Υπάρχουν τουλάχιστον δύο αντικρουόμενες αφηγήσεις για τη Gen Z και τους νεότερους Millennials. Η μία λέει ότι είναι εξαιρετικά αποφεύγοντες τον κίνδυνο. Φοβούνται ακόμη και να βγουν από το σπίτι, πόσο μάλλον να βγουν ραντεβού. Η άλλη λέει ότι είναι υπερβολικά ριψοκίνδυνοι. Στοιχηματίζουν συνεχώς σε αθλητικά γεγονότα, ή κερδοσκοπούν σε «εξωτικά» περιουσιακά στοιχεία.
Και οι δύο αυτές θεωρίες μπορεί να είναι αληθινές. Στην πραγματικότητα, ίσως αποτελούν εξίσου λογικές αντιδράσεις στην αίσθηση ότι ο κόσμος αλλάζει και οι παλιοί κανόνες δεν ισχύουν πια. Ωστόσο, και οι δύο απαιτούν μια κατανόηση του ρίσκου που ελάχιστοι επενδυτές - πόσο μάλλον νέοι άνθρωποι - διαθέτουν.
Μια πρόσφατη έρευνα της Northwestern Mutual δείχνει ότι πολλοί νέοι επενδύουν σε μη συμβατικά, υψηλού ρίσκου assets, επειδή πιστεύουν ότι αυτός είναι ο μόνος τρόπος να χτίσουν πλούτο. Παράλληλα, φέρνει και κάποια θετικά νέα: παρά τις έντονες διακυμάνσεις των αγορών και την οικονομική αβεβαιότητα του τελευταίου έτους, περισσότεροι άνθρωποι αισθάνονται οικονομικά ασφαλείς σε σχέση με πέρυσι, μεταξύ αυτών το 39% των Gen Z (από 36%) και το 52% των millennials (από 43%).
Πριν λίγα χρόνια κυριαρχούσαν οι λεγόμενες "meme stocks". Σήμερα, πρόκειται πιο καθαρά για τζόγο, ή, αν προτιμάτε, για «αγορές πρόβλεψης». Περίπου το 32% των Gen Z δηλώνει ότι στοιχηματίζει σε κρυπτονομίσματα ή αθλητικά γεγονότα. Το 35% των millennials κατέχει crypto, ενώ το 24% στοιχηματίζει σε αθλήματα. Λιγότερο από το 20% επενδύει σε options ή meme stocks. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι πολλοί από όσους δεν αισθάνονται οικονομικά ασφαλείς πιστεύουν πως ο μόνος τρόπος να πετύχουν τους στόχους τους είναι να πάρουν μεγάλα ρίσκα.
Είναι βασική αρχή των αγορών ότι οι υψηλότερες αποδόσεις συνοδεύονται από υψηλότερο ρίσκο. Όμως δεν είναι όλα τα ρίσκα ίδια. Το να ποντάρεις μεγάλα ποσά σε ένα αθλητικό τουρνουά μπορεί να υπόσχεται μεγαλύτερα κέρδη από την επένδυση σε έναν δείκτη όπως ο S&P 500. Ωστόσο, η χρηματιστηριακή αγορά έχει πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να δημιουργήσει πλούτο μακροπρόθεσμα.
Φυσικά, οι νέοι έπαιρναν πάντα κακές αποφάσεις ρίσκου, ήδη από την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, όταν έφηβοι στοιχημάτιζαν σε μονομαχίες στο Κολοσσαίο. Και για πολλούς νέους επενδυτές, που έχουν λιγότερη εμπειρία αλλά και λιγότερες υποχρεώσεις, αυτή είναι μια περίοδος για πειραματισμό και μάθηση. Το πρόβλημα δεν είναι το ρίσκο καθαυτό, αλλά ότι πολλοί επιλέγουν «κακά» ρίσκα, αυτά με μικρή πιθανότητα πραγματικής ανάπτυξης.
Ταυτόχρονα, οι νέοι είναι λιγότερο πιθανό να πάρουν πιο «παραγωγικά» ρίσκα, όπως να μετακομίσουν, να αλλάξουν δουλειά ή να ξεκινήσουν μια επιχείρηση.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι αυτά τα πιο ουσιαστικά ρίσκα είναι πλέον πιο δύσκολα προσβάσιμα, οπότε πολλοί στρέφονται σε ακραίες επιλογές. Ο πλούτος συγκεντρώνεται στους μεγαλύτερους και στους ήδη εύπορους, η στέγαση είναι ακριβή και η εύρεση εργασίας δύσκολη. Όταν η οικονομία φαίνεται να προσφέρει περιορισμένες ευκαιρίες, το να ποντάρεις σε κάτι απίθανο μπορεί να μοιάζει η μόνη λύση.
Ωστόσο, ακόμη κι αν τα πράγματα είναι δύσκολα, δεν είναι απαραίτητα πιο δύσκολα από παλαιότερα. Είναι φυσιολογικό για κάποιον στα 20 του να νιώθει ότι το σύστημα είναι εναντίον του. Πρόκειται για μια οικονομικά απαιτητική φάση ζωής, αλλά τα δεδομένα δεν δείχνουν ότι είναι χειρότερη από πριν. Το 2022, τα νοικοκυριά κάτω των 30 είχαν υψηλότερα εισοδήματα και πλούτο από ό,τι το 1989. Επίσης, ο κίνδυνος απώλειας εργασίας είναι μικρότερος, ενώ η ανεργία, αν και αυξημένη πρόσφατα, παραμένει χαμηλότερη από πολλές περιόδους του παρελθόντος.
Ένας άλλος λόγος είναι η έλλειψη χρηματοοικονομικής παιδείας. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν ξέρουν πώς να επενδύουν, ενώ τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι γεμάτα από προωθητές στρατηγικών υψηλού ρίσκου. Ακόμη και επαγγελματίες παρασύρονται σε περιόδους ανόδου των αγορών, και οι περισσότεροι επενδυτές κάτω των 30 έχουν βιώσει σχεδόν μόνο ανοδικές αγορές. (Η πτώση του 2020 ήταν σύντομη και ακολούθησε ισχυρή ανάκαμψη.) Σε τέτοια περιβάλλοντα, τα ριψοκίνδυνα assets τείνουν να αποδίδουν καλύτερα, ενισχύοντας την ψευδαίσθηση ότι ο κίνδυνος ανταμείβεται πάντα.
Τέλος, υπάρχουν ενδείξεις ότι όσοι έχουν λιγότερη εμπειρία με τον κίνδυνο, όπως πολλοί νέοι, είναι πιο πιθανό να αναλαμβάνουν ρίσκα με μεγάλες πιθανές απώλειες.
Αν πιστεύεις ότι ο κόσμος αλλάζει τόσο γρήγορα ώστε «όλα παίζουν», τότε ίσως θεωρήσεις ότι πρέπει να κυνηγήσεις το επόμενο μεγάλο trend. Ή μπορεί να επιλέξεις μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση: να επενδύσεις συνολικά στην παγκόσμια οικονομία και να αξιοποιήσεις την αβεβαιότητα για να ποντάρεις στο μόνο πράγμα που γνωρίζεις καλύτερα από τον καθένα, τον εαυτό σου.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
