Δραματικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον η εξάπλωση του αφθώδους πυρετού στην Κύπρο, με την κτηνοτροφία της χώρας να δέχεται πλέον ισχυρότερο πλήγμα. Μετά τον εντοπισμό 38 επιβεβαιωμένων εστιών στην επαρχία Λάρνακας, ο ιός κατάφερε να σπάσει την επιτήρηση των 10 χλμ και να περάσει στις περιοχές Ιδαλίου και Γερίου, προκαλώντας συναγερμό στις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες και απόγνωση στους παραγωγούς.
Σύμφωνα με τον Φιλελεύθερο, η κατάσταση, η οποία αρχικά φαινόταν ελεγχόμενη στην επαρχία Λάρνακας, πήρε τροπή χιονοστιβάδας τις τελευταίες ώρες. Η επιβεβαίωση κρουσμάτων σε μεγάλη κτηνοτροφική μονάδα αιγοπροβάτων στο Δάλι που ανήκει σε ζωέμπορα, καθώς και σε αγελαδοτρόφο στο Γέρι, ανατρέπει τους σχεδιασμούς, καθώς η περιοχή αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πνεύμονες της γαλακτοκομικής βιομηχανίας της Κύπρου.
Πλέον, ο εντοπισμός των δύο νέων κρουσμάτων επιβεβαιώνουν τη διασπορά εκτός της αρχικής ζώνης. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία νέας ζώνης προστασίας 3 χλμ και επιτήρησης 10 χλμ. από την κτηνοτροφική περιοχή Ιδαλίου με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Με βάση το αυστηρό πρωτόκολλο προχωρούν οι θανατώσεις ζώων στις πληγείσες μονάδες και αυστηροί περιορισμοί στη μετακίνηση ζώντων ζώων και προϊόντων.
Οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες έχουν ήδη ενεργοποιήσει τα ευρωπαϊκά πρωτόκολλα, κηρύσσοντας τις πληγείσες περιοχές σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Αυτή τη στιγμή στήνουν σημεία ελέγχου και απολύμανσης στις Ζώνες Προστασίας και Επιτήρησης στην κτηνοτροφική περιοχή.
Στις επόμενες ώρες αναμένονται επίσημες ανακοινώσεις από το Υπουργείο Γεωργίας για τα πρόσθετα μέτρα αναχαίτισης της επιδημίας.
Τα 5 σημεία της διαδικασίας και των περιορισμών
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία και το πλαίσιο που καθορίζει η Αρμόδια Αρχή, η κατάσταση διαμορφώνεται ως εξής:
1.Η θεσμική διαδικασία: Η διαδικασία έκδοσης αποφάσεων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις ζώνες περιορισμού προβλέπεται ρητά από τη νομοθεσία. Η Αρμόδια Αρχή (Κτηνιατρικές Υπηρεσίες) παρέχει συνεχή στοιχεία (κρούσματα, εργαστηριακές εξετάσεις κτλ.) στην Επιτροπή, η οποία προβαίνει στην έκδοση αποφάσεων. Μέχρι στιγμής έχουν εκδοθεί δύο αποφάσεις (25/2 και 11/3). Η πρώτη αφορούσε τις ζώνες για τα τρία αρχικά κρούσματα, ενώ η δεύτερη καλύπτει τα 33 συνολικά κρούσματα. Δεν περιλαμβάνονται πέντε επιπλέον κρούσματα.
Στη δεύτερη απόφαση ορίζεται ότι τίθεται σε περιορισμό και η υπόλοιπη Κύπρος, προκειμένου να προληφθεί οποιαδήποτε περιττή διαταραχή στο εμπόριο εντός της Ένωσης και να αποφευχθεί η επιβολή αδικαιολόγητων φραγμών στο εμπόριο με τρίτες χώρες.
2.Διαρκής αξιολόγηση: Η Επιτροπή αναθεωρεί τις αποφάσεις αυτές αναλόγως των εξετάσεων και των ευρημάτων. Μέχρι στιγμής, τα δείγματα εκτός της ζώνης περιορισμού είναι αρνητικά, ενώ οι αναλύσεις συνεχίζονται κανονικά στην υπόλοιπη Κύπρο. Η Επιτροπή ενημερώνεται διαρκώς και λαμβάνει αποφάσεις βάσει των αποτελεσμάτων.
