Του Στέφανου Νικολαΐδη
Ένα ευρύ και σαφώς διευρυμένο «πακέτο» στρατιωτικών επιλογών κατά του Ιράν βρίσκεται πλέον στο γραφείο του Ντόναλντ Τραμπ, όπως αποκαλύπτουν οι New York Times, την ώρα που ο Λευκός Οίκος επιμένει ότι η διπλωματία παραμένει η προτιμώμενη οδός – με την προειδοποίηση, ωστόσο, ότι «ο χρόνος τελειώνει».
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι επιλογές που έχουν παρουσιαστεί στον πρόεδρο υπερβαίνουν κατά πολύ τα σενάρια που εξετάζονταν πριν από λίγες εβδομάδες, όταν η Ουάσιγκτον απειλούσε με στρατιωτική δράση ως απάντηση στη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν. Σήμερα, στο τραπέζι βρίσκονται ακόμη και επιδρομές εντός ιρανικής επικράτειας, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί καμία τελική απόφαση.
Αναλυτές με γνώση των διεργασιών εκτιμούν ότι, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, η αμερικανική πλευρά θα περιμένει την έκβαση των διαπραγματεύσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη αυτές τις ημέρες πριν εξετάσει οποιαδήποτε στρατιωτική κίνηση. Όπως σημειώνουν, ένα πλήγμα από τις ΗΠΑ παραμένει πιθανό αλλά όχι επιθυμητό σενάριο για τον ίδιο τον Τραμπ, παρά τη μαζική συγκέντρωση ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων στην περιοχή.
Η τακτική αυτή, όπως λένε, δεν είναι καινούργια. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα χρησιμοποιήσει την απειλή στρατιωτικής ισχύος ως μοχλό πίεσης για την επίτευξη πολιτικών στόχων, με τρόπο αντίστοιχο εκείνου που εφαρμόζει στις οικονομικές σχέσεις μέσω κυρώσεων και δασμών. Από την Ευρωπαϊκή Ένωση έως το Ιράν, η λογική παραμένει η ίδια: κλιμάκωση της πίεσης, χωρίς απαραίτητα πρόθεση γενικευμένης σύγκρουσης.
Τα «χειρουργικά» πλήγματα και το προηγούμενο
Δεν είναι τυχαίο, σημειώνουν οι ίδιοι αναλυτές, ότι μόνο μέσα στο 2025 οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πραγματοποιήσει περιορισμένα, ταχύτατα και στοχευμένα στρατιωτικά πλήγματα σε 6 χώρες: Σομαλία, Ιράν, Ιράκ, Συρία, Νιγηρία και Υεμένη. Σε όλες τις περιπτώσεις, η Ουάσιγκτον απέφυγε τη μακροχρόνια εμπλοκή, επιλέγοντας επιχειρήσεις μικρής διάρκειας και υψηλής ακρίβειας.
Ακόμη και στη Βενεζουέλα, όπου η πίεση κορυφώθηκε με τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, η επιχείρηση εξελίχθηκε σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Το μήνυμα, κατά τους αναλυτές, είναι σαφές: η απειλή χρήσης βίας λειτουργεί πρωτίστως ως εργαλείο διαπραγμάτευσης.
Στον πυρήνα της αμερικανικής στρατηγικής βρίσκεται το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Σύμφωνα με ειδικούς, ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει κατά προτεραιότητα μια συμφωνία που θα περιορίζει δραστικά – ή θα εξουδετερώνει πλήρως – τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης, ιδανικά συνοδευόμενη από περαιτέρω αποδυνάμωση των αμυντικών της δυνατοτήτων.
Ωστόσο, μια τέτοια «ολική» συμφωνία θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να γίνει αποδεκτή από το Ιράν. Η ανατροπή του καθεστώτος, αν και βρίσκεται στο φάσμα των επιλογών, δεν φαίνεται να αποτελεί αυτή τη στιγμή τον πρωταρχικό στόχο της Ουάσιγκτον. Για τον Τραμπ, προτεραιότητα είναι μια συμφωνία που θα μπορεί να παρουσιαστεί τόσο στο εσωτερικό όσο και στη διεθνή κοινότητα ως προσωπική του επιτυχία.
Κανείς δεν θέλει γενικευμένο πόλεμο
Παρά τη σκληρή ρητορική και τις στρατιωτικές προετοιμασίες, η κυρίαρχη εκτίμηση είναι ότι κανένα από τα εμπλεκόμενα μέρη δεν επιθυμεί γενικευμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Το προηγούμενο μετά την 7η Οκτωβρίου 2023 είναι ενδεικτικό: κάθε φορά που το Ισραήλ προχωρούσε σε πλήγματα κατά του Ιράν, η απάντηση της Τεχεράνης ήταν περιορισμένη και συχνά προαναγγελθείσα, ώστε να αποφευχθεί ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Όπως σημειώνουν ειδικοί, οι Ηνωμένες Πολιτείες, με νωπό ακόμη το τραύμα του Ιράκ το 2003, εμφανίζονται απρόθυμες να εμπλακούν σε μια νέα μακρόχρονη σύρραξη. Το Ιράν, από την πλευρά του, ούτε επιθυμεί ούτε έχει τη δυνατότητα να αναμετρηθεί ανοιχτά με τις ΗΠΑ. Την ίδια στάση φαίνεται να υιοθετούν και οι περιφερειακοί δρώντες – Σαουδική Αραβία, κράτη του Κόλπου, Τουρκία και Ισραήλ – που γνωρίζουν ότι το άνοιγμα της «πυριτιδαποθήκης» της Μέσης Ανατολής θα είχε απρόβλεπτες συνέπειες για όλους.
Σε αυτό το ρευστό και επικίνδυνο περιβάλλον, η Ουάσιγκτον βαδίζει σε λεπτή γραμμή: πιέζει στρατιωτικά, διαπραγματεύεται πολιτικά και αφήνει όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά, γνωρίζοντας ότι η επόμενη κίνηση θα καθορίσει όχι μόνο τη σχέση ΗΠΑ–Ιράν, αλλά και τη σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
