεδο οικονομικής πίεσης από τις ΗΠΑ που να τους αναγκάσει να υποχωρήσουν.
Σε αυτή την περίπτωση, είναι πράγματι διατεθειμένοι ο Τραμπ και ο αμερικανικός λαός να συνεχίσουν να επωμίζονται το κόστος;
Υπάρχει και ένα ακόμη ενδεχόμενο που πρέπει να εξεταστεί: τι γίνεται αν ο Τραμπ εννοεί πραγματικά ότι δεν βρίσκεται υπό χρονική πίεση;
Η επικρατούσα άποψη στην Ουάσινγκτον είναι ότι, για να περιορίσει τις απώλειες των Ρεπουμπλικανών τον Νοέμβριο, θα πρέπει να τερματίσει τον πόλεμο σύντομα. Όμως ο πρόεδρος τον τελευταίο καιρό φαίνεται σχεδόν συμφιλιωμένος με το ενδεχόμενο της ήττας. Και μάλιστα την Πέμπτη έδειχνε να προσπαθεί να πείσει τους Αμερικανούς - και ίσως και τον εαυτό του - ότι οι υψηλότερες τιμές βενζίνης για λίγο ακόμη αποτελούν ένα δίκαιο αντάλλαγμα για τον πόλεμο. «Ξέρετε τι κερδίζουμε από αυτό; Ένα Ιράν χωρίς πυρηνικά όπλα που θα προσπαθούσαν να ανατινάξουν μία από τις πόλεις μας ή ολόκληρη τη Μέση Ανατολή», είπε.
Ο Τραμπ δεν είχε παρουσιάσει δημόσια στοιχεία ότι το Ιράν βρισκόταν ένα βήμα πριν αποκτήσει πυρηνικό όπλο πριν από την έναρξη του πολέμου. Και αυτό το επιχείρημα ίσως να ήταν πιο αποτελεσματικό αν είχε προβληθεί πριν ξεκινήσουν οι βομβαρδισμοί.
Ωστόσο, κάποιες φορές Αμερικανοί πρόεδροι έχουν παρατείνει πολέμους που δεν μπορούν να κερδίσουν, προκειμένου να αποφύγουν το στίγμα της ήττας.
Μήπως αυτό εννοεί ο Τραμπ όταν λέει: «Μη με πιέζετε»;
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
