Του Νικόλα Μπάρδη
Στις βόρειες ακτές της Ιθάκης, και συγκεκριμένα στην αρχαιολογική θέση Αγίου Αθανασίου – Σχολής Ομήρου ήρθαν στο φως σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα που συνηγορούν στην μακραίωνη ιστορία του νησιού και μας δίνουν σημαντικά στοιχεία για τον Οδυσσέα. Τα αρχαιότερα ευρήματα τοποθετούνται στην Τελική Νεολιθική φάση (ύστερη 5η / 4η χιλιετία π.Χ.), ενώ μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ακέραιη υπόγεια δεξαμενή, η οποία χρονολογείται στη μυκηναϊκή ανακτορική φάση. Η συγκεκριμένη περιοχή έχει πλούσιους υδάτινους πόρους και στο κέντρο της υπάρχει ένας ογκώδης βραχώδης σχηματισμός, που περιμετρικά του εκτείνονται οι αρχαιότητες σε δύο λαξευτές κλίμακες. Ξεχωρίζουν ο ελληνιστικός πύργος του 3ου αι. π.Χ. και ένα μεγάλο ορθογώνιο οικοδόμημα.
Ανάμεσα στα κινητά ευρήματα ξεχωρίζουν 34 θραύσματα πήλινων αναθημάτων, δεκάδες αγνύθες, ένας μικρός θησαυρός χρυσών κοσμημάτων και άλλα χάλκινα αντικείμενα, καθώς και περισσότερα από 100 νομίσματα ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων, που τεκμηριώνουν σταθερή επισκεψιμότητα στην περιοχή. Ακόμη, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν 14 ενσφράγιστες κεραμίδες, με επιγραφές στα ελληνικά και λατινικά. Σε μία από αυτές διακρίνεται το γράμμα «Δ», ενδεχομένως συντομογραφία για τη λέξη «δημοσία», ενώ άλλη φέρει τα κατοπτρικά γράμματα «ΔΗ», πιθανή ένδειξη δημόσιας ιδιοκτησίας. Δύο κεραμίδες διασώζουν το όνομα του Απόλλωνα Αγυιέως, μαρτυρώντας τοπική λατρεία. Αναμφίβολα, όμως, αυτή που ξεχωρίζει περισσότερο είναι μία επιγραφή σφραγισμένη με το όνομα [ΟΔ]ΥCCEOC σε γενική πτώση, και ακόμη μία εγχάρακτη αφιέρωση με το πιθανό όνομα του ήρωα στη δοτική (ΟΔΥC[CEI), που ενδεχομένως αποτελεί προσφορά προσκυνητή.
Η τεχνολογία και τα μέσα που διαθέτουμε, μας επιτρέπουν να ταυτίσουμε με ασφάλεια το εν λόγω ελληνιστικό μνημειακό συγκρότημα με το Οδυσσείον της Ιθάκης, στο οποίο αναφέρεται και ψήφισμα του δήμου των Ιθάκων του 207 π.Χ. από τη Μαγνησία της Μικράς Ασίας [IG IX 12 4, 1729]. Το Οδυσσείον πιθανόν να διέθετε ιερό ή ηρώο που ήταν αφιερωμένο στον Οδυσσέα και φιλοξενούσε τα περίφημα «Οδύσσεια». Δεν πρόκειται για ένα θέμα που προέκυψε τώρα, αλλά έχει αποτελέσει αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης ήδη από τη δεκαετία του 1930! Στις μέρες μας, με βάση τη συνδυαστική αξιολόγηση αρχιτεκτονικών, κεραμικών και επιγραφικών ευρημάτων, τεκμηριώνεται η ύπαρξη δημόσιου μνημειακού συγκροτήματος με σημαντικό ρόλο στον θρησκευτικό, κοινωνικό και πολιτικό βίο των Ιθακησίων στους ελληνιστικούς και πρώιμους ρωμαϊκούς χρόνους, με πιθανή προσκυνηματική ακτινοβολία.
Όπως είναι λογικό, αυτά τα αρχαιολογικά ευρήματα έχουν χαροποιήσει ιδιαίτερα την τοπική κοινωνία, και ο Δήμος θέλει να συμβάλλει με κάθε δυνατό τρόπο στην προστασία, ανάδειξη και προβολή του χώρου και των ιστορικών αντικειμένων, ενώ θέλει να συνεισφέρει και στην χρηματοδότηση των ανασκαφών, για να δοθεί άπλετο φως στο πλούσιο παρελθόν του τόπου τους. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το ότι η Ιθάκη κράτησε το όνομά της στο πέρας των αιώνων, και τα νέα αρχαιολογικά ευρήματα έρχονται να ξεκαθαρίσουν το ομιχλώδες τοπίο και να επιβεβαιώσουν πως πρόκειται για την πατρίδα του Οδυσσέα, τα ανάκτορα του οποίου βρέθηκαν στο νησί το 2010, και επιβεβαιώνουν την ιστορική του ύπαρξη ως βασιλιά.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