3.Στόχευση μέτρων: Οι περιορισμοί που επιβάλλονται αφορούν αποκλειστικά προϊόντα που δεν έχουν υποστεί θερμική επεξεργασία, δηλαδή προέρχονται από νωπά κρέατα.
4.Οικονομικό αποτύπωμα: Η Κύπρος παραμένει εξαγωγέας χοιρινού κρέατος. Σύμφωνα με τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, ο όγκος των εξαγωγών ανέρχεται σε περίπου 1.000 σφάγια την εβδομάδα.
5.Χρονοδιάγραμμα: Οι περιορισμοί για τις εξαγωγές σε όλη την Κύπρο ισχύουν μέχρι την 1/5/2026. Η ημερομηνία αυτή μπορεί να τροποποιηθεί (να συντμηθεί ή να παραταθεί) με νέες αποφάσεις της Επιτροπής, ανάλογα με την επιδημιολογική εξέλιξη.
Τι σημαίνει πρακτικά η «περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη»
Η απόφαση των Βρυξελλών να επεκτείνει τα μέτρα σε ολόκληρο το νησί αποτελεί μια κίνηση στρατηγικής σημασίας. Πρακτικά, αυτό σημαίνει:
• Ως «περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη» ορίζεται πλέον κάθε περιοχή της Κύπρου που δεν εμπίπτει στις στενές ζώνες προστασίας και επιτήρησης (δηλαδή εκτός των ακτίνων 3 και 10 χλμ. από τις εστίες).
• Η Κύπρος υποχρεούται να εφαρμόσει μέτρα ελέγχου βάσει του άρθρου 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2020/687 σε ολόκληρη τη χώρα, χωρίς εξαιρέσεις περιοχών.
• Ο στόχος είναι η απομόνωση του ιού εντός των συνόρων, ώστε να διασφαλιστεί ότι η νόσος δεν θα διασπαρεί από την επαρχία Λάρνακας προς άλλες περιοχές ή το εξωτερικό.
Γιατί εξαιρείται το χαλούμι από τους περιορισμούς
Παρά την αυστηρότητα των μέτρων, το εθνικό μας προϊόν, το χαλούμι, παραμένει στις διεθνείς αγορές. Η εξαίρεση αυτή βασίζεται σε αμιγώς επιστημονικά δεδομένα:
Ο ιός του αφθώδους πυρετού είναι ευαίσθητος στη θερμότητα. Οι διεθνείς κανονισμοί ορίζουν ότι προϊόντα που θερμαίνονται επαρκώς είναι ασφαλή.
Κατά την παραγωγή του χαλουμιού, το προϊόν θερμαίνεται σε θερμοκρασίες άνω των 90°C για αρκετή ώρα. Το όριο αυτό υπερκαλύπτει την απαίτηση των 70°C για 30 λεπτά που απαιτείται για την εξόντωση του ιού.
Παρά την απώλεια του καθεστώτος «ελεύθερης χώρας», η Κύπρος έχει εξασφαλίσει συμφωνίες με το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά και την Αυστραλία, οι οποίες αποδέχονται το χαλούμι ως ασφαλές προϊόν.
Αντίθετα, οι περιορισμοί παραμένουν αμείωτοι για το νωπό κρέας, το μη επεξεργασμένο γάλα και τα ζωικά υποπροϊόντα (δέρματα, μαλλί), ενώ στις μονάδες όπου επιβεβαιώνεται εστία, εφαρμόζεται η μέθοδος stamping-out (θανάτωση και καταστροφή όλων των ευάλωτων ζώων).
Σήμερα στο Προεδρικό, αύριο στη Βουλή
Η αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού θα απασχολήσει τη σημερινή συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, όπως ανέφερε το Σάββατο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, σημειώνοντας ότι θα αποφασιστεί συγκεκριμένο πλάνο για τη στήριξη της κτηνοτροφίας.
