ΚΑΙΡΟΣ

Παζάρι για την ευρωπαϊκή ασφάλεια: Ο Πούτιν επαναφέρει τα «τελεσίγραφα» του 2021 - Ανησυχία σε Κίεβο και ΕΕ

Η πρόταση για συνομιλίες που θα αφορούν ευρύτερες ρυθμίσεις ασφαλείας στην Ευρώπη διατυπώθηκε από απεσταλμένους του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ

Έπειτα από σχεδόν πέντε χρόνια πολέμου στην Ουκρανία, το Κρεμλίνο εμφανίζεται διατεθειμένο να αποδεχθεί την αμερικανική πρόταση για συνομιλίες σχετικά με τη μεταπολεμική ασφάλεια στην Ευρώπη, αξιοποιώντας τη διπλωματική ευκαιρία για να επαναφέρει τις σκληρές απαιτήσεις που είχε διατυπώσει ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν πριν από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής στην Ουκρανία.

Η πρόταση για συνομιλίες που θα αφορούν ευρύτερες ρυθμίσεις ασφαλείας στην Ευρώπη διατυπώθηκε από απεσταλμένους του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, προκαλώντας ανησυχία στην Ουκρανία και στους δυτικούς συμμάχους της, οι οποίοι φοβούνται ότι θα εξυπηρετήσει τα συμφέροντα της Μόσχας και θα αποδυναμώσει το ΝΑΤΟ.

Από την πλευρά του, το Κρεμλίνο υποστήριξε ένθερμα την αμερικανική πρωτοβουλία, χαρακτηρίζοντας την επανεξέταση του ευρύτερου πλαισίου ευρωπαϊκής ασφάλειας απαραίτητη για την επίλυση της πιο καταστροφικής σύγκρουσης στην Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο Πούτιν συζήτησε τον πόλεμο στην Ουκρανία με τον Τραμπ και τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της APEC στη Σεντζέν της Κίνας, κατά την πρώτη τριμερή συνάντησή τους. Η συνάντηση αυτή είχε εντείνει τους φόβους στο Κίεβο ότι οι τρεις ηγέτες θα μπορούσαν να συζητήσουν μια πιθανή διευθέτηση του πολέμου χωρίς τη συμμετοχή της Ουκρανίας.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιθυμεί οποιαδήποτε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός να συνοδεύεται από ένα πλαίσιο εγγυήσεων ασφαλείας, ώστε να διασφαλιστεί ότι η Ρωσία δεν θα επιτεθεί ξανά στη χώρα του. Από την πλευρά τους, οι Ευρωπαίοι ηγέτες υποστηρίζουν ότι μια τέτοια αρχιτεκτονική ασφαλείας υπάρχει ήδη, με τη μορφή του ΝΑΤΟ.

Οι απαιτήσεις της Ρωσίας χρονολογούνται από το 2021

Σε σχέδια συμφωνιών που υπέβαλε στις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ τον Δεκέμβριο του 2021, δύο μήνες πριν από την εισβολή στην Ουκρανία, η Ρωσία απαιτούσε από την Ουάσιγκτον και τους συμμάχους της να δεσμευτούν ότι θα αποκλείσουν την ένταξη στο ΝΑΤΟ της Ουκρανίας, της Γεωργίας ή οποιασδήποτε άλλης χώρας που υπήρξε μέρος της Σοβιετικής Ένωσης.

Η Μόσχα απαιτούσε επίσης από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους να δεσμευτούν ότι δεν θα αναπτύσσουν οπλικά συστήματα ούτε θα πραγματοποιούν στρατιωτικές δραστηριότητες στην Ουκρανία και σε άλλες πρώην σοβιετικές δημοκρατίες.

Τα έγγραφα προέβλεπαν ακόμη ότι το ΝΑΤΟ δεν θα μπορούσε να αναπτύσσει στρατεύματα σε περιοχές όπου δεν είχε στρατιωτική παρουσία το 1997, πριν από τη διεύρυνση της Συμμαχίας προς τις χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ και τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες.

Οι ρωσικές προτάσεις περιλάμβαναν επίσης περιορισμούς στις περιπολίες ρωσικών και αμερικανικών πολεμικών πλοίων και βομβαρδιστικών κοντά στα σύνορα της άλλης πλευράς.

Παράλληλα, ζητούσαν τη λήψη μέτρων για τη μείωση του κινδύνου επεισοδίων μεταξύ ρωσικών και νατοϊκών πολεμικών πλοίων και αεροσκαφών, κυρίως στη Βαλτική και τη Μαύρη Θάλασσα, τον περιορισμό της έκτασης των στρατιωτικών ασκήσεων, καθώς και μεγαλύτερη διαφάνεια και άλλα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.

Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ έχουν απορρίψει τις ρωσικές απαιτήσεις, θεωρώντας ότι δεν μπορούν να αποτελέσουν βάση διαπραγμάτευσης.

Ο Πούτιν παρουσίασε την άρνηση της Δύσης ως τον βασικό λόγο πίσω από την απόφασή του να εισβάλει στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου 2022, υποστηρίζοντας ότι έπρεπε να δράσει για να αποτρέψει μια σοβαρή απειλή κατά της εθνικής ασφάλειας της Ρωσίας. Η Ουκρανία και οι σύμμαχοί της καταγγέλλουν την εισβολή ως απρόκλητη επιθετική ενέργεια.

Η Μόσχα επαναφέρει τις απαιτήσεις της για την ευρωπαϊκή ασφάλεια

Μιλώντας μετά τη συνάντησή του με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Ντόναλντ Τραμπ, ο Πούτιν επανέλαβε την κριτική του προς τη Δύση, κατηγορώντας την ότι αγνόησε τις ενστάσεις της Μόσχας για τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ.

