ΟΗΕ: Θρίλερ για τη διαδοχή Γκουτέρες - Τα σενάρια για Ινφαντίνο και Σινιρλίογλου

Ανοιχτή παραμένει η μάχη για τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες στην ηγεσία του ΟΗΕ, καθώς οι πέντε άτυπες ψηφοφορίες που έχουν πραγματοποιηθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας δεν έχουν οδηγήσει σε συμφωνία για τον επόμενο Γενικό Γραμματέα.

Η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν, πρώην αντιπρόεδρος της Κόστα Ρίκα και επικεφαλής της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD), διατηρεί το προβάδισμα. Ωστόσο, η αύξηση των αρνητικών ψήφων που φέρεται να συγκέντρωσε στον τελευταίο γύρο δημιουργεί νέα δεδομένα, ενώ πληροφορίες για επιφυλάξεις της Ουάσιγκτον απέναντι στους σημερινούς υποψηφίους τροφοδοτούν σενάρια για την είσοδο νέων προσώπων στη διαδικασία.

Το επόμενο κρίσιμο βήμα έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, όταν αναμένεται να διεξαχθεί η έκτη άτυπη ψηφοφορία, υπό την ελληνική προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Γιατί είναι κρίσιμη η ψηφοφορία της Παρασκευής

Η διαδικασία αναμένεται να πραγματοποιηθεί με ψηφοδέλτια διαφορετικού χρώματος, τα οποία θα επιτρέψουν να διαπιστωθεί εάν κάποιος υποψήφιος αντιμετωπίζει την αντίθεση μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Η διαφοροποίηση δεν θα αποκαλύπτει ποια χώρα έδωσε κάθε ψήφο, αλλά θα καθιστά σαφές εάν υπάρχουν αντιρρήσεις από τις πέντε χώρες που διαθέτουν δικαίωμα βέτο: ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία, Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο.

Η συγκεκριμένη παράμετρος έχει καθοριστική σημασία, καθώς η επιλογή του νέου Γενικού Γραμματέα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον αριθμό των υποστηρικτών του.

Για να προχωρήσει η υποψηφιότητα απαιτείται σύσταση του Συμβουλίου Ασφαλείας, με τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφους από τα 15 μέλη και χωρίς αρνητική ψήφο από κάποιο μόνιμο μέλος. Στη συνέχεια, ο διορισμός πραγματοποιείται από τη Γενική Συνέλευση.

Επομένως, ακόμη και ένας υποψήφιος που συγκεντρώνει ευρεία υποστήριξη μπορεί να αποκλειστεί εφόσον αντιμετωπίσει βέτο.

Οι μέχρι σήμερα άτυπες ψηφοφορίες δεν επέτρεπαν να διαχωριστούν οι ψήφοι των μονίμων από εκείνες των εκλεγμένων μελών. Η διαδικασία της Παρασκευής αναμένεται να δώσει σαφέστερη εικόνα για τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι υποψηφιότητες, χωρίς πάντως μια αρνητική ψήφος να ισοδυναμεί με επίσημη άσκηση βέτο.

Η Γκρίνσπαν προηγείται, αλλά χάνει υποστήριξη

Στην πέμπτη άτυπη ψηφοφορία, που πραγματοποιήθηκε στις 7 Οκτωβρίου, η Γκρίνσπαν φέρεται να συγκέντρωσε εννέα ψήφους ενθάρρυνσης και έξι αποθάρρυνσης.

Στον προηγούμενο γύρο είχε λάβει δέκα ψήφους ενθάρρυνσης, τρεις αποθάρρυνσης και δύο «χωρίς γνώμη».

Η μεταβολή αυτή δείχνει ότι, παρά την πρώτη θέση που διατηρεί, δεν έχει εξασφαλίσει την απαιτούμενη συναίνεση.