Εξάλλου, η κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας συνέρχεται εκτάκτως αύριο εν μέσω κλίματος έντονης αναταραχής στις τάξεις των κτηνοτρόφων, οι οποίοι κλιμακώνουν τις διαμαρτυρίες τους επιχειρώντας να αποτρέψουν περαιτέρω θανατώσεις ζώων, την ώρα που τα επιδημιολογικά δεδομένα προκαλούν σοβαρή ανησυχία.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής και βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιαννάκης Γαβριήλ, με γραπτή του δήλωση, κατέστησε σαφές ότι η συνεδρία στοχεύει στη λήψη οριστικών απαντήσεων από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και την αρμόδια Υπουργό.
«Πρέπει να ξέρουμε πού βαδίζουμε και οι κτηνοτρόφοι μας να μάθουν επιτέλους την αλήθεια για το τι μέλλει γενέσθαι», τόνισε ο κ. Γαβριήλ, σημειώνοντας ότι σχετικά ερωτήματα που υποβλήθηκαν προ δεκαπενθημέρου παραμένουν αναπάντητα.
Η διασπορά του ιού επικεντρώνεται μέχρι στιγμής στην επαρχία Λάρνακας, με τις περιοχές Λειβάδια, Ορόκλινη, Τρούλλους, Αραδίππου και Δρομολαξιά να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Με βάση τα δεδομένα που ίσχυσαν μέχρι την Παρασκευή, έχουν θανατωθεί 14.116 αιγοπρόβατα και 1.164 βοοειδή. Ο ιός έχει εντοπιστεί σε 38 εκμεταλλεύσεις (37 αδειοδοτημένες και μία μη αδειοδοτημένη). Ο συνολικός αριθμός ζώων σε θετικές μονάδες ανέρχεται σε 24.939.
Για τις θανατώσεις ζώων ζητήθηκε η μετάκληση κτηνιάτρων από ευρωπαϊκές χώρες. Στην Κύπρο βρίσκονται ήδη τέσσερις κτηνίατροι από Σλοβακία και πέντε από την Ελλάδα.
Επίσης, εξασφαλίστηκε η μερική συνδρομή του κτηνίατρου της ΕΦ, ενώ όσοι τερματιστεί όλες οι αποσπάσεις κτηνιάτρων και κτηνιατρικών λειτουργών από άλλες υπηρεσίες.
Παρά τη ζοφερή εικόνα, τα δείγματα από άλλες επαρχίες παραμένουν επί του παρόντος αρνητικά, προσφέροντας μια μικρή χαραμάδα ελπίδας για περιορισμό της νόσου.
Η μάχη μεταφέρεται πλέον στο πεδίο των εμβολιασμών, με τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες να επιταχύνουν τις διαδικασίες. Έχουν ήδη δοθεί 451.150 δόσεις, 86.750 σε βοοειδή και 364.400 σε αιγοπρόβατα.
Η πρώτη δόση αναμένεται να ολοκληρωθεί παγκύπρια εντός Μαρτίου, ενώ η δεύτερη δόση που ξεκινά στις 17 Μαρτίου από τη Λάρνακα θα ολοκληρωθεί τέλος Απριλίου.
Έχουν παραγγελθεί τα εμβόλια για χοίρων και αναμένεται η άφιξή τους στην Κύπρο, χωρίς ωστόσο μέχρι στιγμής να έχει καθοριστεί η ημερομηνία.
Στην προσπάθεια συνδράμουν 60 κτηνίατροι (πέραν των 45 κτηνίατρων παραγωγικών προστέθηκαν ακόμα 15 ιδιώτες κτηνίατροι), ενώ συνδράμουν και φοιτητές της Σχολής Κτηνιατρικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.
Μέχρι τις 12 Μαρτίου τα ποσοστά εμβολιασμού ήταν αγελάδες 73,05% σε 282 μονάδες από τις 386 παγκύπρια και αιγοπρόβατα 31,3% σε 702 από 2.241 παγκύπρια.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.