Του Νικόλα Μπάρδη
Περίπου 4 χιλιόμετρα έξω από τα γραφικά Καλάβρυτα, σ’ έναν καταπράσινο λόφο στους πρόποδες του Όρους Βέλια και σε υψόμετρο 933 μέτρων, συναντούμε την Ιερά Μονή Αγίας Λαύρας, μία από τις αρχαιότερες μονές του ελλαδικού χώρου, που είναι ευρέως γνωστή ως τόπος έναρξης της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Η ιστορική αυτή Μονή ιδρύθηκε από έναν συνασκητή του Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτη, τον μοναχό Ευγένιο, το 961 μ.Χ. και η αρχική της θέση βρισκόταν περίπου 300 μέτρα νοτιοδυτικά της σημερινής, στην τοποθεσία «Παλαιομονάστηρο», όπου και σώζεται το πρώτο Καθολικό της Μονής, ένας δίκλιτος σταυρεπίστεγος ναός στο στόμιο σπηλιάς με δύο σειρές τοιχογραφιών. Αυτή η πρώτη μονή καταστράφηκε ολοσχερώς από πυρκαγιά το 1585.
Εν συνεχεία το μοναστήρι έμεινε έρημο για 15 χρόνια, ώσπου κάποιος Καλαβρυτινός ράπτης ονόματι Ιωάννης, απογοητευμένος από τις απιστίες της συζύγου του, αποφάσισε να αφήσει τα εγκόσμια και να ξαναχτίσει τη Μονή της Αγίας Λαύρας. Το 1689 η μονή μεταφέρθηκε στη σημερινή της θέση. Μια πρώτη εικόνα της μονής έχουμε από τα σχέδια του Ρώσου μοναχού Barsky, που την επισκέφτηκε το 1745. Το νέο Καθολικό της ήταν τρίκογχο κτίσμα, αγιορείτικου τύπου. Η Μονή δοκιμάστηκε το 1715 (Β' Τουρκοκρατία) και κυρίως στα Ορλωφικά. Εν έτει 1826 ο Ιμπραήμ πυρπόλησε το μοναστήρι, αλλά οι μοναχοί είχαν προλάβει να το εγκαταλείψουν και πήραν μαζί τους τα περισσότερα κειμήλια. Ανοικοδομήθηκε στα 1828, με την ίδρυση του νέου Καθολικού (του τρίτου κατά σειρά) στον τύπο της βασιλικής με τρούλο, ερειπώθηκε από το σεισμό της 24ης Ιουλίου 1844 και χτίστηκε εκ νέου το 1850.
Και η πολυτάραχη ιστορία της Μονής δεν σταματά εκεί… Στις 14 Δεκεμβρίου του 1943 πυρπολήθηκε ξανά και εκεί εκτελέστηκαν από τους Ναζί όσοι μοναχοί δεν είχαν εγκαταλείψει το μοναστήρι. Τέλος, το 1950 αναστηλώθηκε και απέκτησε την μορφή που βλέπουμε σήμερα. Η Μονή στην πορεία της υπήρξε πατριαρχική, σταυροπηγιακή, «βασιλική» και απέκτησε μεγάλη ακίνητη και κινητή περιουσία, ενώ κατά καιρούς προσκολλήθηκαν σ' αυτήν μικρότερες Μονές, με αποτέλεσμα στη μεγαλύτερη ακμή της να αριθμεί περίπου 1000 μοναχούς!
Αναμφίβολα ο πολυτιμότερος θησαυρός του μοναστηριού είναι το λάβαρο της ορκωμοσίας των αγωνιστών του 1821 (το παραπέτασμα της Ωραίας Πύλης του Ναού). Πρόκειται επί της ουσίας για την πρώτη σημαία του ελληνικού έθνους, που βρίσκεται μαζί με τα όπλα των αγωνιστών. Εξίσου σημαντικά κειμήλια είναι ο επιτάφιος του 1754 κεντημένος στη Σμύρνη, η εικόνα του Αγίου Γεωργίου κεντημένη στην Κωνσταντινούπολη από την «Κοκόνα του Ρολογά», πολύτιμα Ευαγγέλια, όπως το δωρηθέν από την Αυτοκράτειρα της Ρωσίας Αικατερίνη Β’ τη Μεγάλη, τα χρυσοκέντητα άμφια του Παλαιών Πατρών Γερμανού, εγκόλπια, ξυλόγλυπτοι σταυροί, Άγια Δισκοπότηρα και άλλα πολλά.
Ακόμη, ξεχωρίζει η κάρα του «Αγίου Αλεξίου του ανθρώπου του Θεού», πολιούχου της Μαρτυρικής Πόλης των Καλαβρύτων, η μνήμη του οποίου τιμάται κάθε χρόνο στις 17 Μαρτίου, και είναι δωρεά του Αυτοκράτορα Μανουήλ Παλαιολόγου το 1398. Εκεί θα δείτε ακόμη την κάρα του Αγίου Φιλαρέτου του Ελεήμονος, λείψανα του Αγίου Παντελεήμονος, της Αγίας Παρασκευής και των Αγίων Αναργύρων. Εκτός, όμως, από τα σπάνια κειμήλια και τα ιερά λείψανα που υπάρχουν στην Μονή, σημαντικό θησαυρό αποτελούν και τα 3.000 έντυπα στη βιβλιοθήκη της, το αρχαιότερο από τα οποία χρονολογείται το 1502. Στη συγκρότηση της βιβλιοθήκης συνέβαλαν καθοριστικά ο Κύριλλος Λαυριώτης το 1796 και ο Καλαβρυτινός δάσκαλος και μοναχός Γρηγόριος Ιωαννίδης το 1929.
Μέσα στο πέρας των χρόνων η Ιερά Μονή Αγίας Λαύρας αποτέλεσε όχι απλά έναν τόπο προσευχής, αλλά μία ιδέα, ένα σύμβολο ελευθερίας και λίκνο της αλήθειας, που φύλαγε και εξακολουθεί να φυλάει στην αγκαλιά της όλους τους πιστούς και τους αγωνιστές της καθημερινότητας. Όσες φορές κι αν καταστράφηκε, αναγεννήθηκε μέσα από τις στάχτες της, δείχνοντάς μας πως η πίστη και η ελπίδα είναι τα σημαντικότερα εφόδια που πρέπει να έχουμε στη ζωή μας.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