Στη δεύτερη θέση της τελευταίας ψηφοφορίας βρέθηκε ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), Ραφαέλ Γκρόσι, από την Αργεντινή, με έξι ψήφους ενθάρρυνσης, επτά αποθάρρυνσης και δύο «χωρίς γνώμη».

Ακολούθησε η Κάρολιν Ροντρίγκες Μπιρκέτ από τη Γουιάνα, με πέντε ψήφους ενθάρρυνσης, εννέα αποθάρρυνσης και μία «χωρίς γνώμη».

Τα συγκεκριμένα αποτελέσματα έχουν γίνει γνωστά μέσω διαρροών και δεν αποτελούν επίσημη δημόσια ανακοίνωση του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Η εξέλιξη έρχεται μετά την πέμπτη άτυπη ψηφοφορία για τον νέο Γενικό Γραμματέα, κατά την οποία η Γκρίνσπαν διατήρησε την πρώτη θέση, χωρίς να διαμορφωθεί σαφής συμφωνία μεταξύ των μελών.

Οι επιφυλάξεις της κυβέρνησης Τραμπ

Σημαντικός παράγοντας στην εξέλιξη της διαδικασίας θεωρείται η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico στις 9 Οκτωβρίου, το οποίο επικαλείται δύο πρόσωπα με γνώση των εσωτερικών συζητήσεων, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται αντίθετη προς όλους τους σημερινούς υποψηφίους.

Κατά το δημοσίευμα, η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι κανένα από τα πρόσωπα που βρίσκονται στην κούρσα δεν ανταποκρίνεται επαρκώς στις επιδιώξεις της για εκτεταμένες αλλαγές στον Οργανισμό.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, απαντώντας στο Politico, δεν τοποθετήθηκε για συγκεκριμένες υποψηφιότητες. Φέρεται, ωστόσο, να διευκρίνισε ότι οι ΗΠΑ θα υποστηρίξουν μόνο πρόσωπο που θα δεσμευτεί σταθερά για ουσιαστική μεταρρύθμιση των Ηνωμένων Εθνών.

Παράλληλα, η γερμανική Bild, μεταφέροντας το ρεπορτάζ του Politico στις 10 Οκτωβρίου, αναφέρθηκε σε επιφυλάξεις ρεπουμπλικανικών κύκλων απέναντι στη Γκρίνσπαν, κυρίως λόγω της στάσης που της αποδίδουν έναντι του Ισραήλ και της Κίνας.

Οι πληροφορίες αυτές δεν συνιστούν επίσημη ανακοίνωση της αμερικανικής κυβέρνησης ότι θα ασκήσει βέτο σε συγκεκριμένο υποψήφιο.

Στο τραπέζι το όνομα του Σινιρλίογλου

Η αδυναμία διαμόρφωσης συναίνεσης έχει αναζωπυρώσει τη συζήτηση για ενδεχόμενες νέες υποψηφιότητες.

Μεταξύ των ονομάτων που εξετάζονται, σύμφωνα με πληροφορίες από ανοιχτές πηγές, βρίσκεται ο Φεριντούν Σινιρλίογλου, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας και σημερινός Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ).

Η προοπτική τουρκικής υποψηφιότητας φέρεται να διερευνήθηκε στο περιθώριο της Εβδομάδας Υψηλού Επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Ωστόσο, δεν έχει υποβληθεί επισήμως υποψηφιότητα του Σινιρλίογλου.

Πηγές από τον Οργανισμό, τις οποίες επικαλείται το ΑΠΕ-ΜΠΕ, εκτιμούν ότι μια τέτοια κίνηση θα συναντούσε αντιδράσεις από τη Γαλλία, αλλά και από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων το Ισραήλ.

Ινφαντίνο, Μλαντένοφ και άλλα ονόματα

Στα σενάρια για τη διαδοχή Γκουτέρες περιλαμβάνεται και ο πρόεδρος της FIFA, Τζάνι Ινφαντίνο.

Σύμφωνα με το Politico, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αναφέρει το όνομά του ως πιθανή επιλογή για τη θέση του Γενικού Γραμματέα.