Ο Πούτιν απέρριψε με ιδιαίτερα σκληρούς χαρακτηρισμούς την ευρωπαϊκή αντίδραση στα σχέδια της Μόσχας, κάνοντας λόγο για «πολιτική διάρροια» και «ανοησίες», ενώ υποστήριξε ότι «όλοι καταλαβαίνουν πως δεν επιδιώκουμε πόλεμο με την Ευρώπη».

Ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε ότι η Μόσχα είναι ανοιχτή σε συζητήσεις με τους Ευρωπαίους για το πλαίσιο ασφαλείας της ηπείρου, όπως έχει προτείνει η Ουάσιγκτον, ενώ ειρωνεύτηκε την «υστερία σε ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες» σχετικά με την αμερικανική πρωτοβουλία.

«Κατανοούμε ότι δεν έχει νόημα να συζητάμε ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια στην Ευρώπη χωρίς τους Ευρωπαίους», δήλωσε ο Πούτιν.

Πρόσθεσε ότι η Μόσχα προσκάλεσε ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία να επισκεφθεί τη Ρωσία και να παρουσιάσει τις διαπραγματευτικές της θέσεις, προτού αποφασιστούν η ημερομηνία και η μορφή των συνομιλιών για την Ουκρανία.

Η Ρωσία είναι έτοιμη να αναζητήσει συμβιβαστική λύση, δήλωσε ο Πούτιν, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσει από τις βασικές απαιτήσεις της.

Ο Ρώσος πρόεδρος έχει προειδοποιήσει κατηγορηματικά ότι η Μόσχα δεν θα αποδεχθεί την ανάπτυξη ευρωπαϊκών στρατευμάτων στην Ουκρανία μετά τον τερματισμό των εχθροπραξιών και ότι θα αποτελέσουν νόμιμοι στρατιωτικοί στόχοι.

Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Γιούρι Ουσακόφ, δήλωσε ότι κατά τις συνομιλίες του Πούτιν με τους απεσταλμένους του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, στις 12 Νοεμβρίου στο Κρεμλίνο, ο Ρώσος πρόεδρος τους υπενθύμισε τις προτάσεις ασφαλείας που είχε υποβάλει η Μόσχα το 2021, επισημαίνοντας ότι προέβλεπαν την αποχώρηση των δυνάμεων του ΝΑΤΟ από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Σύμφωνα με τον Ουσακόφ, το Κρεμλίνο σκοπεύει τώρα να επικαιροποιήσει τις προτάσεις αυτές, προσθέτοντας «νέες εκτιμήσεις».

Ανησυχία σε Κίεβο και Ευρώπη 

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ανησυχούν ότι ο Πούτιν θα μπορούσε να πείσει τον Τραμπ να στηρίξει μια ειρηνευτική συμφωνία που θα αποδυνάμωνε όχι μόνο την Ουκρανία, αλλά και την ευρωπαϊκή ασφάλεια συνολικά.

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, δήλωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να επιμείνει στην επίτευξη κατάπαυσης του πυρός πριν προχωρήσουν περαιτέρω οι διαπραγματεύσεις, υιοθετώντας την ακριβώς αντίθετη θέση από εκείνη του Πούτιν.

«Εάν αρχίσουμε να συζητάμε όσα ζητά η Ρωσία σχετικά με την αρχιτεκτονική ασφαλείας, στην πραγματικότητα πέφτουμε στις παγίδες που μας στήνει», δήλωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα, κατά τη διάρκεια συνάντησης της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στο Δουβλίνο.

Ο Ζελένσκι έχει επίσης προειδοποιήσει ότι η αμερικανική πρόταση για συζήτηση ενός νέου πλαισίου ευρωπαϊκής ασφάλειας πριν από τον τερματισμό του πολέμου θα μπορούσε να αποδειχθεί επικίνδυνη, υποστηρίζοντας ότι η Μόσχα ενδέχεται να αξιοποιήσει αυτές τις συνομιλίες για να αποδυναμώσει το ΝΑΤΟ και να επαναχαράξει τα σύνορα στην Ευρώπη.

Από την πλευρά του, ο Τζάρεντ Κούσνερ δήλωσε, μετά τη συνάντησή του με τον Ζελένσκι και Ευρωπαίους ηγέτες την Πέμπτη στο Βερολίνο, ότι ο Τραμπ επιθυμεί να καταλήξει σε συμφωνία έχοντας την Ευρώπη «στο πλευρό του» και δεν επιδιώκει να επιβάλει μια μονομερή συμφωνία.

Τόνισε επίσης ότι ο Τραμπ είναι «ανοιχτός» στο ενδεχόμενο παροχής εγγυήσεων ασφαλείας στην Ουκρανία μετά τον πόλεμο, ανάλογων με εκείνες του ΝΑΤΟ, προσθέτοντας ότι, κατά την εκτίμησή του, η Ρωσία δεν έχει αντίρρηση να προσφέρουν οι σύμμαχοι τέτοιες εγγυήσεις στο Κίεβο.

Σύμφωνα με τον Κούσνερ, ο Τραμπ συμμετείχε τηλεφωνικά στις συνομιλίες του Βερολίνου, μετά τη συνάντησή του με τον Πούτιν.

Σύμφωνα με αναλυτές, ο Πούτιν επιδιώκει να εξασφαλίσει για τη Ρωσία θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Εκτιμούν, ωστόσο, ότι οι συνομιλίες αυτές ενδέχεται να εντείνουν τις διαφωνίες μεταξύ των Ευρωπαίων συμμάχων.

Πηγή: skai.gr