ΚΑΙΡΟΣ

Καμπανάκι από ευρωπαϊκό οργανισμό: Σοβαροί κίνδυνοι για τα θεμελιώδη δικαιώματα στα σύνορα της ΕΕ

Ο οργανισμός ανέφερε ότι κάθε έκτακτο μέτρο θα πρέπει να συμμορφώνεται με το δίκαιο της ΕΕ και το διεθνές δίκαιο, τα οποία κατοχυρώνουν το δικαίωμα αναζήτησης ασύλου και την αρχή της μη επαναπροώθησης

Η μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα έθεσε σε δοκιμασία την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης, προειδοποίησε σε έκθεσή του την Πέμπτη ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ.

Ο οργανισμός, με έδρα τη Βιέννη, προειδοποίησε ότι στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης υπάρχουν σοβαροί κίνδυνοι για τα θεμελιώδη δικαιώματα και ότι η αιφνίδια άφιξη χιλιάδων μεταναστών στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα τον Ιούλιο «έθεσε σε δοκιμασία την ισορροπία μεταξύ της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της διασφάλισης των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ».

Στα τέλη Ιουλίου, περισσότεροι από 70.000 μετανάστες πέρασαν από το Μαρόκο στη Θέουτα μέσα σε διάστημα 48 ωρών, γεγονός που προκάλεσε ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντιδρά η ΕΕ σε αιφνίδιες μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών, οι οποίες ενδέχεται να είναι οργανωμένες ή να χρησιμοποιούνται ως μέσο άσκησης πίεσης προς την Ένωση. 

Στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δεσμεύτηκε να παρουσιάσει ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, το οποίο, όπως δήλωσε, θα πρέπει να επιτρέπει «ευελιξία περιορισμένης χρονικής διάρκειας και με αυστηρά καθορισμένα όρια».

Η Ελλάδα έχει ζητήσει τη θέσπιση ενός μέτρου που θα προβλέπει την αναστολή της υποβολής αιτήσεων ασύλου σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε επαναπροωθήσεις, οι οποίες απαγορεύονται από το διεθνές δίκαιο. Αρκετές χώρες έχουν εκφράσει τη στήριξή τους στην ιδέα, ενώ άλλες αμφισβητούν κατά πόσο ένα τέτοιο μέτρο θα πρέπει να λαμβάνεται σε επίπεδο ΕΕ και όχι από τις εθνικές κυβερνήσεις.

Στην έκθεσή του, ο οργανισμός ανέφερε ότι κάθε έκτακτο μέτρο θα πρέπει να συμμορφώνεται με το δίκαιο της ΕΕ και το διεθνές δίκαιο, τα οποία κατοχυρώνουν αμφότερα το δικαίωμα αναζήτησης ασύλου και την αρχή της μη επαναπροώθησης, την οποία χαρακτήρισε «ακρογωνιαίο λίθο της προστασίας των προσφύγων».

Σε συνάντηση των ηγετών της ΕΕ την περασμένη εβδομάδα, η Φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η Επιτροπή θα καταθέσει πρόταση για το πλαίσιο αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης πριν από το τέλος του έτους.

«Θα υπερασπιζόμαστε πάντα τις αξίες μας και τα θεμελιώδη δικαιώματα, αλλά δεν θα συμβιβαστούμε ποτέ όσον αφορά την προστασία των συνόρων μας», δήλωσε.

Η έκθεση του οργανισμού ανέδειξε και άλλες ανησυχίες σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η εφαρμογή μηχανισμών παρακολούθησης της τήρησης των δικαιωμάτων στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων για τη μετανάστευση, οι περιορισμοί που επιβάλλονται στις οργανώσεις έρευνας και διάσωσης, καθώς και οι έρευνες για παραβιάσεις δικαιωμάτων στα σύνορα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού, 12 κράτη-μέλη της ΕΕ ξεκίνησαν 322 προκαταρκτικές ποινικές έρευνες κατά την περίοδο 2020-2025, αλλά μόνο εννέα από αυτές κατέληξαν σε καταδίκη.

Τα κενά στις συγκεκριμένες έρευνες «δημιουργούν την εντύπωση ότι επικρατεί ατιμωρησία, γεγονός που ενέχει τον κίνδυνο υπονόμευσης του κράτους δικαίου, μίας από τις θεμελιώδεις αξίες στις οποίες εδράζεται η Ένωση», αναφέρεται στην έκθεση.

Πηγή: skai.gr