Το ίδιο δημοσίευμα αναφέρεται στον Βούλγαρο διπλωμάτη Νικολάι Μλαντένοφ, με αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ να μην αποκλείει το ενδεχόμενο υποψηφιότητάς του.

Παράλληλα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα φέρονται να προωθούν τη Λάνα Νουσέιμπα, πρώην Μόνιμη Αντιπρόσωπό τους στον ΟΗΕ και νυν υπουργό Επικρατείας με αρμοδιότητα την εξωτερική πολιτική.

Στη σχετική ονοματολογία έχει εμφανιστεί και ο πρόεδρος του Καζακστάν, Κασίμ-Τζομάρτ Τοκάγιεφ.

Προς το παρόν, πάντως, κανένα από τα συγκεκριμένα πρόσωπα δεν έχει ανακοινώσει επίσημη υποψηφιότητα για τη θέση.

Ποιοι διεκδικούν τη θέση του Γενικού Γραμματέα

Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, στην κούρσα παραμένουν επτά υποψήφιοι.

Πέρα από τη Ρεμπέκα Γκρίνσπαν, τον Ραφαέλ Γκρόσι και την Κάρολιν Ροντρίγκες Μπιρκέτ, στη διαδικασία συμμετέχουν ο πρώην πρόεδρος της Σενεγάλης Μάκι Σαλ, η πρώην πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ Μαρία Φερνάντα Εσπινόσα από τον Ισημερινό, ο πρώην ειδικός αντιπρόσωπος του Οργανισμού για τα παιδιά και τις ένοπλες συγκρούσεις Ολάρα Οτούνου από την Ουγκάντα και η πρώην πρέσβης του Ισημερινού στην Ουάσιγκτον Ιβόν Α-Μπάκι.

Η πρώην πρόεδρος της Χιλής Μισέλ Μπατσελέ αποχώρησε από τη διαδικασία τον Σεπτέμβριο.

Η επιλογή του νέου επικεφαλής των Ηνωμένων Εθνών βρίσκεται σε εξέλιξη από τον Νοέμβριο του 2025, όταν ξεκίνησε επισήμως η διαδικασία υποβολής υποψηφιοτήτων.Έκτοτε πραγματοποιήθηκαν δημόσιοι διάλογοι, παρουσιάστηκαν οι προτάσεις των υποψηφίων και δημοσιοποιήθηκαν βιογραφικά στοιχεία και πληροφορίες για τη χρηματοδότηση των εκστρατειών τους.

Ακολούθησαν οι μυστικές άτυπες ψηφοφορίες, στις οποίες κάθε μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας αξιολογεί χωριστά τους υποψηφίους, επιλέγοντας «ενθάρρυνση», «αποθάρρυνση» ή «χωρίς γνώμη».

Πρόκειται για διαδικασία αποτύπωσης της υποστήριξης που συγκεντρώνουν οι υποψηφιότητες και όχι για την τελική απόφαση διορισμού.

Η διαδικασία επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ προβλέπει ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας θα εισηγηθεί ένα πρόσωπο στη Γενική Συνέλευση, η οποία θα προχωρήσει στον διορισμό του.

Στενεύουν τα χρονικά περιθώρια

Η ψηφοφορία της Παρασκευής αναμένεται να δείξει εάν κάποιος από τους σημερινούς υποψηφίους μπορεί να συγκεντρώσει την απαιτούμενη υποστήριξη χωρίς να αντιμετωπίσει αντίθεση μόνιμου μέλους.

Σε διαφορετική περίπτωση, η αναζήτηση ευρύτερης συμφωνίας θα συνεχιστεί, ενδεχομένως με την εμφάνιση νέων υποψηφιοτήτων.

Ο χρόνος, πάντως, περιορίζεται. Η δεύτερη θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ ο διάδοχός του αναμένεται να αναλάβει καθήκοντα την 1η Ιανουαρίου 2027.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.