Στην κάθοδο της Λεωφόρου Συγγρού, στην υπόγεια διάβαση της γέφυρας Εσπλανάδα, έχει γραφεί στον τοίχο ένα σύνθημα από κάποιον στίχο: «ό,τι έχουμε είμαστε εμείς». Τίποτα περισσότερο, τίποτα λιγότερο. Κυριολεκτικά και μεταφορικά. Ότι έχουμε είμαστε. Και σε προσωπικό επίπεδο και σε οικονομικό και στο ευρύτερο πολιτικό.
Αναρωτιέμαι, όμως, αυτό που βλέπουμε, τις πύρινες καταστροφές, αυτό είμαστε; Αυτό έχουμε; Δηλαδή σε λίγα χρόνια, που δεν θα το έχουμε, γιατί με μαθηματική ακρίβεια δεν θα το έχουμε, τι θα είμαστε; Αντιμετωπίζουμε το περιβάλλον ως το μοναδικό που έχουμε ή αναζητούμε την καταστροφή του; Αντιμετωπίζουμε τα αποκαΐδια ως κάτι φυσιολογικό, που «τι να κάνουμε, φωτιές θα μπαίνουν πάντα»; Έχουμε εθιστεί στην ιδέα του τελολογικού αδιεξόδου ή απλώς κλείνουμε τα μάτια; Και στη μια και στην άλλη περίπτωση το αποτέλεσμα είναι ακριβώς το ίδιο.
Ψάχνουμε δικαιολογίες για τα τραγικά αποτελέσματα και με τον τρόπο μας, ακυρώνουμε στην πράξη τις μεγάλες αλλαγές που απαιτούνται.
Και βεβαίως το κράτος είναι παρόν στον πόλεμο με τη φωτιά. Όπως και η κοινωνία της αλληλεγγύης, όπως αποδεικνύεται εν τοις πράγμασι. Αλλά δεν είναι αυτονόητο το κράτος να είναι παρόν και στην πρόληψη. Ή σε κάθε αποτυχία του κράτους, η λύση είναι ο επιχειρηματίας που θα αναλάβει να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά; Η αποδοχή της δεύτερης λύσης είναι εκτός των άλλων και επικίνδυνη. Όχι γιατί οι επιχειρηματίες είναι οι κακοί καπιταλιστές που θέλουν να πνίξουν το λαό. Αλλά γιατί η παραπάνω αποδοχή ακυρώνει στην πράξη και την ευθύνη του κράτους και την ίδια την πολιτική.
«Ό,τι έχουμε είμαστε εμείς», δεν σημαίνει πως μας αξίζει ένα αναξιόπιστο κράτος που απλώς αυτοδικαιολογείται στις αποτυχίες του. Γιατί μια μεγάλη κρατική αποτυχία φέρνει τραγικά αποτελέσματα έως και θανάτους. Το ότι ακόμη και σήμερα το 2023 αναζητούμε τον εκσυγχρονισμό των κρατικών δομών, είναι ενδεικτικό της αποδοχής της αποτυχίας.
Το σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος οφείλει να ενεργεί και να προλαμβάνει. Η κοινωνική πολιτική δεν δύναται να είναι ευθύνη ιδιώτη με όσες καλές προθέσεις και αν έχει. Οι φόροι αποτελούν την ευθύνη του καθενός απέναντι στο κράτος που με τη σειρά του, αναλαμβάνει την προστασία των πολιτών σε όλους τους τομείς. Είναι διαφορετικό ο ιδιώτης να αναλαμβάνει την κατασκευή ενός δρόμου και άλλο την δασοπροστασία, την παιδεία, την υγεία. Με βάση ποιο σχέδιο, ποια πολιτική και σε ποιο περιβάλλον θα αναλάβει ένας ιδιώτης την όλη ευθύνη; Αν είναι έτσι γιατί διαμαρτυρόμαστε και σωστά για τα περιβαλλοντικά εγκλήματα στη Μύκονο; Η εκμετάλλευση της παραλίας δεν σημαίνει και «αποκλειστική ζώνη». Η κρατική κοινωνική πολιτική δεν είναι διαπραγματεύσιμη στην Ευρώπη. Για αυτό το λόγο η ευρωπαϊκή οικογένεια επεμβαίνει και ενισχύει τις κρατικές δομές, επιδιώκοντας την αναβάθμιση τους και όχι απαραίτητα την ιδιωτικοποίηση τους.
Η ανάγκη των πολιτών να ζουν καλύτερα αποτελεί το στόχο των πολιτικών δυνάμεων. Η κοινωνική πολιτική δεν διαμορφώνεται από τον ιδιώτη. Ο οποίος με τη σειρά του καλείται να συμβάλει ενεργά στον εκσυγχρονισμό του κράτους. Ακολουθώντας, όμως, τις επιταγές των κυβερνήσεων που επιλέγουν οι πολίτες
