ΚΑΙΡΟΣ

Σύγκρουση δυναστειών με φόντο τις ναζιστικές λεηλασίες

Ένας κλεμμένος πίνακας του περίφημου ιμπρεσιονιστή ζωγράφου Κλοντ Μονέ αποτελεί το casus belli μεταξύ δύο εκ των πλουσιότερων οικογενειών στη Γαλλία. Ο επίμαχος πίνακας, που απεικονίζει τους καταρράκτες του ποταμού Creuse, κλάπηκε το 1941 από γερμανούς στρατιώτες στην κατεχόμενη Γαλλία.

Η δικαστική διαμάχη θα θέσει αντιμέτωπες την οικογένεια Heilbornn Moulin, ιδιοκτήτρια της αλυσίδας καταστημάτων Galeries Lafayette, και τον οίκο Wildenstein, που επί πέντε γενεές δραστηριοποιείται ως ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα στο παγκόσμιο εμπόριο τέχνης.

Ο πίνακας ήταν αρχικά ιδιοκτησία της οικογένειας Heilbornn Moulin, αλλά κλάπηκε από τραπεζική θυρίδα καθώς η Γκεστάπο λεηλατούσε την περιουσία εβραίων κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ενόσω τα χρόνια περνούσαν, η πιθανότητα επιστροφής του τεχνουργήματος στους νόμιμους κατόχους του έμοιαζε απειροελάχιστη. Η υπόθεση όμως αναβίωσε ξαφνικά το 2011, όταν σε θυρίδα του Ινστιτούτου Wildenstein, ενός μη κερδοσκοπικού ερευνητικού ιδρύματος που ελέγχεται από την ομώνυμη οικογένεια, βρέθηκαν 30 χαμένα ή κλεμμένα έργα τέχνης.

Η ιστορία αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον καθώς ο Daniel Wildenstein, πρώην επικεφαλής του οίκου και σεβαστός κριτικός τέχνης, ήταν ο συντάκτης των δύο εγκυρότερων καταλόγων με πιστοποιημένα έργα του Μονέ, που δημοσιεύτηκαν το 1979 και το 1996. Ο κατάλογος του 1996 μάλιστα, αναφέρει ότι ο εν λόγω πίνακας ανήκει σε ανώνυμη ιδιωτική συλλογή.

Ο συγκεκριμένος ισχυρισμός προκάλεσε το ενδιαφέρον της οικογένειας Heilbornn Moulin που, το 2001, ζήτησε διευκρινήσεις από τον οίκο Wildenstein. Λίγους μήνες αργότερα, προτού μπορέσει να απαντήσει, ο Daniel Wildenstein πέθανε, ενώ το Ινστιτούτο Wildenstein εξέδωσε μία υπογεγραμμένη επιστολή στην οποία ο πρώην ισχυρός άντρας του οίκου απολογούνταν για το «λάθος που γλίστρησε στη νέα έκδοση του βιβλίου». Η δικαιολογία αυτή όμως δεν έπεισε την Ginette Heilbornn Moulin, κεφαλή της οικογένειας, που κατέθεσε μήνυση εναντίον των Wildenstein.

Όποια κι αν είναι η κατάληξη αυτής της διαμάχης, το βέβαιο είναι πως η προσπάθεια οικογενειών που έχασαν περιουσίες ολάκερες στα χέρια των γερμανικών στρατευμάτων συνεχίζονται. Πιθανώς η δικαίωση που επιζητούν πολλοί θα έρθει το 2024, όταν θα αποδεσμευτούν τα αρχεία από τη δίκη του γερμανού διπλωμάτη που οργάνωσε τις λεηλασίες. Πηγή: Συντάκτης: Doreen Carvajal, Επιμέλεια: Μαράκης Αλέξανδρος